Odbijanje ustavne žalbe protiv revizijske presude u sporu za naknadu štete

Kratak pregled

Ustavni sud odbija kao neosnovanu ustavnu žalbu izjavljenu protiv presude Vrhovnog kasacionog suda, utvrdivši da nije povređeno pravo na pravično suđenje niti pravo na jednaku pravnu zaštitu. Stavovi redovnih sudova nisu bili proizvoljni.

Tekst originalne odluke

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda dr Dragiša B. Slijepčević, predsednik Veća i sudije Vesna Ilić Prelić, dr Marija Draškić, dr Agneš Kartag Odri, Predrag Ćetković, Sabahudin Tahirović, dr Dragan Stojanović i mr Tomislav Stojković, članovi Veća, u postupku po ustavnoj žalbi Dragana Milojevića iz Jagodine, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 6. decembra 2012. godine, doneo je

O D L U K U

Odbija se kao neosnovana ustavna žalba Dragana Milojevića izjavljena protiv presude Vrhovnog kasacionog suda Rev.II 569/10 od 30. septembra 2010. godine.

O b r a z l o ž e nj e

1. Dragan Milojević iz Jagodine je 22. decembra 2010. godine, preko punomoćnika Milana Cvetkovića, advokata iz Beograda, podneo Ustavnom sudu ustavnu žalbu protiv presude Vrhovnog kasacionog suda Rev.II 569/10 od 30. septembra 2010. godine, zbog povrede prava na jednaku zakonsku zaštitu i prava na pravično suđenje, zajemčenih čl. 21. i 32. Ustava Republike Srbije.

Podnosilac je u ustavnoj žalbi naveo: da je obrazloženje osporene presude proizvoljno i suprotno svim dokazima koje je izveo Opštinski sud u Ćupriji, a pre svega nalazu sudskog veštaka; da se takva proizvoljnost u obrazloženju objašnjava, prema mišljenju podnosioca, postignutim dogovorom između navedenih sudija revizijskog suda sa zastupnikom tužene; da se u odnosu na podnosioca nisu mogle primeniti odredbe čl. 152. i 156. Zakona o Vojsci Jugoslavije; da na „dvostruku i selektivnu pravdu“ ukazuje i presuda Vrhovnog suda Srbije Rev. 2125/07 od 1. novembra 2007. godine; da iz navedenih razloga proizlazi da u postupku u kome je doneta osporena odluka sudije nisu bile nezavisne i nepristrasne i nisu želele da se tužbeni zahtev podnosioca raspravi pravično i u skladu sa zakonom. Od Ustavnog suda je traženo da usvoji ustavnu žalbu i utvrdi da je osporenom presudom, odnosno radnjama održavanja sastanka i postizanjem dogovora sa tuženom, podnosiocu ustavne žalbe povređeno pravo na pravično suđenje, da poništi osporenu presudu, zabrani dalju primenu navedenog dogovora sa tuženom i utvrdi pravo podnosioca na naknadu štete u navedenom novčanom iznosu.

2. Saglasno članu 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3.Ustava, uređuje zakonom.

U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama zahteva istaknutog u njoj, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosioca ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njegovo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.

3. Ustavni sud je u sprovedenom postupku izvršio uvid u osporenu presudu i dokumentaciju priloženu uz ustavnu žalbu i utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za rešavanje ove ustavnosudske stvari:

Presudom Opštinskog suda u Ćupriji P1. 231/06 od 1. ma rta 2007. godine, donetoj po tužbi ovde podnosioca ustavne žalbe, protiv tužene Državne zajednice Srbija i Crna Gora - Ministarstvo odbrane, Vojna pošta 4418 Ćuprija, radi naknade materijalne štete, delimično je usvojen tužbeni zahtev tužioca, te je obavezana tužena da tužiocu na ime naknade materijalne štete koja mu je pričinjena uskraćivanjem isplate plate u punom iznosu, zbog nepravilnog određivanja vrednosti koeficijenta za period od 1. januara 2001. godine do 1. avgusta 2004. godine, isplati taksativno navedene novčane iznose, sa zakonskom zateznom kamatom, kao i da tužiocu naknadi troškove parničnog postupka.

Okružni sud u Jagodini je, presudom Gž.I 90/09 od 29. aprila 2009. godine preinačio prvostepenu presudu u usvajajućem delu, tako što je odbio kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca, a u pogledu troškova postupka odlučio da svaka stranka snosi svoje troškove.

Osporenom presudom Vrhovnog kasacionog suda Rev.II 569/10 od 30. septembra 2010. godine odbijena je kao neosnovana revizija tužioca, izjavljena protiv presude Okružnog suda u Jagodini Gž.I 90/09 od 29. aprila 2009. godine.

U obrazloženju osporene presude navedeno je da u sprovedenom postupku nisu učinjene bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 361. stav 2. tačka 9) Zakona o parničnom postupku na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti , ni povreda iz tačke 12) istog člana, jer pobijana odluka sadrži jasne i potpune razloge o odlučnim činjenicama, koje nisu protivrečne zapisnicima o izvedenim dokazima, a ocenjeni su i žalbeni razlozi od odlučnog značaja, kao i da nije učinjena ni povreda iz člana 361. stav 1. Zakona o parničnom postupku, jer u postupku pred drugostepenim sudom nije došlo do propusta u primeni ili do pogrešne primene odredaba ovog zakona.

Dalje je navedeno da je, prema utvrđenom činjeničnom stanju , tu žilac na službi kod tužene u svojstvu profesionalnog vojnog lica, koji je svoj tužbeni zahtev zasnovao na tvrdnji da mu je u konkre tnom periodu tužena nezakonito isplaćivala manje plate od plate priznate po odredbi člana 75. Zakona o Vojsci Jugo slavije i Uredbi o platama i drugim novčanim primanjima profesionalnih vojnika i civilnih lica u Vojsci Jugoslavije, a da su sudovi utvrdili da je tuž iocu plata isplaćivana na osnovu akta o postavljenju, odnosno u skladu sa brojem bodova utvrđenim ovim aktom i primenom vrednosti boda koje je tuženi primenjivao prilikom obračuna plate.

Prema oceni revizijskog suda izraženoj u osporenoj odluci, polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, pravilno je pobijanom odlukom primenjeno materijalno pravo kada je odbijen tužbeni zahtev tužioca. Ovakav stav obrazlaže se time što prema odredbama citiranim u presudi, pojedinačno rešenje nadležnog starešine o visini plate ima svojstvo upravnog akta, jer se njime utvrđuje pravo na platu profesionalnog vojnika i obim tog prava (visina plate), te da se zakonitost tih upravnih akata, što između ostalog podrazumeva i pravilnost obračuna visine plate, odnosno kontrolu pravilne primene odredba pozitivnih propisa, a na kojima tužilac u ovom sporu zasniva svoj zahtev, ocenjuje u upravnom postupku pred nadležnim organom i u upravnom sporu. Dalje se navodi da samo konačno i pravnosnažno rešenje nadležnog organa o visini plate profesionalnog pripadnika Vojske Jugoslavije predstavlja osnov za isplatu od države, odnosno da odredba člana 75. Zakona o Vojsci Jugoslavije ne predstavlja neposredni izvor prava za isplatu plate profesionalnih vojnika, kao i da u konkretnom slučaju ne postoji odgovornost države, zato što državni organi ili službena lica nisu nezakonito ili nepravilno obavljali svoju funkciju.

Presudom Vrhovnog suda Srbije Rev. 2125/07 od 1. novembra 2007. godine, na koju se podnosilac u ustavnoj žalbi poziva kao primer „dvostrukog aršina i selektivne pravde“, odbijena je kao neosnovana revizija izjavljena protiv presude Okružnog suda u Jagodini Gž.I 2378/06 od 29. decembra 2006. godine, kojom je preinačena prvostepena presuda, tako što je odbijen tužbeni zahtev tužioca, istovetan tužbenom zahtevu ovde podnosioca ustavne žalbe. Označena revizijska presuda je obrazložena na način kao i osporena presuda Vrhovnog kasacionog suda.

4. Odredbama Ustava na čiju se povredu poziva u ustavnoj žalbi, utvrđeno je: da je vladavina prava osnovna pretpostavka Ustava i počiva na neotuđivim ljudskim pravima, kao i da se vladavina prava ostvaruje slobodnim i neposrednim izborima, ustavnim jemstvima ljudskih i manjinskih prava, podelom vlasti, nezavisnom sudskom vlašću i povinovanjem vlasti Ustavu i zakonu (član 3.); da su pred Ustavom i zakonom svi jednaki i da svako ima pravo na jednaku zakonsku zaštitu, bez diskriminacije (član 21. st. 1. i 2.); da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.).

Odredbama Zakona o parničnom postupku ("Službeni glasnik RS", br. 125/04 i 111/09 ), koji je bio na snazi u vreme donošenja osporenih presuda, a koje se odnose na postupak po reviziji, bilo je propisano: da o reviziji odlučuje Vrhovni kasacioni sud (član 396.); da se revizija ne može izjaviti zbog pogrešno ili nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja (član 398. stav 2.); da revizijski sud ispituje pobijanu presudu samo u onom delu u kome se ona pobija revizijom i u granicama razloga navedenih u reviziji, pazeći po službenoj dužnosti na bitnu povredu odredaba parničnog postupaka iz člana 361. stav 2. tačka 9) ovog zakona i na pravilnu primenu materijalnog prava (član 399.).

Odredbama Zakona o Vojsci Jugoslavije ("Službeni list SRJ", br. 43/94, 28/96, 22/99, 44/99, 74/99, 3/02 i 37/02) bilo je propisano: da se ukupan iznos sredstava za plate profesionalnih vojnika utvrđuje prema zvaničnom podatku o neto - zaradi koja služi kao osnov za utvrđivanje zarada zaposlenih u republici članici na čijoj teritoriji je sedište Saveznog ministarstva za odbranu, objavljenom u službenom glasilu te republike, s tim da prosečna plata po činu i položajna plata profesionalnih oficira i oficira po ugovoru ne može biti manja od tri, niti veća od pet neto - zarada iz ovog stava, da prosečna plata po činu i položajna plata profesionalnih podoficira i podoficira po ugovoru iznose od 65% do 75%, a prosečna plata vojnika po ugovoru, po činu i dužnosti od 55% do 60% od prosečne plate po činu i položajne plate svih profesionalnih oficira (član 75. stav 1.); da Savezna vlada, pored ostalog, propisuje platu po činu, platu po činu i dužnosti i položajnu platu (član 87.); da načelnik Generalštaba i starešine jedinica, odnosno ustanova koje on odredi rešavaju, pored ostalog, o određivanju plate u Vojsci (član 152. tačka 7)).

Odredbama Uredbe o platama i drugim novčanim primanjima profesionalnih vojnika i civilnih lica u Vojsci Jugoslavije ("Službeni list SRJ", br. 35/94, 9/96, 1/2000 i 54/02) bilo je propisano: da se ovom uredbom propisuju uslovi i merila za utvrđivanje plate i drugih novčanih primanja profesionalnih vojnika na službi u Vojsci Jugoslavije i da se plata i druga novčana primanja profesionalnih vojnika izražavaju u bodovima (član 1.); da Savezna vlada, u smislu člana 75. Zakona, određuje koeficijent za utvrđivanje ukupnog iznosa sredstava za plate profesionalnih vojnika u Vojsci i da savezni ministar za odbranu, u okviru ukupnih iznosa sredstava iz stava 1. ovog člana, donosi odluku o vrednosti boda za obračunavanje plata i drugih novčanih primanja profesionalnih vojnika u Vojsci (član 52.); da se plata profesionalnom vojniku u Vojsci utvrđuje na osnovu naredbe, odnosno rešenja o postavljenju na formacijsko, odnosno radno mesto i podataka o oceni rezultata rada, a obračunava se i isplaćuje po platnom spisku (član 53. stav 1.).

Odredbom tačke 1. Odluke Savezne vlade o izmeni Odluke o određivanju koeficijenta za utvrđivanje ukupnog iznosa sredstava za plate profesionalnih vojnika i civilnih lica u Vojsci Jugoslavije ("Službeni list SRJ", br. 35/94, 9/96 i 1/2000) je bilo propisano da koeficijent za utvrđivanje ukupnog iznosa sredstava za plate profesionalnih vojnika iznosi 3,0 prema neto zaradi po zaposlenom isplaćenoj za prethodni mesec u privredi republike članice na čijoj je teritoriji sedište Saveznog ministarstva za odbranu.

5. Ocenjujući razloge i navode iznete u ustavnoj žalbi sa stanovišta sadržine Ustavom zajemčenih prava na čiju povredu se podnosilac poziva, Ustavni sud je utvrdio da su o zahtevu podnosioca ustavne žalbe za utvrđivanje prava na naknadu materijalne štete odlučivali Ustavom i zakonom ustanovljeni organi, koji su u postupku sprovedenom u skladu sa zakonom utvrdili činjenično stanje od značaja za donošenje odgovarajuće odluke i odlučili o pravu podnosioca ustavne žalbe primenom propisa kojima su tada ta prava bila uređena. Po oceni Ustavnog suda, osporenom odlukom je odgovoreno na bitne zahteve podnosioca i Vrhovni kasacioni sud dao jasno obrazloženje zašto smatra da je pravilno odbijen tužbeni zahtev podnosioca, jer iz utvrđenog činjeničnog stanja proizlazi da je podnosiocu plata redovno isplaćivana u visini utvrđenoj odlukom nadležnog organa, a pravilnost obračuna visine plate se ne ocenjuje u parničnom postupku.

Iz navedenih razloga Ustavni sud je utvrdio da ocena Vrhovnog kasacionog suda data u osporenoj presudi nije posledica proizvoljnog tumačenja ili neprihvatljive primene materijalnog prava. Stoga su navodi podnosioca ustavne žalbe da su razlozi navedeni u osporenoj presudi proizvoljni i proizvod dogovora državnih organa, izraz njegove subjektivne ocene o pogrešnoj primeni materijalnog prava, ali ne i stvarni dokaz o učinjenoj povredi Ustavom zajemčenih prava navedenih u ustavnoj žalbi.

Imajući u vidu navedeno, Ustavni sud je ocenio da osporenom presudom podnosiocu ustavne žalbe nije povređeno Ustavom garantovano pravo na pravično suđenje i na jednaku pravnu zaštitu.

U pogledu zahteva da Ustavni sud utvrdi povredu prava podnosioca i na suđenje u razumnom roku, kao elementa prava na pravično suđenje, Ustavni sud je konstatovao da podnosilac nije ovaj svoj zahtev ni obrazlagao u ustavnoj žalbi, te ga nije ni razmatrao.

6. Polazeći od izloženog, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", br. 109/07 i 99/11), ustavnu žalb u odbio kao neosnovanu.

Na osnovu iznetog i odredaba člana 42b stav 1. tačka 1) i člana 45. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je odlučio kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

dr Dragiša B. Slijepčević

Odbijanje ustavne žalbe protiv revizijske presude u sporu za naknadu štete

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti