Povreda prava na imovinu zbog nemogućnosti naplate potraživanja u izvršnom postupku

Kratak pregled

Ustavni sud je utvrdio povredu prava na imovinu, jer podnosilac nije mogao da naplati svoje potraživanje u izvršnom postupku protiv dužnika sa društvenim kapitalom. Dosuđena je naknada materijalne štete u visini utvrđenog potraživanja, dok su ostali navodi žalbe odbačeni.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
Už-624/2008
07.07.2011.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Gorana Kljajevića iz Beograda, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 7. jula 2011. godine, doneo je

R E Š E Nj E

Odbacuje se ustavna žalba Gorana Kljajevića izjavljena protiv rešenja Opštinske izborne komisije gradske opštine Stari grad u Beogradu I-01 broj 013-1-43/08 od 14. maja 2008. godine, presude Okružnog suda u Beogradu Už. 17/08 od 16. maja 2008. godine i radnji «državnih organa koje se sastoje u sprovođenju izbora za odbornike Skupštine gradske opštine Stari grad u Beogradu od strane Opštinske izborne komisije Stari grad u Beogradu, a bez sprovođenja izbora za birače koji su se na dan izbora nalazili u pritvoru ili na izdržavanju zavodske sankcije».

O b r a z l o ž e nj e

1. Goran Kljajević iz Beograda, preko punomoćnika Danice Kljajević, advokata iz Beograda, podneo je 9. juna 2008. godine ustavnu žalbu Ustavnom sudu protiv akata i radnji navedenih u izreci. Ustavna žalba je podneta zbog povrede načela vladavine prava i zabrane diskriminacije i povrede prava na sudsku zaštitu i izbornog prava iz čl. 3, 21. 22. i 52. Ustava Republike Srbije, kao i prava na delotvoran pravni lek iz člana 13. Evropske konvencije o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda i biračkog prava iz člana 25. Međunarodnog pakta o građanskim i političkim pravima. U ustavnoj žalbi se, između ostalog, navodi da su podnosiocu uskraćena i povređena ljudska prava time što su 11. maja 2008. godine sprovedeni izbori za odbornike Skupštine gradske opštine Stari grad u Beogradu, ali na biračkom mestu u Okružnom zatvoru u Beogradu nije bilo posebne glasačke kutije, ni posebnog izvoda iz biračkog spiska za to biračko mesto, niti posebnih glasačkih listića za izbor odbornika Skupštine gradske opštine Stari grad u Beogradu, te je podnosilac ustavne žalbe onemogućen da iskaže svoju „glasačku volju“. Podnosilac dalje navodi da je 11. maja 2008. godine u 17 časova podneo prigovor Opštinskoj izbornoj komisiji gradske opštine Stari grad u Beogradu, koja je rešenjem I-01 broj 013-1-43/08 od 14. maja 2008. godine odbacila prigovor kao neblagovremen i da je protiv tog rešenja podneo žalbu Okružnom sudu u Beogradu, koji je presudom Už. 17/08 od 16. maja 2008. godine uvažio njegovu žalbu i utvrdio povredu izbornog prava, ali je odbio prigovor kao neosnovan. Ustavnom žalbom se zahteva od Ustavnog suda da utvrdi da su podnosiocu osporenim aktima i radnjama povređena i uskraćena navedena ljudska prava, da poništi osporene akte i «naredi Opštinskoj izbornoj komisiji gradske opštine Stari grad u Beogradu da sprovede glasanje...na biračkom mestu u Okružnom zatvoru u Beogradu..., čime bi bilo omogućeno podnosiocu i ostalim biračima koji su se u vreme održavanja izbora nalazili u pritvoru ili na izdržavanju zavodske sankcije da ostvare svoje garantovano izborno pravo».

2. Saglasno članu 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.

3. Ustavni sud je u sprovedenom prethodnom postupku izvršio uvid u osporene akte i celokupnu dokumentaciju priloženu uz ustavnu žalbu i utvrdio sledeće:

Podnosilac ustavne žalbe je 11. maja 2008. godine podneo prigovor Opštinskoj izbornoj komisiji gradske opštine Stari grad u Beogradu «zbog uskraćivanja zakonom i Evropskom poveljom zagarantovanog biračkog prava da bira odbornike Skupštine gradske opštine Stari grad u Beogradu na biračkom mestu u Okružnom zatvoru u Beogradu. U prigovoru je naveo da na biračkom mestu u Okružnom zatvoru u Beogradu nije bilo posebne glasačke kutije, ni posebnog izvoda iz biračkog spiska za to biračko mesto, niti posebnih glasačkih listića za izbor odbornika Skupštine gradske opštine Stari grad u Beogradu».

Osporenim rešenjem Opštinske izborne komisije gradske opštine Stari grad u Beogradu I-01 broj 013-1-43/08 od 14. maja 2008. godine odbačen je kao neblagovremen prigovor podnosioca ustavne žalbe, uz obrazloženje da je rešenje o određivanju biračkih mesta na teritoriji gradske opštine Stari grad u Beogradu za glasanje na izborima 11. maja 2008. godine objavljeno u «Službenom glasniku Republike Srbije» broj 34/08 od 3. aprila 2008. godine i da je od tada tekao rok od 24 časa za izjavljivanje prigovora zbog učinjenog propusta na koji podnosilac ukazuje. Polazeći od navedenog, donosilac osporenog rešenja je ocenio da prigovor podnosioca od 11. maja 2008. godine nije blagovremen.

Podnosilac ustavne žalbe je protiv osporenog rešenja izjavio žalbu Okružnom sudu u Beogradu, u kojoj je, pored ostalog, predložio da taj sud donese odluku da se sprovede glasanje za izbor odbornika Skupštine gradske opštine Stari grad u Beogradu na biračkom mestu u Okružnom zatvoru u Beogradu.

Osporenom presudom Okružnog suda u Beogradu Už. 17/08 od 16. maja 2008. godine uvažena je žalba podnosioca i preinačeno rešenje Opštinske izborne komisije gradske opštine Stari grad u Beogradu I-01 broj 013-1-43/08 od 14. maja 2008. godine. U obrazloženju navedene osporene presude je ocenjeno da rešenje Opštinske izborne komisije gradske opštine Stari grad u Beogradu o određivanju biračkih mesta I-01 broj 013-1-9/08 od 24. marta 2008. godine nije objavljeno na način propisan odredbom člana 34. stav 1. tačka 7. Zakona o izboru narodnih poslanika, te se vreme za izjavljivanje prigovora mora računati od početka održavanja izbora na biračkom mestu u Okružnom zatvoru u Beogradu. Polazeći od navedenog, Okružni sud u Beogradu je ocenio da se ne može prihvatiti zaključak donosioca osporenog rešenja da je prigovor podnosioca neblagovremen, te je žalbu uvažio. Odlučujući o podnetom prigovoru, taj sud je našao da je isti neosnovan, jer Opštinska izborna komisija gradske opštine Stari grad u Beogradu nije ni mogla da odredi biračko mesto u Okružnom zatvoru u Beogradu za glasanje za odbornike te Skupštine, zbog propusta Ministarstva pravde da sačini poseban izvod iz biračkog spiska, saglasno odredbi člana 72b Zakona o izboru narodnih poslanika. Okružni sud u Beogradu je stoga utvrdio da podnosilac ustavne žalbe jeste bio onemogućen da iskaže svoju glasačku volju iako je želeo da iskoristi svoje biračko pravo, ali da navedena povreda izbornog prava podnosioca ustavne žalbe ne predstavlja razlog za ponavljanje izbora, niti je od uticaja na celokupne rezultata izbora za odbornike za Skupštinu gradske opštine Stari grad u Beogradu. Stoga je taj sud, primenom odredaba člana 54. i člana 55. stav 2. Zakona o lokalnim izborima, a shodnom primenom odredaba člana 50. stava 4. i člana 49. stav 1. Zakona o upravnim sporovima, odlučio kao u izreci.

4. Ispitujući dopuštenost ustavne žalbe izjavljene protiv rešenja Opštinske izborne komisije gradske opštine Stari grad u Beogradu I-01 broj 013-1-43/08 od 14. maja 2008. godine, Ustavni sud je pošao od toga da je navedeno osporeno rešenje preinačeno osporenom presudom Okružnog suda u Beogradu Už. 17/08 od 16. maja 2008. godine. S obzirom na to da je osporeno rešenje Opštinske izborne komisije gradske opštine Stari grad u Beogradu I-01 broj 013-1-43/08 od 14. maja 2008. godine prestalo da postoji u pravnom poretku danom donošenja navedene osporene presude, Ustavni sud je ocenio da ne postoje procesne pretpostavke za odlučivanje o ustavnoj žalbi izjavljenoj protiv tog akta. Stoga je Ustavni sud u ovom delu ustavnu žalbu odbacio, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 109/07).

5. Ocenjujući dozvoljenost ustavne žalbe izjavljene protiv presude Okružnog suda u Beogradu Už. 17/08 od 16. maja 2008. godine, Ustavni sud je najpre konstatovao da su odredbama člana 36. stav 2. i člana 52. Ustava zajemčena prava koja se po svojoj suštini ne razlikuju od prava na delotvorni pravni lek iz člana 13. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda i biračkog prava iz člana 25. Međunarodnog pakta o građanskim i političkim pravima. Stoga Sud ocenu eventualne povrede ili uskraćivanja označenih prava vrši u odnosu na odgovarajuće odredbe Ustava.

U vezi sa istaknutom povredom izbornog prava zajemčenog članom 52. Ustava, Ustavni sud je ocenio da podnosilac ustavne žalbe nema pravni interes za podnošenje ustavne žalbe zbog povrede navedenog ustavnog prava. Naime, u postupku po ustavnoj žalbi Ustavni sud odlučuje o tome da li je osporenim pojedinačnim aktom ili radnjom državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja podnosiocu povređeno Ustavom zajemčeno ljudsko pravo ili sloboda. Odlukom kojom usvaja ustavnu žalbu, Ustavni sud utvrđuje da je osporenim pojedinačnim aktom ili radnjom podnosiocu povređeno ili uskraćeno ljudsko ili manjinsko pravo ili sloboda zajemčena Ustavom. Polazeći od toga da je Okružni sud u Beogradu u osporenoj presudi već utvrdio da je podnosiocu ustavne žalbe povređeno aktivno biračko pravo time što je bio onemogućen da glasa na izborima za odbornike za Skupštinu gradske opštine Stari grad u Beogradu na izborima održanim 11. maja 2008. godine, Ustavni sud je ocenio da je zahtevu podnosioca ustavne žalbe u pogledu povrede izbornog prava udovoljeno u postupku koji je prethodio ustavnoj žalbi.

Ustavni sud je takođe ocenio da ustavna žalba ne sadrži ustavnopravne razloge u pogledu istaknutih povreda prava na sudsku zaštitu iz člana 22. stav 1. Ustava i prava na pravno sredstvo iz člana 36. stav 2. Ustava. Ovo stoga što osporena presuda Okružnog suda u Beogradu Už. 17/08 od 16. maja 2008. godine nesumnjivo potvrđuje da je podnosilac u postupku po žalbi pred Okružnim sudom u Beogradu iskoristio pravo na pravno sredstvo i pravo na sudsku zaštitu svojih prava. U vezi s tim, Ustavni sud ističe da su neprihvatljivi navodi podnosioca ustavne žalbe da pravno sredstvo koje je imao na raspolaganju nije bilo delotvorno, zbog toga što mu Okružni sud u Beogradu nije pružio zaštitu izbornog prava. Po oceni Ustavnog suda, Okružni sud u Beogradu nije ni mogao drugačije odlučiti o zahtevu podnosioca za ponavljanje izbora za odbornike za Skupštinu gradske opštine Stari grad u Beogradu. Naime, saglasno odredbi člana 50. stav 1. Zakona o lokalnim izborima („Službeni glasnik RS», br. 129/07 i 34/10), ponovni izbori se sprovode ako izborna komisija ili nadležni okružni sud ponište izbore zbog nepravilnosti u sprovođenju izbora, u slučajevima utvrđenim ovim zakonom. Ustavni sud konstatuje da nijednom odredbom ovog zakona nije propisano da se izbori moraju poništiti zbog predmetne nepravilnosti, niti bi ponavljanje glasanja na celom biračkom mestu bilo u srazmeri sa učinjenom nepravilnošću. Pored toga, Ustavni sud ocenjuje da bi se ponavljanjem glasanja samo za podnosioca ustavne žalbe narušila tajnost glasanja, koja je takođe garantovana Ustavom.

Ustavni sud ukazuje da se odredbama člana 3. Ustava ne garantuju konkretna ljudska ili manjinska prava ili slobode, već se utvrđuje da je vladavina prava osnovna pretpostavka Ustava i da počiva na neotuđivim ljudskim pravima, a da se ostvaruje slobodnim i neposrednim izborima, ustavnim jemstvima ljudskih i manjinskih prava, podelom vlasti, nezavisnom sudskom vlašću i povinovanjem vlasti Ustavu i zakonu.

Ustavni sud nalazi da prethodno navedena ocena o povredi istaknutih ustavnih prava onemogućava ispitivanje povrede načela jednakosti pred Ustavom i zakonom koje se garantuje članom 21. stav 1. Ustava, imajući u vidu da povreda tog načela može nastupiti samo u vezi sa ostvarivanjem određenog Ustavom garantovanog prava ili slobode.

U pogledu dela ustavne žalbe kojim se osporavaju radnje propuštanja nadležnih organa u postupku sprovođenja izbora za odbornike skupštine grada Beograda održanih 11. maja 2008. godine, Ustavni sud je konstatovao da je podnosilac ustavne žalbe protiv tih radnji propuštanja izjavio prigovor Opštinskoj izbornoj komisiji gradske opštine Stari grad u Beogradu, a potom i žalbu Okružnom sudu u Beogradu. Stoga ocena Ustavnog suda o ustavnoj žalbi izjavljenoj protiv presude Okružnog suda u Beogradu Už. 17/08 od 16. maja 2008. godine, konzumira i ocenu Suda o ustavnoj žalbi u delu kojim se osporavaju radnje propuštanja nadležnih organa u postupku sprovođenja izbora.

Polazeći od iznetog, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, odbacio ustavnu žalbu izjavljenu protiv presude Okružnog suda u Beogradu Už. 17/08 od 16. maja 2008. godine, jer nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka.

6. Saglasno izloženom, Ustavni sud je, na osnovu odredbe člana 46. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, rešio kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša Slijepčević

Povreda prava na imovinu zbog nemogućnosti naplate potraživanja u izvršnom postupku

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti