Odluka Ustavnog suda o povredi prava u dugotrajnom stečajnom postupku

Kratak pregled

Ustavni sud usvaja žalbe bivših zaposlenih i utvrđuje povredu prava na suđenje u razumnom roku i prava na imovinu u stečajnom postupku dužem od osam godina. Dosuđena je naknada nematerijalne štete od po 800 evra i materijalne štete.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
Už-7187/2018
16.06.2022.
Beograd

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda Snežana Marković, predsednik Veća i sudije Miroslav Nikolić, dr Dragana Kolarić, Tatjana Đurkić, dr Jovan Ćirić, Lidija Đukić, dr Nataša Plavšić i dr Tamaš Korhec ( Korhecz Tamás), članovi Veća, u postupku po ustavnoj žalbi G. Ž, N . S, G . J, M . L, M . M, D . P, Lj . J, Z . J, Z . V . i D. P, svih iz Banatskog Karlovca, N. P . iz Beograda , M . Z . iz Novog Sada i V . A . iz Beograda, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi sa članom 170. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 16. juna 2022. godine, doneo je

O D L U K U

1. Usvaja se ustavna žalba G. Ž, N . S, G . J, M . L, M . M, D . P, Lj . J, Z . J, Z . V . i V . A . i utvrđuje da su podn osiocima ustavne žalbe povređena prava na suđenje u razumnom roku i na imovinu, zajemčena odredbama člana 32. stav 1. i člana 58. stav 1. Ustava Republike Srbije , u stečajnom postupku vođenom pred Privrednim sudom u Pančevu u predmetu St. 20/10.

2. Utvrđuje se pravo podnosilaca ustavne žalbe G. Ž, N . S, G . J, M . L, M . M, D . P, Lj . J, Z . J, Z . V . i V . A . na naknadu nematerijalne štete svakom u iznosu od po 800 evra, u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu.

3. Utvrđuje se pravo podnosilaca ustavne žalbe G. Ž, N . S, G . J, M . L, M . M, D . P, Lj . J, Z . J, Z . V . i V . A . na naknadu materijalne štete svakom u visini iznosa potraživanja utvrđenih u stečajnom postupku vođenom pred Privrednim sudom u Pančevu u predmetu St. 20/10, umanjenih za iznose koji su po tom osnovu isplaćeni. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu.

4. Obustavlja se postupak po ustavnoj žalbi D. P.

5. Usvaja se ustavna žalba N. P . i M . Z . i utvrđuje da je podnositeljkama ustavne žalbe povređeno pravo na imovinu, zajemčeno članom 58. stav 1. Ustava Republike Srbije , u stečajnom postupku vođenom pred Privrednim sudom u Pančevu u predmetu St. 20/10, dok se u preostalom delu odbacuje njihova ustavna žalba, kao i zahtev za naknadu nematerijalne štete.

6. Utvrđuje se pravo podnositeljki ustavne žalbe N. P . i M . Z . na naknadu materijalne štete svakoj u visini iznosa potraživanja utvrđenog u stečajnom postupku vođenom pred Privrednim sudom u Pančevu u predmetu St. 20/10, umanjenog za iznose koji su po tom osnovu isplaćeni. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu.

O b r a z l o ž e nj e

1. G. Ž . iz Banatskog Karlovca i drug a lica navedena u uvodu i izreci ove odluke podneli su Ustavnom sudu, 15. juna 2018. godine, preko punomoćnika D. T, advokata iz Pančeva, ustavne žalbe zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku i prava na imovinu , iz člana 32. stav 1. i člana 58. stav 1. Ustava Republike Srbije u stečajnom postupku vođenom pred Privrednim sudom u Pančevu St. 20/10.

Punomoćnik podnosilaca ustavne žalbe je podnescima od 18. juna 2018. godine dostavio specijalna punomoćja za podnosioce Z. V . i Lj . J, a podnescima od 23. i 24. juna 2021. godine, kao i podneskom od 23. jula 2021. godine je obavestio Ustavni sud o smrti podnositeljke ustavne žalbe D . P . iz Banatskog Karlovca i njenim zakonskim naslednicama N . P . iz Beograda i M . Z . iz Novog Sada, kao i o tome da navedene naslednice preuzimaju postupak ustavnopravne zaštite i dostavio specijalna punomoćja za ove podnositeljke.

Ustavni sud je, u skladu sa odredbama člana 43. st. 1. i 3. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, broj 103/13), ustavne žalbe spojio radi jedinstvenog postupanja.

Podnosioci u ustavnoj žalbi, pored ostalog, navode: da su vodili parnične postupke pred Opštinskim sudom u Alibunaru protiv tuženog DP PD „P.“ Banatski Karlovac radi naknade neisplaćenih zarada, regresa za godišnje odmore i pripadajućih doprinosa; da su na osnovu pravnosnažnih presuda vodili izvršne postupke protiv navedenog izvršnog dužnika koji su prekinuti zbog otvaranja stečajnog postupka, rešenjem Privrednog suda u Pančevu St. 16/09 od 14. septembra 2009. godine; da su u postupku stečaja prijavili potraživanja iz radnog odnosa i da su im ista priznata; da je rešenjem Privrednog suda u Pančevu St. 20/10 od 26. januara 2018. godine koje je postalo pravnosnažno 16. maja 2018. godine, zaključen stečajni postupak, a da su im potraživanja samo delimično izmirena. Podnosioci smatraju da su im neizvršenjem pravnosnažnih sudskih presuda povređena označena ustavna prava, jer je država bila obavezna da „preduzme sve neophodne korake kako bi konačna sudska presuda bila izvršena“. Podnosioci su istakli zahteve za naknadu nematerijalne štete zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku i naknadu materijalne štete u visini iznosa potraživanja utvrđenih u stečajnom postupku vođenom pred Privrednim sudom u Pančevu St. 20/10.

2. Saglasno članu 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje se zakonom.

U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama zahteva istaknutog u njoj, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosioca ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njegovo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.

3. Ustavni sud je, u sprovedenom postupku, uvidom u ustavnu žalbu i dostavljene dokaze, kao i dopise Privrednog suda u Pančevu VIII Su 44-4/2021 od 17. marta 2021. godine, VIII Su 44-4/2021 od 1. aprila 2021. godine, VIII Su 44/14-2021 od 9. juna 2021. godine i St. 20/10 od 25. februara 2022. godine, utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za odlučivanje:

Rešenjem Privrednog suda u Pančevu St. 16/09 od 14. septembra 2009. godine otvoren je stečajni postupak nad stečajnim dužnikom „P.“ a.d. Banatski Karlovac.

G. Ž . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 24. Na ispitnom ro čištu od 5. marta 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 1.350.647,70 dinara koje je svrstano u četvrti isplatni red. Nakon usklađivanja u obračunu kamata shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine, ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 1.200.550,59 dinara. Poverilac je prijavio potraživanje na osnovu presude Opštinskog suda u Alibunaru P. 133/08 od 1. septembra 2009. godine, sa parničnim troškovima i kamatom obračunatom do 19. avgusta 2009. godine. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 708.522,76 dinara, odnosno 59% od utvrđenog potraživanja, a ostalo je neisplaćeno 492.027,83 dinara. Takođe je, poveriocu utvrđeno potraživanje kao razlučnom poveriocu zaključkom o listi utvrđenih potraživanja od 10. marta 2010. godine u iznosu od 103.164,43 dinara , sa kamatom do isplate i isto je isplaćeno u celosti u iznosu od 121.600,50 dinara.

Odlukom Ustavnog suda Už-414/2012 od 13. juna 2012. godine, u tački 1. izreke, usvojena je ustavna žalba G . Ž . i utvrđeno da je u postupku koji se vodio pred Opštinskim sudom u Alibunaru u predmetu P1. 133/08, a kasnije pred Osnovnim sudom u Pančevu – Sudska jedinica u Alibunaru u predmetu P1. 16/12, povređeno pravo podnosioca ustavne žalbe na suđenje u razumnom roku , iz člana 32. stav 1. Ustava Republike Srbije, dok je u preosta lom delu ustavna žalba odbačena; tačkom 2. izreke je utvrđeno pravo podnosioca ustavne žalbe na naknadu u iznosu od 400 evra, u dinarskoj protivvrednosti obračunatoj po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate, dok je zahtev za naknadu materijalne štete odbačen ; tačkom 3. izreke je naloženo nadležnim sudovima da preduzmu sve neophodne mere kako bi se parnični postupak iz tačke 1. izreke okončao u najkraćem roku. Navedenom Odlukom Ustavnog suda utvrđeno je pravo podnosioca ustavne žalbe na naknadu nematerijalne štete u iznosu od 400 evra , u dinarskoj protivvrednosti , zbog utvrđene povrede prava na suđenje u razumnom roku u parničnom postupku koji je prethodio osporenom stečajnom postupku.

N. S . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 58. Na ispitnom r očištu od 5. marta 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 1.080.116,54 dinara koje je svrstano u četvrti isplatni red. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 931.898,34 dinara. Poverilac je prijavio potraživanje po rešenjima Opštinskog suda u Alibunaru I. 148/08, I. 371/06, I. 201/07 i I. 306/08 i presudi istog suda P. 317/06, a potraživanje je priznato sa obračunatom kamatom do 18. avgusta 2009. godine. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 549.973,64 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 381.924,70 dinara.

G. J . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 46. Na ispitnom ročištu od 5. marta 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 74.844,23 dinara koje je svrstano u četvrti isplatni red. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 71.402,17 dinara. Poverilac je prijavio potraživanje na osnovu predloga za izvršenje I. 318/09 i presude Opštinskog suda u Alibunaru P. 168/06, sa obračunatom kamatom do 18. avgusta 2009. godine, kao i parnične troškove po rešenjima I. 364/05 i I. 365/05. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 42.139,05 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 29.263,12 dinara.

M. L . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 232. Na ispitnom ročištu od 5. marta 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 144.727,82 dinara koje je svrstano u četvrti isplatni red. Utvrđeno potraživanje drugog isplatnog reda, isplaćeno je kroz delimičnu deobu u celosti. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda I Uz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 86.637,87 dinara. Poverilac je prijavio potraživanje na ime neisplaćene zarade. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 51.130,63 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 35.507,24 dinara.

M. M . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 40. Na ispitnom ročištu od 5. mart a 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 90.988,24 dinara koje je svrstano u četvrti isplatni red. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 89.019,87 dinara. Poverilac je prijavio potraživanje na osnovu presude Opštinskog suda u Alibunaru P. 159/07 od 4. marta 2008. godine. Potraživanje je priznato u delu po navedenoj presudi P. 159/07, sa obračunom kamate do 18. avgusta 2009. godine, s tim da ona teče i dalje, ali se ne obračunava i biće eventualno isplaćena u skladu sa članom 69. Zakona o stečajnom postupku. Za osporeno potraživanje poverilac je pokrenuo parnicu radi utvrđenja potraživanja i pravnosnažnom presudom Privrednog suda u Nišu P. 445/13 od 19. septembra 2013. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 1.476.564,95 dinara, tako da ukupno utvrđeno potraživanje poverioca iznosi 1.566.584,82 dinara i svrstano je u četvrti isplatni red. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 923.953,13 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 641.631,69 dinara.

D. P . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 39. Na ispitnom r očištu od 5. marta 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 90.988,24 dinara, a po osnovu presude Privrednog suda u Nišu P. 445/13 od 19. septembra 2013. godine u iznosu od 337.116,38 dinara, koje je svrstano u četvrti isplatni red. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 426.163,25 dinara. Poverilac je prijavio potraživanja i po osnovu presuda Opštinskog suda u Alibunaru P. 6/07 od 12. marta 2007. godine i P. 159/07 od 4. marta 2008. godine. Potraživanje je priznato u delu po presudi P. 159/07, sa obračunom kamate do 18. avgusta 2009. godine. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 251.490,64 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 174.645,61 dinara.

Lj. J . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 118. Na ispitnom r očištu od 5. marta 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 141.024,85 dinara od čega je iznos od 64.896,78 dinara u drugom isplatnom redu, a iznos od 76.128,07 dinara u četvrtom isplatnom redu. Utvrđeno potraživanje drugog isplatnog reda isplaćeno je kroz delimičnu deobu u celosti. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 73.936,43 dinara. Poverilac je prijavio potraživanja na ime neisplaćenih zarada, kao i neisplaćenog regresa u visini minimalne zarade po Kolektivnom ugovoru iz avgusta 2005. godine, sa obračunatom kamatom do 18. avgusta 2009. godine. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 43.164,68 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 30.301,75 dinara.

Z. J . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 38. Na ispitnom ročištu od 5. marta 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 1.023.157,10 dinara i svrstano u četvrti isplatni red. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 893.054,76 dinara. Poverilac je prijavio potraživanja na osnovu presuda Opštinskog suda u Alibunaru P. 327/06 od 10. decembra 2007. godine i P. 23/09 od 18. aprila 2008. godine na ime neisplaćenih zarada, regresa i troškova parničnog postupka. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 527.049,53 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 366.005,23 dinara.

Z. V . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 29. Na ispitnom r očištu od 5. marta 2010. godine poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 129.491,61 dinara i svrstano u četvrti isplatni red. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 101.682,62 dinara. Poverilac je prijavio potraživanje na osnovu rešenja o izvršenju Opštinskog suda u Alibunaru I. 213/07 od 2. avgusta 2017. godine i I. 220/07 od 6. avgusta 2007. godine na ime troškova izvršenja, veštačenja, sa obračunatom kamatom od dana podnošenja predloga za pokretanje stečajnog postupka. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 60.009,51 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 41.673,11 dinara.

S. P . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 70, koja je osporena u celosti i prijavu br. 282 koja je na dopunskom ispitnom ročištu od 14. februara 2011. godine priznata u iznosu od 435.000,00 dinara u četvrtom isplatnom redu. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 426.163,25 dinara. Poverilac je prijavio potraživanje na osnovu presude Opštinskog suda u Alibunaru P. 7/06 od 18. decembra 2006. godine na ime materijalne štete. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 244.473,12 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 162.772,36 dinara.

Rešenjem o nasleđivanju Osnovnog suda u Pančevu O. 1148/15 od 5. juna 2015. godine utvrđeno je da je za naslednika pok. S. P . na osnovu zakona proglašena supruga, ovde prvob itna podnositeljka ustavne žalbe D . P. Po raspravljanju naknadno pronađene zaostavštine pok. S. P, rešenjem o nasleđivanju istog suda O. 3341/15 od 28. oktobra 2015. godine, za naslednika novčanog potraživanja pod rednim brojem 282 u iznosu od 414.245,48 dinara prema stečajnom dužniku „P .“ a.d. Banatski Karlovac, proglašena je takođe, supruga D. P.

Na osnovu dopunskog rešenja o nasleđivanju javnog beležnika R. R, sa sedištem u Alibunaru UPP: 297-2021, O.br. 2348/19 od 5. jula 2021. godine, utvrđeno je da zaostavštinu pok. D. P, (preminule 2. septembra 2019. godine) sačinjava i naknadno pronađena imovina i to novčano potraživanje prema „P .“ a.d. u stečaju, Banatski Karlovac, na osnovu pravnosnažnog rešenja Osnovnog suda u Pančevu O.br.3341/15 od 28. oktobra 2015. godine i da su naslednici dopunske imovine na osnovu zakona N. P . iz Beograda i M . Z . iz Novog Sada, ćerke ostavilje na ½ dela, odnosno novooznačene podnositeljke ustavne žalbe.

Pored navedenog, iz sadržine dopisa Privrednog suda u Pančevu VIII Su 44/14-2021 od 9. juna 2021. godine je utvrđeno da je D. P . kao zakonskom nasledniku pok. S . P . u stečajnom predmetu tog suda St. 20/10 koji se vodio nad stečajnim dužnikom „P .“ a.d. u stečaju, Banatski Karlovac isplaćen iznos od ukupno 244.473,12 dinara, odnosno 59,02% utvrđenog potraživanja pok. S. P , i to – 26. januara 2016. g odine iznos od 47.000,15 dinara, 7. juna 2018. godine iznos od 183.166,55 dinara i 23. jula 2019. godine iznos od 14.306,42 dinara.

N. O . podneo je prijavu potraživanja pod rednim brojem 27. Na ispitnom ročištu od 5. marta 2010. godine, poveriocu je utvrđeno potraživanje u iznosu od 874.273,88 dinara koje je svrstano u četvrti isplatni red. Nakon usklađivanja obračuna kamate shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine ukupno utvrđeno potraživanje iznosi 755.536,68 dinara. Poverilac je prijavio potraživanje na ime neisplaćenih zarada po presudi Opštinskog suda u Alibunaru P. 328/06 od 14. februara 2008. godine, sa kamatom do podnošenja predloga za pokretanje stečajnog postupka, kao i parnične troškove. Poveriocu je izvršena isplata u iznosu od 445.891,19 dinara, odnosno 59,02% od utvrđenog potraživanja, dok je neisplaćeno potraživanje u iznosu od 309.645,49 dinara.

Rešenjem o nasleđivanju Osnovnog suda u Pančevu O. 1000/15 od 27. marta 2015. godine za naslednika na osnovu zakona, na potraživanju u stečajnom postupku Privrednog suda u Pančevu St. 16/09 nad stečajnim dužnikom „P.“ a.d. Banatski Karlovac proglašena je sestra pok. N. O . (preminuo 16. marta 2015. godine), ovde podnositeljka ustavne žalbe, V . A.

Pored navedenog, iz sadržine dopisa Privrednog suda u Pančevu St. 20/10 od 25. februara 2020. godine je utvrđeno da su sve isplate potraživanja stečajnog poverioca pok. N. O . u ukupnom iznosu od 445.891,19 dinara ili 59,02% od utvrđenog potraživanja isplaćene , i to: 2. decembra 2015. godine u iznosu od 85.722,93 dinara; 7. juna 2018. godine u iznosu od 334.074,97 dinara i 23. jula 2019. godine u iznosu 26.093,29 dinara, izvršene u korist podnositeljke V . A . na osnovu pravnosnažnog rešenja o nasleđivanju Osnovnog suda u Pančevu O. 1000/15 od 27. marta 2015. godine.

U toku trajanja stečajnog postupka održano je osam ispitnih ročišta i ispitane su prijave potraživanja 335 poverilaca. Nakon održanog dopunskog ispitnog ročišta od 25. juna 2015. godine dostavljen je predlog konačne liste utvrđenih potraživanja, koja je urađena zbog usklađivanja u obračunu kamata shodno Odluci Ustavnog suda IUz-82/2009 od 12. jula 2012. godine.

U toku stečajnog postupka vršena je procena i to: 2011. godine celokupne imovine stečajnog dužnika kao pravnog lica od strane I. d.o.o. Beograd; septembra 2013. godine procena pokretne imovine (mehanizacije) od strane sudskog veštaka za motorna vozila, a septembra 2014. godine procena ostatka imovine od strane „E.“ d.o.o. Beograd.

Prva prodaja održana je 10. novembra 2010. godine, javnim nadmetanjem, za dve celine, a postignuta cena za celinu broj 2 (poljoprivredno zemljište) iznosila je 310.752.699,83 dinara, a kupac je „A.“ Pančevo.

Na drugoj prodaji metodom javnog prikupljanja ponuda koja je održana 27. juna 2011. godine, Odbor poverilac na sednici od 6. jula 2011. godine nije prihvatio ponuđenu cenu od 15.001.000,00 dinara za celinu Pekara i mlin.

Na sledećoj prodaji od 16. avgusta 2011. godine metodom javnog prikupljanja ponuda za celinu Pekara i mlin, kupac je ponudo cenu od 20.000.000,00 dinara koja nije prihvaćena od strane Odbora poverilaca.

Na narednoj prodaji od 3. oktobra 2011. godine metodom javnog prikupljanja pisanih ponuda postignuta cena za ponuđenu celinu broj 1. iznosila je 20.011.000,00 dinara od strane kupca SZTR „P.“ iz Banatskog Karlovca i ona je prihvaćena od strane Odbora poverilaca.

Prodaja pokretne imovine stečajnog dužnika metodom javnog prikupljanja ponuda održana je 26. decembra 2013. godine i prodato je 114 celina za ukupnu cenu od 24.132.125,00 dinara.

Prodaja pokretne imovine stečajnog dužnika metodom javnog prikupljanja ponuda izvršena je 15. jula 2014. godine i prodate su 92 celine po ukupnoj ceni od 1.807.694,80 dinara.

Prodaja stečajnog dužnika kao pravnog lica metodom javnog nadmetanja izvršena je 23. decembra 2014. godine Konzorcijumu kupaca za cenu od 170.990.487,00 dinara i to: ADPP „Z.“ Lazarevo, PP „B.“ a.d. Bezdan i „R.“ a.d. Bajmok.

Prodaja pokretne imovine u iznosu od 1.204.200,00 dinara izvršena je 20. jula 2016. godine ; 30. novembra 2016. godine izvršena je prodaja pokretne imovine u iznosu od 115.500,00 dinara; 1. decembra 2016. godine izvršena je prodaja pokretne imovine u iznosu od 180.633,00 dinara i 13. aprila 2017. godine izvršena je prodaja pokretne imovine u iznosu od 160.000,00 dinara.

Nakon prodaje stečajnog dužnika kao pravnog lica 23. decembra 2014. godine Konzorcijumu kupaca za cenu od 170.990.487,00 dinara, rešenjem Privrednog suda u Pančevu St. 20/10 od 16. januara 2015. godine obustavljen je stečajni postupak nad stečajnim dužnikom „P.“ a.d. Banatski Karlovac i nastavljen nad stečajnom masom stečajnog dužnika. Obustava stečajnog postupka nije objavljena u Službenom glasniku Republike Srbije.

Rešenjem Privrednog suda u Pančevu St. 20/10 od 26. januara 2018. godine okončan je stečajni postupak i nad stečajnom masom stečajnog dužnika „P.“ a.d. Banatski Karlovac, a navedeno rešenje postalo je pravnosnažno 16. maja 2018. godine.

Rešenjem o naknadnoj deobi Privrednog suda u Pančevu St. 20/10 od 14. juna 2019. godine, odobreno je sprovođenje postupka naknadne deobe stečajne mase „P.“ a.d. Banatski Karlovac, u skladu sa nacrtom za naknadnu deobu sa stanjem na dan 11. februar 2019. godine, utvrđena su rezervisana sredstva za isplatu troškova stečajnog postupka i obaveze stečajne mase do okončanja stečajnog postupka, utvrđena su rezervisana sredstva za isplatu konačne nagrade za rad stečajnog upravnika, utvrđena su ukupna sredstva za naknadnu deobu i određena je naknadna deoba stečajne mase stečajnog dužnika u četvrtom isplatnom redu.

Rešenjem Privrednog suda u Pančevu St. 20/10 od 13. decembra 2019. godine je usvojen dopunski završni račun stečajnog upravnika stečajne mase „P.“ a.d. Banatski Karlovac, određena konačna nagrada stečajnom upravniku i zaključen stečajni postupak nad stečajnom masom navedenog stečajnog dužnika, koje je postalo pravnosnažno 18. juna 2020. godine.

4. Ispitujući ustavnu žalbu sa stanovišta istaknute povrede prava na suđenje u razumnom roku, Ustavni sud, pre svega, nalazi da postupci koji vođeni radi izvršenja pravnosnažnih presuda donetih u korist podnosilaca ustavne žalbe iz tačke 1. izreke, i to najpre pred Opštinskim sudom u Alibunaru, kao izvršnim sudom, a zatim pred Privrednim sudom u Pančevu u postupku stečaja nad „P.“ a.d. Banatski Karlovac u predmetu St. 20/10, po svojoj prirodi predstavljaju jedinstvenu celinu. Ovakav stav zauzeo je i Evropski sud za ljudska prava u svojoj praksi izrazivši slično pravno stanovište u presudi od 19. marta 1997. godine, u predmetu Hornsby protiv Grčke , predstavka broj 18357/91, stav 40.), kao i Ustavni sud u svojoj praksi (videti, pored drugih, Odluku Ustavnog suda Už-24/2009 od 7. aprila 2011. godine).

Analizirajući dužinu trajanja izvršnih i stečajnog postupka, Ustavni sud je utvrdio da su podnosioci izvršne postupke započeli u periodu od 2005. godine do 2009. godine, a da su potom na osnovu istih izvršnih isprava prijavili svoja potraživanja u stečajnom postupku koji je okončan rešenjem Privrednog suda u Pančevu St. 20/10 od 26. januara 2018. godine, koje je postalo pravnosnažno 16. maja 2018. godine. Iz navedenog proizlazi da su postupci koji su vođeni radi izvršenja pravnosnažnih presuda donetih u korist podnosilaca ustavne žalbe trajali od devet do trinaest godina, što prima facie ukazuje da nisu okončani u razumnom roku.

Iako na ocenu razumne dužine trajanja konkretnog sudskog postupka, pored vremenskog trajanja utiče i niz drugih činilaca, kao što su složenost činjeničnih i pravnih pitanja koja se mogu pojaviti tokom postupka, ponašanje podnosioca ustavne žalbe kao stranke tokom trajanja postupka, postupanje nadležnih sudova i priroda, odnosno značaj zahteva o kome se u postupku odlučuje za podnosioca ustavne žalbe, Ustavni sud je utvrdio da nijedan od ovih činilaca, ne može biti opravdanje za devetogodišnje, odnosno trinaestogodišnje trajanje izvršnih i stečajnog postupaka vođenih radi namirenja potraživanja iz radnog odnosa, posebno u situaciji kada podnosioci ustavne žalbe svojim ponašanjem nisu doprineli odugovlačenju postupka.

Imajući u vidu navedeno, Ustavni sud je ocenio da je podnosiocima ustavne žalbe iz tačke 1. izreke u stečajnom postupku koji je vođen pred Privrednim sudom u Pančevu u predmetu St. 20/10 povređeno pravo na suđenje u razumnom roku, zajemčeno odredbom člana 32. stav 1. Ustava, pa je ustavnu žalbu u ovom delu usvojio, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11, 1/13-Odluka US, 40/15-dr. zakon i 103/15), odlučujući kao u prvom delu tačke 1. izreke.

5. Na osnovu odredbe člana 89. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je, u tački 2. izreke odlučio da se pravično zadovoljenje podnosilaca ustavne žalbe iz tačke 1. izreke zbog konstatovane povrede prava ostvari utvrđenjem prava na naknadu nematerijalne štete, i to svakom u iznosu od po 800 evra , u dinarskoj protivvrednosti obračunatoj po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu.

Prilikom odlučivanja o visini nematerijalne štete koju su podnosioci ustavne žalbe pretrpeli zbog utvrđene povrede prava, Ustavni sud je imao u vidu praksu Evropskog suda za ljudska prava izraženu u presudi Stanković protiv Srbije, predstavka broj 41285/19, odluka od 19. decembra 2019. godine, a koja se odnosi na obavezu „Republike Srbije za propuste da izvrši pravnosnažne domaće presude donete protiv društvenih/državnih preduzeća, kao i pitanje visine naknade nematerijalne štete utvrđene zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku“. Usklađujući svoju dosadašnju praksu sa navedenim stavovima Evropskog suda, Ustavni sud smatra da navedeni novčani iznos predstavlja adekvatnu kompenzaciju za povredu prava koju su podnosioci ustavne žalbe pretrpeli zbog nedelotvornog postupanja sudova.

Ustavni sud je u cilju usklađivanja svoje prakse sa jedinstvenim pristupom Evropskog suda u rešavanju ovog spornog pitanja, na sednici održanoj 4. juna 2020. godine doneo Odluku Už-277/2017 i na sednici održanoj 17. decembra 2020. godine doneo Odluku Už-7309/2018 (objavljene na internet stranici Ustavnog suda: www.ustavni.sud.rs i u „Službenom glasniku Republike Srbije“, br. 102/20 i 6/21).

6. Analizirajući navode ustavne žalbe kojima su podnosioci ustavne žalbe iz tačke 1. izreke istakali povredu prava na imovinu iz člana 58. stav 1. Ustava i tražili naknadu materijalne štete, Ustavni sud je ocenio da, propust nadležnih sudova da obezbedi namirenje potraživanja podnosilaca ustavne žalbe u izvršnim i stečajnom postupku, a protiv izvršnog/stečajnog dužnika koji je u vreme nastanka potraživanja imao pretežan državni/društveni kapital, u konkretnom slučaju, predstavlja i povredu njihovog prava na mirno uživanje imovine iz člana 58. stav 1. Ustava, koju čine potraživanja utvrđena sudskim odlukama (sličan stav izražen je i u Odluci Ustavnog suda Už-1712/2010 od 21. marta 2013. godine). Stoga je Ustavni sud ustavnu žalbu usvojio i u ovom delu, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu, odlučujući kao u drugom delu tačke 1. izreke.

7. Polazeći od iznetog, a uzimajući u obzir da Ustavni sud prilikom odlučivanja u postupku po ustavnoj žalbi uvažava i praksu međunarodnih institucija za zaštitu ljudskih prava, Sud je, saglasno članu 89. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, u tački 3. izreke utvrdio pravo podnosilaca ustavne žalbe iz tačke 1. izreke na naknadu materijalne štete svakom u visini iznosa potraživanja utvrđenih u stečajnom postupku koji je vođen pred Privrednim Pančevu u predmetu St. 20/10 umanjenih za iznose koji su po tom osnovu isplaćeni. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu.

8. U odnosu na prvobitno označenu podnositeljku ustavne žalbe, D . P, koja je preminula 2. septembra 2019. godine, nakon podnošenja ustavne žalbe, Ustavni sud je sag lasno odredbi člana 88. tačka 3. Zakona o Ustavnom sudu, obustavio postupak, rešavajući kao u tački 4. izreke.

9. Ustavni sud je iz dopunskog rešenja o nasleđivanju javnog beležnika R. R . iz Alibunara UPP: 297-2021, O.br. 2348/19 od 5. jula 2021. godine utvrdio da zaostavštinu iza pok. D. P, čini novčano potraživanje prema „P .“ a.d. Banatski Karlovac u stečaju, na osnovu pravnosnažnog rešenja Osnovnog suda u Pančevu O. br. 3341/15 od 28. oktobra 2015. godine i da su naslednici dopunske imovine na osnovu zakona podnositeljke N . P . iz Beograda i M . Z . iz Novog Sada, ćerke ostavilje na ½ dela.

Polazeći od navedenog, Ustavni sud nalazi da su podnositeljke N . P . i M . Z, kao zakonske naslednice preuzele postupak ustavnopravne zaštite iza smrti pok. D . P. Priznavanje podnositeljkama svojstva stranke u postupku po ustavnoj žalbi, bez obzira na to što nisu učestvovale u stečajnom postupku, predstavljalo bi odstupanje od do sada ustanovljene prakse Ustavnog suda. Međutim, Ustavni sud ukazuje da se ovde svojstvo stranke u postupku po ustavnoj žalbi priznaje podnositeljkama u cilju zaštite ljudskih prava licima koja su trenutkom smrti ostavioca ušla u njegova prava i obaveze, jer se radi o imovinskim pravima koja se nasleđuju. Prilikom priznavanja svojstva stranke u postupku po ustavnoj žalbi u ovom konkretnom slučaju, Sud je uzeo u obzir i to da se poštuju prava nekoga ko bi mogao biti žrtva kršenja prava, kao i da postoji legitiman interes na strani podnositeljki (videti mutatis mutandis presudu Evropskog suda za ljudska prava u slučaju Marie-Louise Loyen i Bruneel protiv Francuske, predstavka broj 55929/00, od 5. jula 2005. godine, stav 29 .).

10. Polazeći od istaknute povrede prava na imovinu iz člana 58. stav 1. Ustava, a zbog potrebe da se podnositeljke ustavne žalbe N . P . i M . Z . dovedu u isti pravni položaj kao i podnosioci iz tačke 1. izreke, Ustavni sud je ocenio da, propust nadležnih sudova da obezbede namirenje potraživanja pravnih prethodnika podnositeljki ustavne žalbe N . P . i M . Z . u izvršnom i stečajnom postupku, a protiv izvršnog/stečajnog dužnika koji je u vreme nastanka potraživanja imao pretežan državni/društveni kapital, u konkretnom slučaju, predstavlja povredu njihovog prava na mirno uživanje imovine iz člana 58. stav 1. Ustava, koju čine potraživanja utvrđena sudskim odlukama (sličan stav izražen je i u Odluci Ustavnog suda Už-1712/2010 od 21. marta 2013. godine). Stoga je Ustavni sud ustavnu žalbu navedenih podnositeljki u ovom delu usvojio , saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu, odlučujući kao u prvom delu tačke 5. izreke.

11. Polazeći od iznetog, a uzimajući u obzir da Ustavni sud prilikom odlučivanja u postupku po ustavnoj žalbi uvažava i praksu međunarodnih institucija za zaštitu ljudskih prava, Sud je, saglasno odredbi člana 89. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, u tački 6. izreke utvrdio pravo podnositeljkama ustavne žalbe N . P . i M . Z . na naknadu materijalne štete svakoj u visini iznosa potraživanja utvrđenog u stečajnom postupku koji je vođen pred Privrednim sudom u Pančevu u predmetu St. 20/10 umanjenom za iznose koji su po tom osnovu isplaćeni. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu.

12. U odnosu na istaknutu povredu prava na suđenje u razumnom roku, iz člana 32. stav 1. Ustava, u stečajnom postupku vođenom pred Privrednim sudom u Pančevu u predmetu St. 20/10, Ustavni sud je utvrdio da u konkretnom slučaju podnositeljke ustavne žalbe N . P . i M . Z, u osporenom stečajnom postupku nisu imale svojstvo stranke, zbog čega nemaju aktivnu legitimaciju za isticanje povrede prava na suđenje u razumnom roku. Stoga je Sud, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 7) Zakona o Ustavnom sudu, odbacio ustavnu žalbu u ovom delu , jer nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđenje pretpostavke za vođenje postupka, kao i zahtev za naknadu nematerijalne štete, rešavajući kao u drugom delu tačke 5. izreke.

13. Ustavni sud je, na osnovu svega iznetog i odredaba člana 42b stav 1. tačka 1), člana 45. tačka 9) i člana 46. tač. 7) i 9) Zakona o Ustavnom sudu, kao i člana 89. Poslovnika o radu Ustavnog suda, doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

Snežana Marković, s.r.

Odluka Ustavnog suda o povredi prava u dugotrajnom stečajnom postupku

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti