Odluka Ustavnog suda o ustavnoj žalbi u izvršnom postupku iseljenja

Kratak pregled

Ustavni sud odbija ustavnu žalbu protiv rešenja o izvršenju radi iseljenja. Sudovi su postupali u skladu sa Zakonom o izvršnom postupku, zasnivajući odluku na pravnosnažnoj i izvršnoj presudi. Postojanje druge parnice nije zakonski razlog za sprečavanje izvršenja.

Tekst originalne odluke

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Bosa Nenadić i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, dr Dragiša Slijepčević, dr Dragan Stojanović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Miroljupke Miletić iz Bora i Željka Krstića iz Beograda, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 4. marta 2010. godine, doneo je

O D L U K U

1. Odbija se kao neosnovana ustavna žalba Miroljupke Miletić i Željka Krstića izjavljena protiv rešenja Okružnog suda u Beogradu Gž. 1819/09 od 17. februara 2009. godine.

2. Odbacuje se zahtev Miroljupke Miletić i Željka Krstića za odlaganje izvršenja rešenja Četvrtog opštinskog suda u Beogradu I. 9248/08 od 9. septembra 2008. godine.

O b r a z l o ž e nj e

1. Miroljupka Miletić iz Bora i Željko Krstić iz Beograda su 11. maja 2009. godine, preko punomoćnika Jadranke Vuletić, advokata iz Beograda, podneli ustavnu žalbu protiv rešenja Okružnog suda u Beogradu Gž. 1819/09 od 17. februara 2009. godine, postupanja Četvrtog opštinskog suda u Beogradu u predmetu P. 8027/94, postupanja Petog opštinskog suda u Beogradu u predmetu K. 659/94 i rešenja Vrhovnog suda Srbije Rev. 2007/08 od 16. jula 2008. godine, zbog povrede prava na pravično suđenje, prava na jednaku zaštitu prava i na pravno sredstvo i prava na imovinu, zajemčenih članom 32. stav 1. i čl. 36. i 58. Ustava Republike Srbije, a koja ustavna žalba je zavedena pod brojem Už - 696/2009.

Na osnovu člana 42. st. 3. i 4. Poslovnika o radu Ustavnog suda («Službeni glasnik RS», br. 24/08 i 27/08), postupci po ustavnoj žalbi broj Už-696/09 su razdvojeni, pa je: u odnosu na postupanje Četvrtog opštinskog suda u Beogradu u predmetu P. 8027/94 formiran nov predmet koji se vodi pod brojem Už – 1238/2009; u odnosu na postupanje Petog opštinskog suda u Beogradu u predmetu K. 659/94 formiran nov predmet koji se vodi pod brojem Už – 1239/2009; u odnosu na rešenje Vrhovnog suda Srbije Rev. 2007/08 od 16. jula 2008. godine formiran nov predmet koji se vodi pod brojem Už – 1298/2009; u odnosu na rešenje Okružnog suda u Beogradu Gž. 1819/09 od 17. februara 2009. godine postupak nastavljen pod brojem Už - 696/2009.

U ustavnoj žalbi se navodi da su podnosioci, kao izvršni dužnici, u izvršnom postupku koji se vodio u predmetu Četvrtog opštinskog suda u Beogradu I. 9248/08 i u predmetu Okružnog suda u Beogradu Gž. 1819/09 predložili odlaganje izvršenja iseljenjem iz stana u Ulici vojvode Brane 37 do pravnosnažnog okončanja parnice koja se, po njihovoj tužbi radi poništaja ugovora o kupoprodaji navedenog stana, vodi pred Četvrtim opštinskim sudom u Beogradu u predmetu P. 8027/94. Neprihvatanjem ovog predloga, po mišljenju podnosilaca ustavne žalbe, povređena su njihova Ustavom zajemčena prava na pravično suđenje i jednaku zaštitu prava iz člana 32. stav 1. i člana 36. stav 1. Ustava Republike Srbije, jer je osporeno rešenje o izvršenju u odnosu na stan u Ulici vojvode Brane 37, doneto pre nego što je rešeno, kao prethodno pitanje, da li je ugovor o kupoprodaji kojim je stečeno pravo svojine na predmetnom stanu ništav ili nije. Takođe, podnosioci ustavne žalbe smatraju da su stavljeni u neravnopravan položaj u odnosu na izvršnog poverioca, jer se njihova parnica pred Četvrtim opštinskim sudom u Beogradu u predmetu P. 8027/94 vodi još od 1994. godine, dok je parnica koju je izvršni poverilac Gordana Giljan pokrenula pred Trećim opštinskim sudom, radi iseljenja podnosilaca ustavne žalbe iz navedenog stana, „ekspresno okončana“. Predložili su da Ustavni sud usvoji ustavnu žalbu i utvrdi da su osporenim rešenjem povređena njihova Ustavom garantovana prava iz člana 32. stav 1. i člana 36. stav 1, kao i da donese privremenu meru kojom će odložiti izvršenje rešenja Četvrtog opštinskog suda u Beogradu I. 9248/08 od 9. septembra 2008. godine, do pravnosnažnog okončanja parničnog postupka koji se vodi pred Četvrtim opštinskim sudom u Beogradu u predmetu P. 8027/94.

2. Ustavna žalba je kao pravno sredstvo ustanovljena Ustavom Republike Srbije, koji je stupio na snagu 8. novembra 2006. godine. Saglasno odredbama člana 170. Ustava, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.

U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama zahteva istaknutog u njoj, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosilaca ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njihovo Ustavom zajemčeno pravo, odnosno sloboda.

3. U sprovedenom postupku Ustavni sud je izvršio uvid u dokumentaciju priloženu uz ustavnu žalbu i utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za odlučivanje u ovoj ustavnopravnoj stvari:

Rešenjem Četvrtog opštinskog suda u Beogradu I. 9248/08 od 9. septembra 2008. godine, na osnovu pravnosnažne i izvršne presude Trećeg opštinskog suda u Beogradu P. 3146/05 od 4. oktobra 2006. godine, na predlog izvršnog poverioca Gordane Giljan, određeno je izvršenje protiv izvršnih dužnika Miroljupke Miletić i Željka Krstića (ovde podnosilaca ustavne žalbe), i to prinudnim iseljenjem izvršnih dužnika sa svim licima i stvarima iz stana broj 6 koji se nalazi u Beogradu, u Ulici vojvode Brane 37, na prvom spratu, površine 61 m2, i predajom istog stana izvršnom poveriocu. Stavom drugim izreke navedenog rešenja određeno je da će izvršenje sprovesti sudski izvršitelj Četvrtog opštinskog suda u Beogradu, nakon što udalji lica i ukloni stvari iz predmetne nepokretnosti, s tim što će izvršenju pristupiti nakon proteka roka od osam dana od dana dostavljanja rešenja o izvršenju izvršnim dužnicima. Stavom trećim izreke istog rešenja određeno je izvršenje popisom i procenom pokretnih stvari izvršnog dužnika Željka Krstića, a radi naknade troškova parničnog postupka izvršnom poveriocu. Stavom četvrtim određeno je da žalba na rešenje ne odlaže njegovo izvršenje.

Osporenim rešenjem Okružnog suda u Beogradu Gž. 1819/09 od 17. februara 2009. godine odbijena je žalba izvršnih dužnika - podnosilaca ustavne žalbe i potvrđeno rešenje o izvršenju Četvrtog opštinskog suda u Beogradu I. 9248/08 od 9. septembra 2008. godine. U obrazloženju rešenja je navedeno: da su izvršnom presudom Trećeg opštinskog suda u Beogradu P. 3146/05 od 24. oktobra 2006. godine obavezani izvršni dužnici da se sa svim licima i stvarima isele iz stana broj 6 koji se nalazi u Beogradu, u Ulici vojvode Brane 37, na prvom spratu, površine 61 m2, te da isti predaju izvršnom poveriocu, kao i da mu solidarno nadoknade troškove parničnog postupka; da su bez uticaja na zakonitost i pravilnost ožalbenog rešenja navodi žalbe izvršnih dužnika da je sporno pravo svojine izvršnog poverioca na predmetnom stanu, jer teku parnice radi utvrđenja prava svojine i pobijanja ugovora na osnovu kojeg je izvršni poverilac kupila stan od Sofije Preradović, te da je potraživanje izvršnog poverioca prestalo jer su izvršni dužnici kao davaoci izdržavanja zaključili aneks ugovora o doživotnom izdržavanju sa Sofijom Preradović 25. juna 1993. godine, i time posle njene smrti postali vanknjižni vlasnici predmetnog stana kao savesni držaoci, s obzirom na to da se ne radi ni o jednom od razloga iz člana 15. stav 1. Zakona o izvršnom postupku, niti bilo kojem drugom razlogu koji sprečava izvršenje; da je tačan navod izvršnih dužnika da je njihovo iseljenje zakazano za 17. novembar 2008. godine, odnosno pre nego što im je uručen prepis ožalbenog rešenja, ali je to bez uticaja na zakonitost i pravilnost navedenog rešenja, jer činjenica da je izvršenje zakazano pre nego što je izvršnim dužnicima dostavljen prepis ožalbenog rešenja ne znači da se pristupilo ispražnjenju predmetnog stana.

4. Odredbama Ustava na čiju povredu se ukazuje u ustavnoj žalbi, utvrđeno je: da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.); da se jemči jednaka zaštita prava pred sudovima i drugim državnim organima, imaocima javnih ovlašćenja i organima autonomne pokrajine i jedinica lokalne samouprave (član 36. stav 1.).

Zakonom o izvršnom postupku («Službeni glasnik RS», broj 125/04) propisano je: da se ovim zakonom uređuje postupak po kome sudovi sprovode prinudno ostvarenje potraživanja na osnovu izvršne ili verodostojne isprave i sprovode obezbeđenje potraživanja, ako posebnim zakonom nije drugačije određeno (član 1. stav 1.); da kad su ispunjeni uslovi za donošenje rešenja o izvršenju i za sporovođenje izvršenja, sud je dužan da donese rešenje o izvršenju i preduzima radnje sprovođenja izvršenja (član 7.); da se žalba protiv rešenja o izvršenju može izjaviti iz razloga koji sprečavaju izvršenje, a naročito - ako sud koji je doneo rešenje o izvršenju nije nadležan, ako isprava na osnovu koje je određeno izvršenje nema svojstvo izvršne isprave, ako odluka na osnovu koje je doneseno rešenje o izvršenju nije izvršna, ako je odluka na osnovu koje je doneseno rešenje o izvršenju ukinuta, poništena ili preinačena, ako je poravnanje na osnovu koga je doneseno rešenje o izvršenju stavljeno van snage, ako nije protekao rok za namirenje potraživanja ili ako nije nastupio uslov koji je određen poravnanjem, ako je izvršenje određeno na stvarima, novčanom potraživanju i drugim pravima koji su izuzeti od izvršenja, odnosno na kojima je mogućnost izvršenja ograničena, ako je potraživanje prestalo na osnovu činjenice koja je nastupila posle izvršnosti odluke ili pre toga, ali u vreme kad izvršni dužnik to nije mogao da istakne u postupku iz kog potiče izvršna isprava, odnosno ako je potraživanje prestalo na osnovu činjenice koja je nastupila posle zaključenog poravnanja, ako je izvršni poverilac odložio ispunjenje obaveze za vreme koje još nije isteklo, ako je protekao rok u kome se po zakonu može predložiti izvršenje, ako potraživanje nije prešlo na izvršnog poverioca, odnosno ako obaveza nije prešla na izvršnog dužnika (član 15.); da su izvršne isprave - izvršna odluka suda i izvršno sudsko poravnanje, izvršna odluka donesena u upravnom i prekršajnom postupku i poravnanje u upravnom postupku, ako glase na ispunjenje novčane obaveze i ako posebnim zakonom nije drugačije određeno, kao i druga isprava koja je zakonom određena kao izvršna isprava (član 30.).

5. Ustavni sud je ocenio da je podnosiocu ustavne žalbe bilo obezbeđeno pravično suđenje zajemčeno članom 32. stav 1. Ustava i pravo na jednaku zaštitu prava utvrđeno odredbom člana 36. stav 1. Ustava, jer je osporeno rešenje doneto od strane suda ustanovljenog zakonom, koji je postupao u granicama svoje nadležnosti i u propisanom sastavu, kao i da je izvršni postupak sproveden u skladu sa zakonskim odredbama. Podnosiocima ustavne žalbe je bilo omogućeno učestvovanje u postupku pred prvostepenim sudom, izjavljivanje redovnog pravnog leka i preduzimanje zakonom dopuštenih radnji.

Prema oceni Ustavnog suda, u obrazloženju osporenog rešenja odgovoreno je na bitne navode podnosilaca, a pravni stavovi suda izneti u obrazloženju osporenog rešenja zasnivaju se na ustavnopravno prihvatljivom tumačenju i primeni merodavnog materijalnog i procesnog prava na činjenično stanje koje je utvrđeno na osnovu nespornih dokaza. Tvrdnja podnosilaca ustavne žalbe da rešenje o izvršenju nije trebalo da bude doneseno dok se kao prethodno pitanje ne reši da li je ugovor o kupoprodaji kojim je stečeno pravo svojine poverioca na predmetnom stanu ništav ili ne, izraz je njihove subjektivne ocene i pogrešnog tumačenja Zakona o izvršnom postupku. Naime, Četvrti opštinski sud u Beogradu je, u skladu sa svojim ovlašćenjima iz Zakona o izvršnom postupku, doneo rešenje o izvršenju I. 9248/08 od 9. septembra 2008. godine. Ovu svoju odluku prvostepeni sud je zasnovao na izvršnoj ispravi, odnosno prvnosnažnoj i izvršnoj presudi Trećeg opštinskog suda u Beogradu P. 3146/05 od 24. oktobra 2006. godine. Navedeno rešenje potvrđeno je osporenim rešenjem Okružnog suda u Beogradu, u kojem je utvrđeno da žalba izvršnih dužnika ne sadrži ni jedan razlog koji sprečava izvršenje, a zbog kojeg bi se žalba u izvršnom postupku mogla izjaviti. Ustavni sud je ocenio da podnosioci ustavne žalbe u konkretnom slučaju nisu imali u vidu prirodu i svrhu izvršnog postupka, da izvršenje predstavlja realizaciju određenog prava koje je utvrđeno pravnosnažnom i izvršnom sudskom ili drugom odlukom, odnosno da kada izvršni poverilac predloži izvršenje na osnovu pravno perfektne izvršne isprave, sud mora dozvoliti izvršenje. Dakle, u izvršnom postupku ne mogu se iznositi dokazi i utvrđivati činjenice, koje su relevantne za postupak koji je prethodio izvršnom i u kojem je doneta odluka na osnovu koje se traži izvršenje, odnosno ne može se utvrđivati postojanje određenog prava.

Navodi ustavne žalbe da je podnosiocima povređeno pravo na jednaku zaštitu prava iz člana 36. stav 1. Ustava, zato što su stavljeni u neravnopravan položaj u odnosu na izvršnog poverioca jer se njihova parnica pred Četvrtim opštinskim sudom u Beogradu u predmetu P. 8027/94 vodi još od 1994. godine, dok je parnica koju je izvršni poverilac Gordana Giljan pokrenula pred Trećim opštinskim sudom, radi njihovog iseljenja iz predmetnog stana, „ekspresno okončana“, a polazeći od sadržine prava na jednaku zaštitu prava, ne mogu se, po oceni Ustavnog suda, podvesti pod odredbu člana 36. stav 1. Ustava. Naime, Sud je stanovišta da ovakvi navodi podnosilaca mogu biti u vezi sa eventualnom povredom prava na suđenje u razumnom roku u postupku koji se vodi pred Četvrtim opštinskim sudom u Beogradu u predmetu P. 8027/94, a o kojima će Ustavni sud odlučivati u drugom predmetu, Už-1238/2009.

6. Polazeći od izloženog, Ustavni sud je utvrdio da je ustavna žalba neosnovana, te je, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 109/07), ustavnu žalbu odbio.

Kako je o zahtevu iz ustavne žalbe doneta konačna odluka, Ustavni sud je odbacio zahtev podnosioca ustavne žalbe za odlaganje izvršenja rešenja Četvrtog opštinskog suda u Beogradu I. 9248/08 od 9. septembra 2008. godine, saglasno odredbi člana 56. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu.

7. Na osnovu izloženog i odredaba člana 45. tačka 9) i člana 46. tačka 3) Zakona o Ustavnom sudu i člana 84. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, br. 24/08 i 27/08), Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Bosa Nenadić

Odluka Ustavnog suda o ustavnoj žalbi u izvršnom postupku iseljenja

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti