Rešenje Ustavnog suda o odbacivanju ustavne žalbe u vezi sa „kosovskim dodatkom“

Kratak pregled

Ustavni sud odbacio je ustavnu žalbu Strahinje Markovića izjavljenu protiv presude kojom mu je odbijen zahtev za isplatu „kosovskog dodatka“. Razlog odbacivanja je bespredmetnost, zbog ranije odluke Suda kojom je sporni Zaključak Vlade proglašen neustavnim.

Tekst originalne odluke

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Strahinje Markovića iz Kosovske Kamenice, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 24. februara 2011. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Odbacuje se ustavna žalba Strahinje Markovića izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž.1 3390/10 od 31. marta 2010. godine.

O b r a z l o ž e nj e

1. Strahinja Marković iz Kosovske Kamenice podneo je 1. oktobra 2010. godine, preko punomoćnika Zorana Jakovljevića, advokata iz Raške, Ustavnom sudu ustavnu žalbu protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž.1 3390/10 od 31. marta 2010. godine, zbog povrede načela jednakosti utvrđenog odredbama člana 21. stav 1. Ustava Republike Srbije, prava na pravično suđenje i prava na suđenje u razumnom roku, zajemčenih odredbama člana 32. stav 1. Ustava, kao i zbog povrede člana 6. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

U ustavnoj žalbi je, između ostalog, navedeno: da se spor u vezi koga je doneta osporena presuda tiče (ne)primene Zaključka Vlade Republike Srbije 05 broj 02-4586/2003-001 od 17. jula 2003. godine o isplati posebne nadoknade za zaposlene u državnim organima na teritoriji Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija, odnosno tzv. kosovskog dodatka; da je nesporna činjenica da taj dodatak primaju zaposleni u zdravstvu, školstvu, poreskim i drugim državnim organima; da je Ministarstvo unutrašnjih poslova odbilo da primeni ovu odluku Vlade, zbog čega su zaposleni u tom Ministarstvu pokrenuli postupke pred sudovima za zaštitu svojih prava; da su sudovi zauzeli stav da nije osnovan njihov zahtev i na taj način stavili podnosioca ustavne žalbe u neravnopravan položaj u odnosu na ostale zaposlene u državnim organima na teritoriji Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija koji primaju ovaj dodatak; da je Vrhovni sud Srbije nerazumno dugo odugovlačio sa zauzimanjem stava po ovom pitanju, a odluka Apelacionog suda se zasniva na stavu Vrhovnog suda, čime je povređeno pravo na suđenje u razumnom roku; da su po ovom pitanju sudovi zauzimali različite stavove; da su odluke donete isključivo zbog pristrasnosti u korist države, te da je na taj način izvršena diskriminacija jedne kategorije zaposlenih u državnim organima.

2. Saglasno odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.

Odredba člana 82. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", broj 109/07) ima istu sadržinu kao član 170. Ustava.

U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama zahteva istaknutog u njoj, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosioca ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njegovo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.

3. Ustavni sud je u sprovedenom prethodnom postupku utvrdio da je presudom Prvog opštinskog suda u Beogradu P. 4272/08 od 28. aprila 2009. godine odbijen tužbeni zahtev tužioca, ovde podnosioca ustavne žalbe, kojim je tražio da se tužena Republika Srbija, Ministarstvo unutrašnjih poslova obaveže da mu na ime razlike zarade za period od oktobra 2003. godine zaključno sa avgustom 2006. godine, za poslove koje je obavljao kao radnik na području Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija, isplati određeni novčani iznos, sa zakonskom zateznom kamatom. Protiv prvostepene presude tužilac je izjavio žalbu. Apelacioni sud u Beogradu je, odlučujući o žalbi tužioca, doneo osporenu presudu Gž. 3390/10 od 31. marta 2010. godine, kojom je žalbu odbio kao neosnovanu i potvrdio presudu Prvog opštinskog suda u Beogradu P. 4272/08 od 28. aprila 2009. godine, našavši da nisu postojale bitne povrede odredaba parničnog postupka na koje sud pazi po službenoj dužnosti, te da žalba nije osnovana. U obrazloženju osporene presude, između ostalog, navedeno je da su neosnovani navodi tužioca da je pobijanom presudom pogrešno primenjeno materijalno pravo, jer je tužena propustila da primeni Zaključak Vlade Republike Srbije od 17. jula 2003. godine i da mu isplati platu uvećanu za 100%, čime je odgovorna za nastalu materijalnu štetu. Ovo, pre svega, zato što navedeno uvećanje plate nije utemeljeno Zakonom o unutrašnjim poslovima, odnosno Zakonom o policiji, koji regulišu i pitanje plata pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova, niti pratećim podzakonskim aktima. Takođe, navedeno je da nema mesta neposrednoj primeni navedenog Zaključka Vlade Republike Srbije, jer je „njegova realizacija uslovljena ... obezbeđenjem odgovarajućih finansijskih sredstava iz budžeta tužene za tu namenu“ i donošenjem posebnih akata u cilju njegove realizacije.

4. Odredbama Ustava na čiju povredu se poziva podnosilac u ustavnoj žalbi, utvrđeno je: da su pred Ustavom i zakonom svi jednaki (član 21. stav 1.); da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.).

Odredbama člana 60. st. 1. i 3. Zakona o Ustavnom sudu je propisano da se zakoni i drugi opšti akti za koje je odlukom Ustavnog suda utvrđeno da nisu u saglasnosti s Ustavom, opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava, potvrđenim međunarodnim ugovorima ili zakonom, ne mogu primenjivati na odnose koji su nastali pre dana objavljivanja odluke Ustavnog suda, ako do tog dana nisu pravnosnažno rešeni, kao i da se izvršenje pravnosnažnih pojedinačnih akata donetih na osnovu propisa koji se više ne mogu primenjivati, ne može ni dozvoliti ni sprovesti, a ako je izvršenje započeto - obustaviće se.

Zaključkom Vlade Republike Srbije 05 broj 02-4586/2003-001 od 17. jula 2003. godine u stavu 1. tačke 1. prihvaćena je Informacija u pogledu statusa određenih organa, organizacija i službi sa područja AP Kosovo i Metohija, koja je sastavni deo Zaključka. Informacijom u pogledu statusa određenih organa, organizacija i službi sa područja AP Kosovo i Metohija, koja je prema tački 1. osporenog Zaključka, sastavni deo Zaključka, u cilju rešavanja pitanja "radno-pravnog statusa zaposlenih u državnim organima, pokrajinskim organima, organima lokalne samouprave, javnim preduzećima čiji je osnivač Republika i lokalna samouprava i javnim službama sa područja AP Kosovo i Metohija koja su bila zaposlena, a koja bez svoje krivice ne rade i ne ostvaruju prihod po drugom osnovu, privremeno do donošenja odgovarajućih zakona, uredi(ti)... (na sledeći način)...:

1. Iznos plate ili zarade, odnosno naknade koju primaju zaposleni u državnim organima, pokrajinskim organima, organima lokalne samouprave, javnim preduzećima čiji je osnivač Republika i javnim preduzećima čiji je osnivač lokalna samouprava sa područja AP Kosovo i Metohija, a koja obavljaju registrovanu delatnost na području osnivača, kao zaposleni u javnim službama sa područja AP Kosovo i Metohija, izmeniće se tako da:

- zaposleni koji žive i rade na području AP Kosovo i Metohija primaju platu odnosno zaradu u skladu sa zakonom i kolektivnim ugovorom uvećanu za 100%,

- zaposleni koji žive na području uže Srbije, a rade na području AP Kosovo i Metohija, primaju platu odnosno zaradu u skladu sa zakonom i kolektivnim ugovorom, uvećanu za 25%

- zaposleni koji žive i rade van područja AP Kosovo i Metohija primaju platu, odnosno zaradu u skladu sa zakonom i kolektivnim ugovorom za obavljanje poslova na koje su raspoređeni,

- zaposleni koji žive na području AP Kosovo i Metohija a ne rade, primaju naknadu plate, odnosno zarade u visini minimalne zarade utvrđene u skladu sa zakonom za period januar-jun 2003, uvećanu za 30%,

- zaposleni koji žive van područja AP Kosovo i Metohija a ne rade, primaju naknadu plate, odnosno zarade u visini minimalne zarade utvrđene u skladu sa zakonom za period januar-jun 2003. godine.

Uvećanje plate, odnosno zarade iz alineje 1. ove tačke obračunava se na iznos plate, odnosno zarade koji se dobija na osnovu koeficijenta i osnovica utvrđene u skladu sa zakonom, odnosno kolektivnim ugovorom."

5. U pogledu navoda ustavne žalbe kojima se ističe povreda prava na pravično suđenje, zaječmenog članom 32. stav 1. Ustava, a koji se odnose na „(ne)primenu“ Zaključka Vlade Republike Srbije 05 broj 02-4586/2003-001 od 17. jula 2003. godine, Ustavni sud, najpre, ukazuje da je Odlukom Ustavnog suda IU–412/2003 od 16. aprila 2010. godine utvrđeno da odredbe navedenog Zaključka Vlade Republike Srbije nisu u saglasnosti sa Ustavom i zakonom. Polazeći od činjenice da je parnični postupak u kome je doneta osporena presuda Apelacionog suda okončan pre objavljivanja navedene odluke Ustavnog suda, a imajući u vidu odredbe člana 60. st. 1. i 3. Zakona o Ustavnom sudu, Sud nije cenio ove navode ustavne žalbe, jer bi njihovo razmatranje bilo bespredmetno. S druge strane, u pogledu navoda ustavne žalbe da je osporena presuda doneta „isključivo zbog pristrasnosti u korist države“, Ustavni sud konstatuje da podnosilac ustavne žalbe nije pružio nijedan dokaz u prilog svoje tvrdnje. Ustavni sud naglašava da formalno pozivanje na povredu određenog Ustavom zajemčenog prava, ne čini ustavnu žalbu samu po sebi dopuštenom.

Takođe, Ustavni sud je imao u vidu i navode ustavne žalbe u delu u kome podnosilac ustavne žalbe ističe povredu prava na suđenje u razumnom roku. Sud je utvrdio je da podnosilac ustavne žalbe u suštini nezadovoljan ishodom predmetnog parničnog postupka, te da je navod da je Vrhovni sud Srbije nerazumno dugo odugovlačio sa zauzimanjem stava po ovom pitanju, a odluka Apelacionog suda se zasniva na stavu Vrhovnog suda, čime mu je povređeno pravo na suđenje u razumnom roku, očigledno neosnovan, jer je Apelacioni sud u Beogradu, odlučujući o izjavljenoj žalbi tužioca, ovde podnosioca ustavne žalbe, protiv presude Prvog opštinskog suda u Beogradu P.br. 4272/08 od 28. aprila 2009. godine, osporenu presudu Gž1 br. 3390/10 doneo 31. marta 2010. godine, tj. u roku kraćem od godinu dana.

U pogledu navoda podnosioca ustavne žalbe da mu je osporenom presudom povređeno načelo jednakosti, utvrđeno članom 21. stav 1. Ustava, jer je Apelacioni sud zauzeo stav da nije osnovan zahtev za isplatu tzv. kosovskog dodatka, te je tako on stavljen u neravnopravan položaj u odnosu na ostale zaposlene u državnim organima koji primaju taj dodatak, Ustavni sud konstatuje da podnosilac nije ničim potkrepio svoje navode, odnosno da nije pružio dokaze da je zbog nekog svog ličnog svojstva na bilo koji način diskriminisan, kako bi se moglo odlučivati o povredi načela jednakosti.

Imajući u vidu izneto, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, ustavnu žalbu odbacio, jer nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka.

6. S obzirom na navedeno, Ustavni sud je, na osnovu odredbe člana 46. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, rešio kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša Slijepčević

Rešenje Ustavnog suda o odbacivanju ustavne žalbe u vezi sa „kosovskim dodatkom“

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti