Odluka o povredi prava na suđenje u razumnom roku u dva paralelna izvršna postupka

Kratak pregled

Ustavni sud je usvojio ustavnu žalbu i utvrdio povredu prava na suđenje u razumnom roku. Podnositeljka je vodila dva paralelna izvršna postupka po istoj ispravi, a oba su bila obeležena neefikasnošću i dugim periodima neaktivnosti suda.

Tekst originalne odluke

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda Vesna Ilić Prelić, predsednik Veća i sudije dr Bosa Nenadić, Katarina Manojlović Andrić, dr Olivera Vučić, Predrag Ćetković, Milan Stanić, Sabahudin Tahirović i mr Tomislav Stojković, članovi Veća, u postupku po ustavnoj žalbi J . Z. iz V, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 12. marta 2014. godine, doneo je

O D L U K U

1. Usvaja se ustavna žalba J. Z. i utvrđuje da je u izvršnim postupcima koji su vođeni pred Osnovnim sudom u Vršcu u predmetima I. 173/10 i I. 694/11, povređeno pravo podnosi teljke ustavne žalbe na suđenje u razumnom roku iz člana 32. stav 1. Ustava Republike Srbije, dok se u preostalom delu ustavna žalba odbacuje.

2. Utvrđuje se pravo podnositeljke ustavne žalbe na naknadu nematerijalne štete u iznosu od 600 evra, u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava - razdeo Ministarstva pravde i državne uprave

O b r a z l o ž e nj e

1. J. Z. iz V. podnela je 16. novembra 2011. godine, preko punomoćnika M. V, advokata iz V, Ustavnom sudu ustavnu žalbu protiv rešenja Osnovnog suda u Vršcu I. 694/11 od 3. novembra 2011. godine zbog povrede prava na pravično suđenje zajemčenog odredbom člana 32. stav 1. Ustava Republike Srbije i zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku, zajemčenog odredbom člana 32. stav 1. Ustava, u izvršnim postupcima koji se vode pred Osnovnim sudom u Vršcu I. 173/10 i I. 694/11.

U ustavnoj žalbi je, pored ostalog, navedeno: da je podnositeljka podnela predloge za izvršenje na osnovu izvršne isprave protiv izvršnog dužnika “V. v.” AD, V, i da joj je u izvršnim postupcima I. 173/10 i I. 694/11 povređeno pravo na suđenje u razumnom roku; da je postupak u predmetu I. 173/10 započeo rešenjem Opštinskog suda u Vršcu I. 902/06 od 15. juna 2006. godine i da još uvek nije okončan, kao i da joj je rešenjem Osnovnog suda u Vršcu I. 694/11 od 3. novembra 2011. godine kojim je određen zastoj u postupku izvršenja povređeno pravo na pravično suđenje zajemčeno članom 32. stav 1. Ustava. Predložio je da Ustavni sud usvoji ustavnu žalbu, a istakla je i zahtev za naknadu nematerijalne štete.

2. Saglasno članu 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.

Odredba člana 82. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu ("Službeni glasnik RS", br. 109/07, 99/11 i 18/13 – Odluka US ) je po svojoj sadržini istovetna sa odredbom člana 170. Ustava, a stavom 2. istog člana je propisano da se ustavna žalba može izjaviti i ako nisu iscrpljena pravna sredstva, u slučaju kada je podnosiocu žalbe povređeno pravo na suđenje u razumnom roku.

U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama zahteva istaknutog u njoj, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosioca ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njegovo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.

3. Ustavni sud je izvršio uvid u celokupnu dokumentaciju priloženu kao dokaz uz ustavnu žalbu i spise predmeta Osnovnog suda u Vršcu I. 173/10 i I. 694/11, te je utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za odlučivanje:

3.1. Činjenice i okolnosti koje se odnose na izvršni postupak I. 173/10

Izvršni poverilac, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 14. juna 2006. godine, Opštinskom sudu u Vršcu predlog za izvršenje popisom, procenom i prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika „V. v.“ AD, V, i to odredive zalihe vina i količina smeštenih u tankovima koji se nalaze u vinskom podrugu i drugim prostorijama sagrađenim na katastarskoj parceli broj 8747/2 u Vršcu, upisanoj u ZKUL 9996 KO Vršac, radi naplate potraživanja utvrđenog pravnosnažnom i izvršnom presudom Opštinskog suda u Vršcu P1. 1770/05 od 22. septembra 2005. godine na iznos od 1.331.965,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od 5. septembra 2005. godine do isplate.

Opštinski sud u Vršcu je doneo rešenje o izvršenju I. 902/06 od 15. juna 2006. godine.

Podneskom od 3. avgusta 2006. godine, izvršni poverilac je predložila promenu sredstva izvršenja, tako da se umesto odredivih zaliha vina utvrdi popis, procena i prodaja 11.634.657 litara vina i da se odredi popis, procena i prodaja putničkih vozila i drugih pokretnih stvari izvršnog dužnika koje se nalaze u njegovom vlasništvu i posedu.

Prvostepeni sud je zaključcima od 5. i 27. oktobra 2006. godine odredio prodaju popisanih pokretnih stvari prema zapisniku od 16. juna 2006. godine. Prva prodaja zakazana za 24. oktobar 2006. godine nije uspela, kao ni druga prodaja zakazana za 20. novembar 2006. godine.

Izvršni poverilac je podneskom od 10. januara 2007. godine predložila proširenje sredstva i načina izvršenja sredstvima na računu izvršnog dužnika i na nepokretnosti.

Kako je pred Opštinskim sudom u Vršcu više od trista izvršnih poverilaca podnelo predloge za izvršenje protiv istog izvršnog dužnika, to se postupak izvršenja vodio pod brojem I. 842/06.

Zaključkom Opštinskog suda u Vršcu I. 842/06 od 17. januara 2007. godine obavešteni su izvršni poverioci o neuspeloj prodaji popisanih pokretnih stvari po zapisniku od 16. juna 2006. godine putem neposredne pogodbe.

Rešenjem Opštinskog suda u Vršcu I. 842/06 od 17. januara 2007. godine je, u stavu prvom izreke , odbijen predlog izvršnog poverioca za proširenje sredstva i načina izvršenja plenidbom sredstava koja se vode na računu izvršnog dužnika i prodajom nepokretnosti izvršnog dužnika. Stavom drugim izreke rešenja odbačen je prigovor trećeg lica „V . V.“ AD, V, od 13. decembra 2006. godine kojim je tražio odlaganje izvršenja. Stavom trećim izreke rešenja je utvrđeno da je izvršni poverilac S. M. povukla predlog od 12. decembra 2006. godine za proširenje sredstva i načina izvršenja plenidbom sredstava koja se vode na računu izvršnog dužnika i prodajom nepokretnosti izvršnog dužnika. Stavom četvrtim izreke rešenja je naloženo izvršnim poveriocima da se u roku od tri dana izjasne da li traže da im se popisane pokretne stvari koje se nisu mogle prodati nakon isteka rokova određenih radi neposredne pogodbe, dosude.

Opštinskom sudu u Vršcu je 24. januara 2007. godine dostavljena procena tržišne vrednosti popisane opreme izvršnog dužnika.

Izvršni poverilac, ovde podnositeljka ustavne žalbe, je izjavila žalbu na rešenje Opštinskog suda u Vršcu I. 842/06 od 17. januara 2007. godine u stavu prvom i četvrtom izreke, a nakon ročišta održanog 30. januara 2007. godine spisi predmeta su dostavljeni Ok ružnom sudu u Pančevu.

Odlučujući o žalbi izvršnih poverilaca, Okružni sud u Pančevu je rešenjem Gž. 197/07 od 27. februara 2007. godine potvrdio rešenje Opštinskog suda u Vršcu I. 842/06 od 17. januara 2007. godine u pobijanim delovima kojim su odbijeni predlozi izvršnih poverilaca za proširenje sredstava i načina izvršenja i kojima se nalaže izvršnim poveriocima da se u roku od tri dana izjasne da li traže da im se popisane pokretne stvari koje se nisu mogle prodati nakon isteka rokova određenih radi neposredne pogodbe dosude.

Rešenjem Opštinskog suda u Vršcu I. 842/06 od 19. aprila 2007. godine u stavu prvom izreke, je određena prodaja popisanih pokretnih stvari putem usmenog javnog nadmetanja za iznos od 173.508.614,00 dinara. Stavom drugim izreke rešenja je utvrđeno da u izvršni postupak kao poverilac stupa „V . V.“ DOO, V. Stavom trećim izreke rešenja je obustavljen izvršni postupak u odnosu na poverioce, odnosno ovde podnositeljku ustavne žalbe, a stavom četvrtim izreke rešenja su odbijeni predlozi ostalih poverilaca za proširenje sredstva i načina izvršenja plenidbom sredstava koja se vode na računu izvršnog dužnika. Stavom petim izreke Opštinski sud u Vršcu se oglasio nenadležnim za postupanje u ovom postupku, a stavom šestim je konstatovano da će po pravnosnažnosti spisi predmeta biti dostavljeni Trgovinskom sudu u Pančevu kao stvarno i mesno nadležnom sudu.

Izvršni poverilac je izjavila žalbu 27. aprila 2007. godine na rešenje Opštinskog suda u Vršcu I. 842/06 od 19. aprila 2007. godine

Odlučujući o žalbi, Okružni sud u Pančevu je rešenjem Gž. 819/07 od 17. maja 2007. godine žalbu izvršnih poverilaca delimično usvojio i delimično odbio, dok je žalbu izvršnog dužnika odbio kao neosnovanu, pa je pobijano rešenje Opštinskog suda u Vršcu I. 842/06 od 19. aprila 2007. godine potvrđeno u delu kojim je određena prodaja popisanih pokretnih stvari putem usmenog javnog nadmetanja, u delu kojim je određena tržišna vrednost pokretnih stvari i u delu kojim su odbijeni predlozi izvršnih poverilaca za proširenje sredstava i načina izvršenja plenidbom sredstava koja se vode na računu izvršnog dužnika, a ukinuo je u preostalom pobijanom delu.

Opštinski sud u Vršcu je rešenjem I. 404/07 od 25. juna 2007. godine naložio izvršnom dužniku da se po nalogu iz rešenja drugostepenog suda izjasni u roku od osam dana, u skladu sa odredbom člana 176. stav 1. tačka 4 ) Zakona o privrednim društvima , koji poverioci su dostavili izjavu o istupanju iz društva „V . V.“, V, da li je istima osporeno postojanje opravdanog razloga za istupanje, te da li su poverioci pokrenuli postupak pred nadležnim sudom za dokazivanje opravdanosti razloga za istupanje, odnosno da li su dostavili zahtev za naknadu tržišne vrednosti udela, kao i da se izjasni da li je kapital privrednog subjekta koji se sastoji od unetih potraživanja preneo kao nenovčani udeo u osnovni kapital „V. V. V .“ DOO, V, i da o tome dostavi dokaz.

Izvršni dužnik je postupajući po rešenju suda podneskom od 16. jula 2007. godine, obavestio sud da je izvršni poverilac, ovde podnositeljka ustavne žalbe privrednom društvu „V. v.“ DOO, V, podnela zahtev za istupanje iz privrednog društva i zahtev za povlačenje uloga i da je skupština navedenog privrednog društva odbila njen zahtev, kao i da je podnela tužbu za povlačenje uloga i istupanje iz privrednog društva „V . v.“ DOO, V, i da se postupak vodi pred Trgovinskim sudom u Pančevu u predmetu P. 52/07.

Iz sadržine zapisnika o javnom nadmetanju od 7. avgusta 2007. godine, proizlazi da izvršni dužnik nije dozvolio da se izvrši prodaja pokretnih stvari, a potom je pred prvostepenim sudom održano ročište 22. avgusta 2007. godine.

Opštinski sud u Vršcu je rešnjem I. 404/07 od 12. septembra 2007. godine u stavu prvom izreke, odbio predlog „V. v.“ DOO, V. i „VV. V .“ DOO, V, da stupe u izvršni postupak u svojstvu poverilaca. Stavom drugim izreke rešenja je odbijen predlog izvršnog dužnika da se izvršenje odloži. Stavom trećim izreke rešenja je obustavljen izvršni postupak u odnosu na sve izvršne poverioce, osim izvršnih poverilaca označenih u stavu šestom izreke, među kojima je i podnositeljka ustavne žalbe. Pojedinim izvršnim poveriocima je naloženo da se izjasne da li ostaju kod podnetih predloga za izvršenje i da se izjasne da li će ih zastupati dotadašnji punomoćnik. Navedenim rešenjem je određena druga prodaja popisanih pokretnih stvari putem usmenog javnog nadmetanja, s tim što će biti zakazana naknadno.

Opštinski sud u Vršcu je rešenjem I. 404/07 od 12. oktobra 2007. godine obustavio postupak u odnosu na pojedine izvršne poverioce i u odnosu na njih ukinuo sprovedene izvršne radnje, a u odnosu na podnositeljku ustavne žalbe je utvrdio da se vodi izvršni postupak.

Rešenjem Opštinskog suda u Vršcu I. 404/07 od 28. marta 2008. godine je odbijen predlog izvršnog dužnika da se izvršni postupak prekine do pravnosnažnog okončanja krivičnog postupka protiv izvršnog poverioca.

Iz sadržine zapisnika o javnom nadmetanju od 31. marta 2008. godine proizlazi da je prodaja ostala bez uspeha, jer izvršni dužnik nije dozvolio punomoćnicima poverilaca i kupcu da uđu u prostorije firme.

Opštinski sud u Vršcu je zaključkom I. 404/07 od 31. marta 2008. godine obavestio izvršne poverioce da mogu da stave predlog da im sud dosudi stvari, u kom slučaju će se smatradi da je izvršni poverilac namiren u visini koja odgovara ½ procenjene vrednosti stvari ili da predlože novu prodaju u roku od 30 dana od dobijanja zaključka.

Izvršni poverilac je podneskom od 1. aprila 2008. godine predložila da joj se popisane stvari predaju na čuvanje u skladu sa odredbom člana 77. Zakona o izvršnom postupku.

Opštinski sud u Vršcu je rešenjem I. 404/07 od 8. aprila 2008. godine usvojio predlog izvršnih poverilaca, pa je popisane pokretne stvari predao na čuvanje izvršnim poveriocima, s tim da troškove čuvanja stvari snose prethodno izvršni poverioci koji su ovaj predlog stavili, a izvršni dužnik je obavezan da mu ih nadoknadi i određena je nova javna prodaja popisanih pokretnih stvari.

Rešenjem Opštinskog suda u Vršcu I. 404/07 od 22. aprila 2008. godine, u stavu prvom izreke , su odbijeni predlozi izvršnih poverilaca za promenu sredstava i načina izvršenja plenidbom sredstava koja se vode na računu izvršnog dužnika. Stavom drugim izreke rešenja je odbijen predlog izvršnog dužnika od 21. aprila 2008. godine za odlaganje izvršenja, a stavom trećim izreke i predlog izvršnog dužnika da se izvršni postupak obustavi. Stavom četvrtim izreke je odbačen prigovor trećeg lica „V . V.“ DOO, V, od 21. aprila 2008. godine.

Prema sadržini zapisnika o popisu i proceni od 24. aprila 2008. godine utvrđeno je da nije bilo moguće predati pokretne stvari izvršnim poveriocima na čuvanje.

Odlučujući o žalbi izvršnog dužnika, izvršnih poverilaca i „V . V.“ DOO, Okružni sud u Pančevu je rešenjem Gž. 1254/08 od 3. septembra 2008. godine potvrdio rešenja Opštinskog suda u Vršcu I. 404/07 od 28. marta 2008. godine, 8. i 22. aprila 2008. godine.

Prema sadržini zapisnika o popisu i proceni od 6. oktobra 2008. godine, je utvrđeno da popisane pokretne stvari nisu predate na čuvanje izvršnim poveriocima zbog podnetog zahteva za izuzeće sudije.

Na ročištu održanom 27. novembra 2008. godine prvostepeni sud je rešenjem odbio predlog izvršnog dužnika da se izvršenje odloži i određena je predaja popisanih pokretnih stvari izvršnim poveriocima na čuvanje za 16. decembar 2008. godine, kao i nova javna prodaja popisanih pokretnih stvari.

Na osnovu sadržine zapisnika o popisu i proceni od 16. decembra 2008. godine je utvrđeno da popisane pokretne stvari nisu zatečene kod izvršnog dužnika.

Izvršni poverilac je podneskom od 29. decembra 2008. godine predložila da sud izvršnom dužniku izrekne novčanu kaznu.

Opštinski sud u Vršcu je rešenjem I. 404/07 od 24. februara 2009. godine, u stavu prvom izreke , obustavio izvršni postupak u odnosu na izvršnog poverioca Z. D, dok je stavom drugim izreke delimično obustavio izvršenje u odnosu na izvršnog poverioca B. T. do visine iznosa od 524.342,24 dinara, a izvršni postupak je nastavljen r adi naplate preostalog duga. Stavom trećim izreke rešenja je delimično obustavljen izvršni postupak u odnosu na izvršnog pov erioca J. G. u odnosu na potraživanje po izvršnoj ispravi, a nastavljeno je u odnosu na troškove izvršnog postupka. Stavom četvrtim izreke rešenja je zakazano roči šte za 23. mart 2009. godine, a stavom petim izreke je naloženo izvršnom dužniku da u roku od osam dana dostavi dokaz da su izvršni poverioci , među kojima i podnositeljka ustavne žalbe, u celosti naplatili svoja potraživanja po izvršnim isprava.

Pred prvostepenim sudom je održano ročište zakazano za 23. mart 2009. godine.

Rešenjem Opštinskog suda u Vršcu I. 404/07 od 9. juna 2009. godine je, u stavu prvom izreke , izvršnom dužniku izrečena novčana kazna od 500.000,00 dinara. Stavom drugim izreke ponovno je naloženo izvršnom dužnik u da sva popisana vozila na dan zakazane predaje preda izvršnim poveriocima, a stavom trećim izreke je odbijen predlog izvršnog dužnika da se izvršni postupak u odnosu na određene izvršne poverioce obustavi zbog ispunjenja obaveze. Stavom četvrtim izreke rešenja je odbijen predlog izvršnog dužnika da sud odredi zastoj izvršnog postupka do kraja kalendarske godine.

Opštinski sud u Vršcu je rešenjem I. 404/07 od 29. juna 2009. godine odbio predlog izvršnog dužnika da se izvršenje odloži.

Odlučujući o žalbi izvršnog dužnika, Okružni sud u Pančevu je rešenjem Gž. 1243/09 od 31. avgusta 2009. godine potvrdio rešenje Opštinskog suda u Vršcu I. 404/07 doneto na ročištu od 27. novembra 2008. godine i rešenje I. 404/07 od 9. juna 2009. godine.

Osnovni sud u Vršcu je rešenjem I. 173/10 od 30. decembra 2010. godine, prekinuo izvršni postupak do donošenja odluke o okončanju restrukturiranja, a rešenjem istog suda od 24. maja 2011. godine je nastavljen postupak izvršenja.

Odlučujući o žalbi izvršnog dužnika, Viši sud u Pančevu je rešenjem Gž. 884/11 od 28. juna 2011. godine vratio Osnovnom sudu u Vršcu spis predmeta I. 173/10 radi otklanjanja procesnih nedostataka, a radi dostavljanja kompletiranog spisa predmeta u skladu sa Sudskim poslovnikom.

Osnovni sud u Vršcu je rešenjem I. 173/10 od 27. jula 2011. godine izvršio ispravku rešenja I. 173/10 od 24. maja 2011. godine, u pogledu tačnog označenja izvršnih poverilaca u uvodu rešenja.

Rešenjem Osnovnog suda u Vršcu I. 1071/11 od 30. novembra 2011. godine spojeni su izvršni predmeti I. 1071/11, I. 1069/11, I. 1070/11, I. 742/11, I. 321/11 i I. 1051/11 sa I. 1071/11, a stavom drugim izreke rešenja je određen zastoj u postupku izvršenja I. 1071/11 do okončanja restrukturiranja subjekta privatizacije, s tim da će sud nastaviti postupak po službenoj dužnosti čim prestanu razlozi koji su izazvali zastajanje sa postupkom.

Postupak u predmetu I.1071/11 je nastavljen rešenjem Osnovnog suda u Vršcu od 2. avgusta 2012. godine.

Odlučujući o prigovoru izvršnog dužnika, veće Osnovnog suda u Vršcu je rešenjem Ipv. (I) 99/12 od 24. avgusta 2012. godine vratio spise predmeta I. 1071/11 postupajućem sudiji, radi ispravke osporenog rešenja.

Po dostavljanju ispravljenog prvostepenog rešenja I. 1071/11 od 11. septembra 2012. godine, veće Osnovnog suda u Vršcu je rešenjem Ipv. (I) 123/12 od 10. oktobra 2012. godine odbilo prigovor izvršnog dužnika i potvrdio rešenje Osnovnog suda u Vršcu I. 1071/11 od 2. avgusta 2012. godine i ispravljeno rešenje od 11. septembra 2012. godine.

Osnovni sud u Vršcu je rešnjem I. 1071/11 od 24. januara 2013. godine, u stavu prvom izreke , utvrdio da se izvršni postupak vodi u odnosu na označene izvršne poverioce, a stavom drugim izreke obustavio postupak i ukinuo sve sprovedene izvršne radnje u odnosu na izvršnog poverioca, ovde podnositeljku ustavne žalbe, jer je utvrdio da je u predmetu I. 694/11 koji se vodio pred istim sudom namirila svoje potraživanj e u celosti.

Odlučujući o žalbi izvršnog dužnika, Osnovni sud u Vršcu je rešenjem Ipv. (I) 16/13 od 22. februara 2013. godine vratio spise predmeta prvostepenom sudu radi odlučivanja o prigovoru izvršnog dužnika, a rešenjem veća prvostepenog suda Ipv (I) 32/13 od 9. aprila 2013. godine je potvrđeno rešenje Osnovnog suda u Vršcu rešnjem I. 1071/11 od 24. januara 2013. godine.

3.2. Činjenice i okolnosti koje se odnose na izvršni postupak I. 694/11

Izvršni poverilac, ovde podnositeljka ustavne žalbe, je podnela 22. oktobra 2008. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Vršcu protiv izvršnog dužnik a „V . v.“ AD, V. na osnovu pravnosnažne i izvršne presude Opštinskog suda u Vršcu P1. 1770/05 od 22. septembra 2005. godine za iznos potraživanja od 1.331.965,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od 5. septembra 2005. godine do isplate i predložila izvršenje na novčanim sredstvima izvršnog dužnika.

Opštinski sud u Vršcu je doneo rešenje o izvršenju I. 760/08 od 28. oktobra 2008. godine.

Odlučujući o žalbi izvršnog dužnika, Okružni sud u Pančevu je rešenjem Gž. 1939/08 od 29. decembra 2008. godine vratio spise predmeta prvostepenom sudu, radi održavanja ročišta, a u cilju provere navoda izvršnog dužnika priključenjem spisa predmeta istog suda I. 404/07.

Nakon ročišta održanog 11. februara 2009. godine, spisi predmeta su dostavljeni Okružnom sudu u Pančevu radi odlučivanja o žalbi izvršnog dužnika.

Okružni sud u Pančevu je rešenjem Gž. 987/09 od 29. juna 2009. godine odbio kao neosnovanu žalbu izvršnog dužnika i potvrdio rešenje Opštinskog suda u Vršcu I. 760/08 od 28. oktobra 2008. godine. Drugostepeni sud je u obrazloženju rešenja ukazao prvostepenom sudu da je potrebno izvršiti spajanje ovog predmeta sa predmetom I. 404/07 (I. 173/10), jer se radi o istim strankama o izvršenju na osnovu iste izvršne isprave, te da se nastavi predloženo izvršenje na novčanim sredstvima izvršnog dužnika.

Punomoćnik izvršnog poverioca je podnescima od 29. marta 2011. godine i 27. maja 2011. godine predlagala da se nastavi postupak izvršenja.

Osnovni sud u Vršcu je rešenjem I. 694/11 od 28. jula 2011. godine, u stavu prvom izrke , nastavio sprovođenje izvršenja određenog rešenjem o izvršenju istog suda I. 760/08 od 28. oktobra 2008. godine. Stavom drugim izreke rešenja naloženo je Narodnoj banci Srbije – Odeljenje za prinudnu naplatu u Kragujevcu da izvrši prenos novčanih sredstava sa računa izvršnog dužnika na račun izvršnog poverioca. Stavom trećim izreke rešenja je konstatovano da će odluku o spajanju ovog izvršnog predmeta I. 694/11 sa predmetima I. 404/07 sada I. 173/10 u kome se ponovo pojavljuje izvršni poverilac, sud doneti naknadno.

Odlučujući o žalbi izvršnog dužnika, Viši sud u Pančevu je rešenjem Gž. 1163/11 od 16. septembra 2011. godine potvrdio rešenje Osnovnog suda u Pančevu I. 694/11 od 28. jula 2011. godine.

Odlučujući o predlogu izvršnog dužnika, Osnovi sud u Vršcu je rešenjem Ipv. (I) 22/11 od 11. oktobra 2011. godine vratio spise predmeta izvršnom sudiji radi odlučivanja o zahtevu izvršnog dužnika da se odredi prekid, odnosno zastoj izvršnog postupka.

Osnovni sud u Vršcu je rešenjem I. 694/11 od 17. oktobra 2011. godine, u stavu prvom izreke , odbacio žalbu izvršnog dužnika od 7. septembra 2011. godine, a u stavu drugom izreke je odbio kao neosnovan predlog izvršnog dužnika da se postupak prekine i da se odredi zastoj postupka.

Izvršni dužnik je podneskom od 3. novembra 2011. godine ponovno podneo predlog sudu da zastane sa sprovođenjem rešenja o izvršenju.

Odlučujući o predlogu izvršnog dužnika, Osnovni sud u Vršcu je osporenim rešenjem I. 694/11 od 3. novembra 2011. godine, u stavu prvom izreke , odredio zastoj u postupku izvršenja u predmetu I. 694/11 do okončanja restrukturiranja subjekta privatizacije , stavom drugim izreke, rešenje o izvršenju I. 694/11 od 17. oktobra 2011. godine stavljeno je van snage u delu kojim je odbijen predlog za zastoj postupka, a stavom trećim izreke je konstatovano da će sud postupak nastaviti po službenoj dužnosti čim prestanu razlozi koji su izazvali zastajanje sa postupkom.

Podneskom od 18. aprila 2012. godine punomoćnik izvršnog poverioca je predložio da izvršni sud preispita svoja rešenja o zastoju u postupku izvršenja i da nastavi izvršni postupak.

Osnovni sud u Vršcu je rešenjem I. 694/11 od 24. maja 2012. godine, u stavu prvom izreke , nastavio dalje sprovođenje izvršenja određenog rešenjem istog suda I. 760/08 od 28. oktobra 2008. godine, a stavom drugim izreke je naloženo Narodnoj banci Srbije – Odeljenje za prinudnu naplatu u Kragujevcu da novčana sredstva koja su predmet ovog izvršenja prenese sa računa izvršnog dužnika na račun izvršnog poverioca.

Odlučujući o prigovoru izvršnog dužnika, veće Osnovnog suda u Vršcu je rešenjem Ipv. (I) 66/12 od 21. juna 2012. godine potvrdilo rešenje istog suda I. 694/11 od 24. maja 2012. godine.

Rešenjem Osnovnog suda u Vršcu I. 694/11 od 24. jula 2013. godine je zaključen izvršni postupak, jer je izvršni sud obavešten od strane Narodne banke Srbije da je izvršni poverilac u potpunosti namiren po rešenju o izvršenju I.760/08 u iznosu od 2.764.154,69 dinara, dana 11. jula 2012. godine.

4. Odredbom Ustava, na čiju povredu ukazuje podnosilac u ustavnoj žalbi, utvrđeno je da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.).

Zakonom o izvršnom postupku („Službeni glasnik RS", broj 125/04), koji je stupio na snagu 23. februara 2005. godine, bilo je propisano: da se postupak izvršenja i postupak obezbeđenja pokreću na predlog poverioca (član 2. stav 1.); da izvršenje i obezbeđenje određuje i sprovodi sud (član 3.); da je u postupku izvršenja i obezbeđenja sud dužan da postupa hitno, da je o predlogu za izvršenje sud dužan da odluči u roku od tri dana od dana podnošenja predloga (član 5. st. 1. i 2.) ; da sud može, na predlog izvršnog poverioca odnosno izvršnog dužnika, u skladu sa ovim zakonom, odrediti drugo sredstvo izvršenja, odnosno obezbeđenja, umesto onoga koje je predloženo (član 8. stav 4.) ; da pored drugih slučajeva predviđenih ovim zakonom, izvršenje će se obustaviti po službenoj dužnosti kada je izvršna isprava pravosnažno, odnosno konačno, ukinuta, preinačena, poništena ili stavljena van snage, kao i kada je potvrda o izvršnosti pravosnažno ukinuta, da će sud po službenoj dužnosti obustaviti izvršenje ako se u toku izvršnog postupka, sve dok izvršenje ne bude sprovedeno, utvrdi da je potraživanje prestalo usled propasti predmeta izvršenja, smrti odnosno prestanka stranke koja nema pravnog sledbenika, prebijanja potraživanja i iz drugih zakonom određenih razloga i da će se rešenjem o obustavi izvršenja ukinuće se sve sprovedene izvršne radnje, ako se time ne dira u stečena prava trećih lica (član 68.); da se popisane stvari se po pravilu ostavljaju na čuvanje izvršnom dužniku, da će na na predlog izvršnog poverioca, sud stvari predati na čuvanje njemu ili trećem licu ako učini verovatnim da preti opasnost da budu oštećene, otuđene ili da im vrednost bude umanjena na drugi način i da t roškove čuvanja stvari snosi dužnik, kao i rizik propasti ili oštećenja stvari izuzev ako se propast odnosno oštećenje može pripisati u krivicu izvršnom poveriocu odnosno licu kome je stvar poverena na čuvanje (član 77. stav 1 i 2.).

Prema pravnom shvatanju utvrđenom na sednici Građanskog odeljenja Vrhovnog kasacionog suda od 22. februara 2011. godine, verifikovanom 24. februara 2011. godine, izvršni postupci koji se odnose na naplatu novčanih potraživanja iz radnog odnosa utvrđenih izvršnim ispravama protiv dužnika, subjekta privatizacije u restrukturiranju, neće prekidati, a da će se prekinuti postupci nastaviti i okončati.

5. 1. Ocenjujući osnovanost navoda ustavne žalbe o povredi prava na suđenje u razumnom roku iz člana 32. stav 1. Ustava u odnosu na osporeni izvršni postupak I. 173/10, Ustavni sud je nadležan da ceni povredu prava na suđenje u razumnom roku, Sud konstatuje da je period u kome se građanima Srbije jemče prava i slobode utvrđene Ustavom i obezbeđuje ustavnosudska zaštita u postupku po ustavnoj žalbi počeo da teče 8. novembra 2006. godine, danom stupanja na snagu Ustava Republike Srbije. Ustavni sud je konstatovao da je podnositeljka podnela predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Vršcu 14. juna 2006. godine. Ustavni sud nalazi da je za ocenu postojanja povrede navedenog ustavnog prava podnositeljke bitan ceo period od 14. juna 2006. godine do donošenja rešenja kojim je obustavljen izvršni postupak i ukinute sve sprovedene izvršne radnje u odnosu na podnositeljku 24. januara 2013. godine.

Analizirajući dužinu trajanja osporenog izvršnog postupka I. 173/10, Ustavni sud je utvrdio da je navedeni postupak trajao šest godina i sedam meseci.

Navedeno trajanje izvršnog postupka samo po sebi ukazuje da postupak nije okončan u okviru razumnog roka. Međutim, razumna dužina trajanja sudskog postupka je relativna kategorija, koja zavisi od niza činilaca koji se moraju uzeti u obzir u svakom pojedinom slučaju prema njegovim specifičnim okolnostima. Složenost činjeničnih i pravnih pitanja u konkretnom predmetu, ponašanje podnosioca ustavne žalbe kao stranke u postupku, postupanje nadležnih sudova koji vode postupak, kao i priroda postavljenog zahteva, odnosno značaj prava o kome se odlučuje za podnosioca ustavne žalbe su kriterijumi koji utiču na ocenu dužine trajanja postupka i određuju da li je postupak okončan u okviru razumnog roka ili ne.

Ispitujući navedene kriterijume za utvrđivanje eventualne povrede prava na suđenje u razumnom roku u konkretnom slučaju, Ustavni sud je ocenio da u ovom predmetu nije bilo posebno složenih činjeničnih i pravnih pitanja o kojima bi se postupajući sud izjašnjavao.

Ocenjujući postupanje suda u izvršnom postupku, Ustavni sud je našao da izvršni sud, u konkretnom slučaju, nije preduzeo sve mere i radnje na koje je po zakonu bio obavezan kako bi se izvršenje sprovelo, odnosno izvršni poverilac namirio u razumnom roku.

Bitna karakteristika izvršnog postupka je njegov prinudni karakter koji određuje osnovna načela tog postupka. Jedno od tih načela je načelo oficijelnosti koje od suda zahteva aktivno ponašanje sve do okončanja izvršnog postupka, te je sud dužan hitno da preduzima sve radnje koje treba da dovedu do sprovođenja izvršenja i okončanja izvršnog postupka što u konkretnoj situaciji nije bio slučaj. Izvršni postupak se smatra okončanim sprovođenjem izvršenja ili donošenjem rešenja o obustavi postupka u zakonom izričito propisanim situacijama, do čega u konkretnom slučaju nije došlo. Osnovni razlog trajanja predmetnog izvršenja je neefikasno delovanje Opštinskog, odnosno Osnovnog suda u Vršcu, nepostupanje u rokovima propisanim zakonom i nekorišćenje svih procesnih ovlašćenja koja su sudu stajala na raspolaganju.

Naime, izvršni sud u postupku izvršenj a I. 173/10 i nakon više neuspelih javnih prodaja popisanih pokretnih stvari, izvršnim poveriocima nije dozvolio promenu sredstva i načina izvršenja, izvršenjem na računu izvršnog dužnika, iako je podnositeljka takav predlog istakla 10. januara 2007. godine. Naime, prvostepeni sud u toku izvršnog postupka I. 173/10 podnositeljki nije dozvolio promenu sredstva i načina izvršenja, namirenjem na novčanim sredstvima izvršnog dužnika u skladu sa članom 8. stav 4. ranije važećeg Zakona o izvršnom postupku, već je rešenjima od 17. januara i 19. aprila 2007. godine odbio predloge izvršnih poverilaca za promenu sredstva izvršenje koja je u postupku po žalbi potvrdio drugostepeni sud. Nakon tri neuspele prodaje pokretnih stvari izvršnog dužnika, izvršni sud je pozvao izvršne poverioce da stave predloge da im se popisane pokretne stvari dosude i da se smatra da su namireni u visini koja odgovara ½ procenjene vrednosti stvari ili da predlože novu prodaju. Podnositeljka ustavne žalbe je podneskom od 1. aprila 2008. godine predložila da joj se popisane stvari izvršnog dužnika predaju na čuvanje. Međutim, popisane pokretne stvari nisu predate izvršnim poveriocima na čuvanje, jer je izvršni dužnik sprečavao sprovođenje izvršenja, čak ni nakon donošenja rešenja prvostepenog suda kojim je izvršnom dužniku izrečena novčana kazna i naloženo da popisane pokretne stvari preda izvršnim poveriocima.

Osim toga, izvršni sud je rešenjem I. 173/10 od 30. decembra 2010. godine prekinuo izvršni postupak usled restrukturiranja izvršnog dužnika, a nakon pet meseci je nastavio postupak, iako je izvršni postupak pokrenut radi namirenja potraživanja iz radnog odnosa, utvrđenih pravnosnažnim presudama. Potom je rešenjem I. 1071/11 od 30. novembra 2011. godine odredio zastoj u postupku izvršenja do okončanja postupka restrukturiranja izvršnog dužnika, a nakon devet meseci je postupak izvršenja nastavljen.

Izvršni postupak u predmetu I. 173/10 je u odnosu na podnositeljku ustavne žalbe je okončan rešenjem od 24. januara 2013. godine, kada je obustavljen i ukinute sve sprovedene izvršne radnje, s obzirom na to da je podnositeljka svoje potraživanje po istoj izvršnoj ispravi naplatila u izvršnom postupku koji se vodio pred istim sudom u predmetu I. 694/11.

Polazeći od navedenog, Ustavni sud je utvrdio da je podnositeljki ustavne žalbe povređeno pravo na suđenje u razumnom roku, zajemčeno članom 32. stav 1. Ustava, u izvršnom postupku koji se vodio pred Opštinskim, odnosno Osnovnim sudom u Vršcu u predmetu I. 173/10, te je, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu, usvojio ustavnu žalbu i odlučio kao u tački 1. izreke.

5.2. Ocenjujući osnovanost navoda ustavne žalbe o povredi prava na suđenje u razumnom roku iz člana 32. stav 1. Ustava u odnosu na osporeni izvršni postupak I. 694/11, Ustavni sud je u konkretnom slučaju uzeo u obzir celokupni period trajanja navedenog izvršnog postupka od podnošenja predloga za izvršenje 22. oktobra 2008. godine do donošenja rešenja o zaključenju izvršnog postupka od 24. jula 2013. godine.

Izvršni poverilac, ovde podnositeljka ustavne žalbe je vodila postupak izvršenja I. 694/11, protiv izvršnog dužnika “V. v.” AD, V, radi namirenja potraživanja po osnovu izvršne isprave, presude Opštinskog suda u Vršcu P1. 1770/05 od 22. septembra 2005. godine, izvršenjem na novčanim sredstvima izvršnog dužnika. Ustavni sud je utvrdio da je pred istim sudom, protiv istog izvršnog dužnika, a po istoj izvršnoj ispravi, već vođen izvršni postupak u predmetu I. 173/10, izvršenjem na pokretnim stvarima izvršnog dužnika. Međutim, izvršni sud predlog za izvršenje u predmetu I. 694/11 nije smatrao predlogom za promenu sredstva i načina izvršenja potraživanja. Imajući u vidu navedeno, podnositeljka ustavne žalbe je paralelno vodila dva izvršna postupka, protiv istog izvršnog dužnika, po istoj izvršnoj ispravi.

U postupku izvršenja I. 694/11, Osnovni sud u Vršcu, je u stavu trećem izreke rešenja I. 694/11 od 28. jula 2011. godine , konstatovao da će odluku o spajanju izvršnog predmeta I. 173/10 doneti naknadno, ali do okon čanja izvršnog postupka I. 694/1 nije odlučio o predlogu podnositeljke, iako mu je na potrebu spajanja ovog predmeta sa predmetom I. 173/10 ukazao drugostepeni sud svojim rešenjem Gž. 987/09 od 29. juna 2009. godine.

Pored toga, prvostepeni sud od donošenja rešenja drugostepenog suda po žalbi 29. juna 2009. godine do 28. jula 2011. godine, kada je nastavio postupak sprovođenja izvršenja, koji nije ni bio u prekidu, gotovo dve godine nije preduzimao nikakve radnje u postupku izvršenja. Prvostepeni sud je potom odredio zastoj u postupku koji je trajao šest meseci, nakon čega je nastavio sprovođenje izvršenja. Rešenjem prvostepenog suda I. 694/11 od 24. jula 2013. godine je zaključen izvršni postupak, jer je izvršni dužnik, ovde podnositeljka ustavne žalbe, namirila svoje potraživanje u celosti. Ustavni sud je utvrdio da je izvršni postup ak I. 694/11 okončan u periodu trajanja izvršnog postupka I. 173/10, koji je okončan rešenjem o obustavi izvršenja i ukidanju sprovedenih izvršnih radnji, jer je podnositeljka ustavne žalbe svoje potraživanje po istoj izvršnoj ispravi u celosti namirila u izvršnom postupku I. 694/11.

Ustavni sud je ocenio da je postavljeni zahtev u izvršnom postupku za podnositeljku ustavne žalbe bio od značaja, s obzirom na to da je postupak pokrenut radi namirenja potraživanja iz radnog odnosa utvrđenog izvršnom ispravom.

Ustavni sud je utvrdio da je izvršni postupak I. 694/11 okončan za četiri godine i devet meseci i ocenio da je nepostupanje Opštinskog, odnosno Osnovnog suda u Vršcu u rokovima propisanim zakonom uticalo na dugo trajanje postupka u predmetu I. 694/11.

Na osnovu svega izloženog, Ustavni sud je utvrdio da je Opštinski, odnosno Osnovni sud u Vršcu odgovoran što je predmetni izvršni postupak neopravdano dugo trajao, te da je navedenim postupanjem tih sudova podnositeljki ustavne žalbe povređeno pravo na suđenje u razumnom roku zajemčeno odredbom člana 32. stav 1. Us tava, u izvršnom postupku koji je u predmetu I. 694/11 vođen pred Opštinskim, odnosno Osnovnim sudom u Vršcu, te je, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu, usvojio ustavnu žalbu i odlučio kao u tački 1. izreke.

6. Na osnovu odredbe člana 89. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je u tački 2. izreke odlučio da se pravično zadovoljenje podnositeljke ustavne žalbe zbog konstatovane povrede ustavnog prava ostvari utvrđenjem prava na naknadu nematerijalne štete u iznosu od 600 evra, u dinarskoj protivvrednosti obračunatoj po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava - razdeo Ministarstva pravde i državne uprave.

Prilikom odlučivanja o visini nematerijalne štete koju je podnositeljka ustavne žalbe pretrpeo zbog utvrđene povrede prava, Ustavni sud je cenio sve okolnosti od značaja za njeno utvrđenje, a posebno dužinu trajanja izvršnih postupaka radi naplate potraživanja utvrđenog istom izvršnom ispravom, i to za period od podnošenja predloga za izvršenje 14. juna 2006. godine do namirenja potraživanja podnositeljke, 11. jula 2012. godine. Ustavni sud smatra da navedeni novčani iznos predstavlja adekvatnu pravičnu naknadu za povredu prava koju je podnositeljka ustavne žalbe pretrpela zbog nedelotvornog postupanja sudova. Odlučujući o visini naknade nematerijalne štete, Ustavni sud je imao u vidu postojeću sopstvenu praksu, praksu Evropskog suda za ljudska prava u sličnim slučajevima, ekonomsko-socijalne prilike u Republici Srbiji, kao i samu suštinu naknade nematerijalne štete kojom se oštećenom pruža odgovarajuće zadovoljenje.

7. Ocenjujući povredu prava na pravično suđenje zajemčenog odredbom člana 32. stav 1. Ustava, u odnosu na osporeno rešenje Osnovnog suda u Vršcu I. 694/11 od 3. novembra 2011. godine kojim je određen zastoj u postupku izvršenja I. 694/11, Ustavni sud nalazi da je Osnovni sud u Vršcu rešenjem I. 694/11 od 24. maja 2011. godine nastavio dalje sprovođenje izvršnog postupka i naložio Narodnoj banci Srbije – Odeljenju za prinudnu naplatu potraživanja u Kragujevcu da sprovede izvršenje prenosom novčanih sredstava sa računa izvršnog dužnika na račun izvršnog poverioca, s obzirom na to da se izvršni postupci koji se odnose na naplatu novčanih potraživanja iz radnom odnosa utvrđeni izvršnim ispravama protiv izvršnog dužnika subjekta privatizacije, ne mogu prekidati.

Ustavni sud je utvrdio da je ovakva ustavna žalba očigledno neosnovana, te je stoga u ovom delu odbacio ustavnu žalbu, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 5) Zakona o Ustavnom sudu.

8. Na osnovu svega iznetog i odredaba člana 42b stav 1. tačka 1), člana 45. tačka 9) i člana 46. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu i člana 89. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, br oj 103/13), Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

Vesna Ilić Prelić, s.r.