Odluka Ustavnog suda o povredi prava na suđenje u razumnom roku

Kratak pregled

Ustavni sud je usvojio ustavnu žalbu i utvrdio povredu prava na suđenje u razumnom roku u parničnom postupku koji je trajao preko 11 godina. Podnosiocima je dosuđena naknada nematerijalne štete zbog prekomerne dužine postupka, iako su i sami doprineli odugovlačenju.

Tekst originalne odluke

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda Vesna Ilić Prelić, predsednik Veća, i sudije dr Bosa Nenadić , dr Marija Draškić, Predrag Ćetković, dr Goran P. Ilić, Sabahudin Tahirović, Bratislav Đokić i dr Milan Marković, članovi Veća, u postupku po ustavnoj žalbi J. K. i V. K., oboje iz Loznice, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi sa članom 170. Ustava Republike Srbije, na s ednici Veća održanoj 14. jula 201 6. godine, doneo je

O D L U K U

1. Usvaja se ustavna žalba J. K. i V. K. i utvrđuje da je u postupku koji je vođen pred Osnovnim sudom u Loznici u predmetu P. 186/10 (ranije predmet Opštinskog suda u Loznici P. 1342/03) povređeno pravo podnosilaca ustavne žalbe na suđenje u razumnom roku, zajemčeno odredbom člana 32. stav 1. Ustava Republike Srbije .

2. Utvrđuje se pravo podnosilaca ustavne žalbe na naknadu nematerijalne štete svakom u iznosu od po 800 evra, u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu.

O b r a z l o ž e nj e

1. J. K. i V. K., oboje iz Loznice, podneli su Ustavnom sudu, 7. oktobra 2014. godine, ustavnu žalbu zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku, zajemčenog odredbom člana 32. stav 1. Ustava Republike Srbije, u postupku koji je vođen pred Osnovnim sudom u Loznici u predmetu P. 186/10. Istakli su da im je u predmetnom postupku povređeno i pravo iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

Podnosioci ustavne žalbe su naveli: da su u predmetnom postupku imali parnično svojstvo tuženih i da je tužba radi naknade štete podneta 25. jula 2003. godine, a postupak je okončan presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž. 1579/14 od 8. avgusta 2014. godine; da im je zbog dužine trajanja postupka od 11 godina, a koji nije bio složen, povređeno pravo na suđenje u razumnom roku.

Zahtevali su naknadu nematerijalne štete.

2. Saglasno odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu.

U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama istaknutog zahteva, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosioca ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njegovo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.

3. Ustavni sud je, u sprovedenom postupku, uvidom u spise predmeta Osnovnog suda u Loznici P. 186/10, utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za odlučivanje u ovoj ustavnosudskoj stvari:

Tužioci R. P, S. P, D. P. i Ž. P. su, 25. jula 2003. godine, podneli tužbu Opštinskom sudu u Loznici protiv podnosilaca ustavne žalbe, kao tuženih, radi naknade štete, kao i zahtev za određivanje privremene mere.

U tužbi je navedeno da je 4. decembra 2001. godine sin tuženih, koji je tada bio maloletan, izvršio krivično delo ubistvo u pokušaju prema tužiocu R, koji je nekoliko dana nakon povređivanja operisan, te je usled zadobijenih povreda pretrpeo nematerijalnu štetu na ime pretrpljenog bola i straha, naruženosti od ožiljaka koji su mu ostali nakon operacije, i umanjenja opšte životne aktivnosti, kao i materijalnu štetu na ime umanjenja radne sposobnosti, troškova lečenja, pocepanog odela i izgubljene zarade koju bi ostvario u periodu dok je njegovo lečenje trajalo, a drugi tužioci, njegova supruga i roditelji, su pretrpeli strah od invalidnosti i smrti svog muža i sina, te su tužbenim zahtevom tražili da im tuženi nadoknade ove vidove nematerijalne štete.

U toku postupka tužioci D. P. i Ž. P. su povukli tužbu. Predmet je dobio broj P. 1342/03.

Rešenjem Opštinskog suda u Loznici P. 1342/03 od 18. decembra 2003. godine usvojena je predložena privremena mera i tuženima je zabranjeno otuđenje i opterećenje stana u Loznici.

Pred Opštinskim sudom u Loznici bilo je održano 11 ročišta, na kojima su saslušane parnične stranke u više navrata, izvedeno je veštačenje od strane više sudskih veštaka medicinske struke, i to neuropsihijatra, hirurga, pneumoftiziologa, specijaliste za sudsku medicinu, kao i veštačenje od strane veštaka trgovačke struke, saslušani su veštaci i svedoci, izvršeno je usaglašavanje nalaza i mišljenja veštaka, izvršeno je veštačenje od strane Komisije veštaka Medicinskog fakulteta u B, izvršen je uvid u određenu dokumentaciju, dok pet ročišta nije bilo održano, i to: tri zbog procesnih nedostataka, jedno na zahtev punomoćnika tuženih, a jedno zbog nedolaska punomoćnika tuženih.

Presudom Opštinskog suda u Loznici P. 1342/03 od 28. novembra 2005. godine tuženi su obavezani da tužiocima isplate određene novčane iznose bliže označene u izreci na ime naknade štete zbog pretrpljenih fizičkih bolova, pretrpljenog straha, troškova lečenja, izgubljenog ličnog dohotka, uništenog odela, i na ime naruženosti, sve sa zakonskom zateznom kamatom, a odbijen je kao neosnovan tužbeni zahtev za isplatu naknade štete preko dosuđenih a do traženih iznosa.

Rešenjem Okružnog suda u Šapcu Gž. 219/06 od 29. februara 2008. godine ukinuta je ožalbena presuda Opštinskog suda u Loznici P. 1342/03 od 28. novembra 2005. godine i predmet je vraćen prvostepenom sudu na ponovni postupak.

U ponovnom prvostepenom postupku predmet je dobio broj P. 329/08 i održano je sedam ročišta, na kojima je izvršen uvid u celokupne spise predmeta, ponovo su saslušani veštaci, saslušane su parnične stranke, izvršeno je novo veštačenje od strane veštaka sudske medicine i veštaka neuropsihijatra, dok devet ročišta nije bilo održano, i to: četiri iz procesnih razloga, dva zbog odsustva punomoćnika tuženih, a tri zbog nedolaska veštaka.

Uvidom u spise predmeta je utvrđeno da u periodu od 26. novembra 2009. do 7. decembra 2010. godine nije održano nijedno ročište.

Od 2010. godine predmet se vodio pod brojem P. 186/10 i u nadležnosti je Osnovnog suda u Loznici.

Tužbeni zahtev je preciziran 2. aprila 2012. godine.

Presudom Osnovnog suda u Loznici P. 186/10 od 11. septembra 2012. godine, u stavu prvom izreke, obavezani su tuženi da tužiocu R. P. na ime naknade štete solidarno isplate na ime umanjenja opšte životne aktivnosti trajno u visini od 10% iznos od 240.000,00 dinara, na ime pretrpljenih bolova iznos od 160.000,00 dinara, na ime pretrpljenog straha od smrti i invalidnosti iznos od 80.000,00 dinara, na ime naruženosti iznos od 8.000,00 dinara, na ime troškova lečenja iznos od 14.752,85 dinara, na ime uništenog odela iznos od 8.004,00 dinara, sve sa zakonskom zateznom kamatom; u stavu drugom izreke odbijen je kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca R. P. kojim je tražio da se tuženi obavežu da mu na ime naknade štete solidarno isplate na ime umanjenja opšte životne aktivnosti trajno u visini od 10% preko dosuđenog do traženog iznosa od 385.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 160.000,00 dinara, na ime umanjenja opšte životne aktivnosti, na ime pretrpljenih bolova preko dosuđenog do traženog iznosa od 250.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 120.000,00 dinara, na ime pretrpljenih bolova na ime pretrpljenog straha od smrti i invalidnosti preko dosuđenog do traženog iznosa od 150.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom , zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 80,000,00 dinara, na ime pretrpljenog straha od smrti i invalidnosti na ime umanjenja radne sposobnosti od 10%, iznos od 400.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, na ime izgubljenog ličnog dohotka od 6. decembra 2001. do 4. marta 2002. godine iznos od 45.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom , zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 6.575,00 dinara na ime uništenog odela, na ime naruženosti preko dosuđenog do traženog iznosa od 25.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom i zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 8.000,00 dinara na ime naruženosti, na ime troškova lečenja preko dosuđenog do traženog iznosa od 18.441,06 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom i na ime uništenog odela preko dosuđenog do traženog iznosa od 10.005,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom; u stavu treć em izreke odbijen je kao neosnovan tužbeni zahtev tužilje S . P . kojim je tražila da se tuženi obavežu da joj solidarno na ime straha od invalidnosti i smrti supruga isplate iznos od 150.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom; u stavu četvrt om izreke konstatovano je da su tužioci D. P . i Ž . P . povukli tužbu ; u stavu pet om izreke obavezani su tuženi da tužiocu R. P . na ime troškova parničnog postupka solidarno isplate iznos od 504.975,00 dinara dok je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev kojim je traž eno da tuženi na ime troškova parničnog postupka solidarno plate preko dosuđenog pa do traženog iznosa od 1.087.375,00; u stavu šest om izreke obavezana je tužilja S. P . da tuženima na ime troškova postupka isplati iznos od 437.150,00 dinara, dok je odbijen kao neosnovan zahtev tuženih za isplatu preko dosuđenog do traženog iznosa od 625.750,00 dinara; u stavu sedm om izreke obavezani su tužioci Ž. P . i D . P . da tuženima na ime troškova postupka isplat e iznos od 39.175,00 dinara; u stavu osm om izreke održano je na snazi rešenje o privremenoj meri ovog suda P. 1342/03 od 18. decembra 2003. godine do pravnosnažnosti presude u ovom sporu; u stavu devet om izreke odbijen je kao neosnovan prigovor nedostatka pasivne legitimacije na strani tuženih.

Rešenjem o ispravci Osnovnog suda u Loznici P. 186/10 od 16. januara 2013. godine ispravljena je presuda Osnovnog suda u Loznici P. 186/10 od 11. septembra 2012. godine zbog očigledne greške u pisanju, a rešenjem istog suda P. 186/10 od 21. marta 2014. godine ispravljena je presuda Osnovnog suda u Loznici P. 186/10 od 11. septembra 2012. godine koja je ispravljena rešenjem istog suda P. 186/10 od 16. januara 2013. godine, zbog očigledne greške u pisanju.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž. 1579/14 od 8. avgusta 2014. godine, u stavu prvom izreke , odbijene s u kao neosnovane žalbe parničnih stranaka i potvrđena je prvostepena presuda Osnovnog suda u Loznici P. 186/10 od 11. septembra 2012. godine, ispravljena rešenjima istog suda P. 186/10 od 16. januara 2013. godine i P. 186/10 od 21. marta 2014. godine u stavu prvom njene izreke, u delu stava drugog izreke gde je tužbeni zahtev tužioca R. P . odbijen u delu kojim je tražio da se tuženi obavežu da na ime naknade štete solidarno isplate na ime umanjenja opšte životne aktivnosti trajno u visini od 10% preko dosuđenog do traženog iznosa od 385.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 240.000,00 dinara na ime umanjenja opšte životne aktivnosti trajno u visini od visini od 10%, na ime pretrpljenih bolova preko dosuđenog do traženog iznosa od 250.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 160.000,00 dinara na ime pretrpljenih bolova, na ime pretrpljenog straha od smrti i invalidnosti preko dosuđenog do traženog iznosa od 150.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 80.000,00 dinara na ime pretrpljenog straha od smrti i invalidnosti, na ima umanjenja radne sposobnosti od 10% u ukupnom iznosu od 400.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, na ime izgubljenog ličnog dohotka od 4. decembra 2001. do 4. marta 2002. godine iznos od 45.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 6.575,00 dinara na ime uništenog odela na ime naruženosti preko dosuđenog do traženog iznosa od 25.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom i zakonsku zateznu kamatu na dosuđeni iznos od 8.000,00 dinara na ime naruženosti, u stavu trećem i devetom njene izreke; u stavu drugom izreke preinačena je prvostepena presuda u preostalom delu stava drugog izreke tako što su obavezani tuženi da tužiocu R. P. na ime troškova lečenja isplate iznos od još 3.688,21 dinara, sa zateznom kamatom, kao i iznos od 2.001,00 dinara na ime uništenog odela, sa zakonskom zateznom kamatom; u stavu trećem izreke ukinuta su rešenja o troškovima sadržana u stavu petom, šestom i sedmom izreke prvostepene presude i u tom delu predmet je vraćen istom sudu na ponovni postupak.

Rešenjem Osnovnog suda u Loznici P. 186/10 od 26. septembra 2014. godine, u stavu prvom izreke, obavezani su tuženi da tužiocu R. P. na ime troškova parničnog postupka solidarno isplate iznos od 639.950,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, dok je tužbeni zahtev tužilaca kojim su tražili da im tuženi na ime troškova parničnog postupka solidarno plate preko dosuđenog pa do traženog iznosa od 1.704.875,00 dinara odbijen kao neosnovan; u stavu drugom izreke obavezana je tužilja S. P. da tuženima na ime troškova parničnog postupka isplati iznos od 389.700,00 dinara, dok je zahtev tuženih preko dosuđenog pa do traženog iznosa od 625.750,00 dinara odbijen kao neosnovan; u stavu trećem izreke obavezani su tužioci da tuženima na ime troškova parničnog postupka isplate iznos od 39.375,00 dinara.

Rešenjem Višeg suda u Šapcu Gž. 58/15 od 10. marta 2015. godine, u stavu prvom izreke, preinačeno je ožalbeno rešenje Osnovnog suda u Loznici P. 186/10 od 26. septembra 2014. godine u stavu prvom njegove izreke, tako što su obavezani tuženi da tužiocu R. P. naknade solidarno troškove parničnog postupka u iznosu od 582.881,98 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom, dok je preko navedenog iznosa do iznosa dosuđenog prvostepenom odlukom od 639.950,00 dinara, zahtev tužilaca odbijen kao neosnovan; u stavu drugom izreke preinačeno je prvostepeno rešenje u stavu drugom izreke tako što je obavezana tužilja S. P. da tuženima naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 278.600,00 dinara, dok je preko navedenog iznosa pa do iznosa dosuđenog prvostepenom odlukom od 389.700,00 dinara, zahtev tuženih odbijen kao neosnovan; u stavu trećem izreke preinačeno je prvostepeno rešenje u stavu trećem njegove izreke tako što su obavezani tužioci da tuženima solidarno naknade parnične troškove u iznosu od 27.000,00 dinara, dok je preko navedenog iznosa pa do iznosa dosuđenog drugostepenom odlukom od 39.375,00 dinara zahtev tuženih odbijen kao neosnovan; u stavu četvrtom izreke odbijeni su kao neosnovani zahtevi parničnih stranaka za naknadu troškova žalbenog postupka.

4. Za ocenu navoda i razloga iz ustavne žalbe sa stanovišta Ustavom zajemčenih prava na čiju su se povredu podnosioci ustavne žalbe pozvali, od značaja su sledeće odredbe Ustava i zakona:

Odredbom člana 32. stav 1. Ustava utvrđeno je da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega.

Zakonom o parničnom postupku („Službeni list SFRJ", br. 4/77, 36/77, 6/80, 36/80, 43/82, 69/82, 58/84, 74/87, 57/89, 20/90, 27/90 i 35/91 i „Službeni list SRJ", br. 27/92, 31/93, 24/94, 12/98, 15/98 i 3/02), koji je bio na snazi u vreme pokretanja osporenog parničnog postupka, bilo je propisano: da je sud dužan da nastoji da se postupak sprovede bez odugovlačenja i sa što manje troškova i da onemogući svaku zloupotrebu prava koja strankama pripadaju u postupku (član 10.); da je svaka stranka dužna da iznese činjenice i

predloži dokaze na kojima zasniva svoj zahtev ili kojim pobija navode i dokaze protivnika (član 219); da dokazivanje obuhvata sve činjenice koje su važne za donošenje odluke, a koji će se dokazi izvesti radi utvrđivanja odlučnih činjenica rešava sud (član 220.).

Zakonom o parničnom postupku („Službeni glasnik RS", br. 125/04 i 111/09) bilo je propisano: da stranka ima pravo da sud odluči o njenim zahtevima i predlozima u razumnom roku (član 10. stav 1.); da je sud dužan da nastoji da se postupak sprovede bez odugovlačenja i sa što manje troškova (član 10. stav 2.); da je sud dužan da se stara da se predmet spora svestrano pretrese, da se postupak ne odugovlači i da se rasprava po mogućnosti dovrši na jednom ročištu (član 312. stav 2.).

5. Period ocene razumne dužine trajanja predmetnog parničnog postupka koji spada u nadležnost Ustavnog suda, ratione temporis, počeo je dana 8. novembra 2006. godine kada je proglašen i stupio na snagu Ustav Republike Srbije, koji ustanovljava ustavnu žalbu kao pravno sredstvo za zaštitu povređenih ili uskraćenih ljudskih prava i sloboda i svakome jemči pravo na javno raspravljanje i odlučivanje o njegovim pravima i obavezama u razumnom roku. Međutim, Ustavni sud smatra da se radi utvrđivanja opravdanosti dužine trajanja postupka mora uzeti u obzir i stanje predmeta na dan 8. novembra 2006. godine, do kada je predmet bio nerešen tri godine i četiri meseca, tako da je za ocenu postojanja povrede prava podnosilaca ustavne žalbe na suđenje u razumnom roku u postupku relevantan ceo period, od dana podnošenja tužbe protiv podnosilaca – 25. jula 2003. godine, pa do pravnosnažnog okončanja parničnog postupka.

Razumna dužina sudskog postupka je relativna kategorija koja zavisi od niza činilaca i mora se proceniti u svakom pojedinačnom slučaju prema njegovim specifičnim okolnostima. Složenost činjeničnih i pravnih pitanja u konkretnom predmetu, ponašanje podnosioca ustavne žalbe kao stranke u postupku, postupanje nadležnih sudova i priroda zahteva, odnosno značaj predmeta spora za podnosioca, osnovni su činioci koji utiču na ocenu razumne dužine sudskog postupka.

Ocenjujući sprovedeni postupak u predmetnoj građanskopravnoj stvari, polazeći pri tome od prakse i kriterijuma Ustavnog suda, kao i međunarodnih institucija za zaštitu ljudskih prava, Ustavni sud je utvrdio da nadležni sudovi nisu efikasno i delotvorno postupali kako bi se predmetni parnični postupak okončao u razumnom roku i da bi se o tužbi protiv podnosilaca odlučilo bez nepotrebnog odugovlačenja.

Ustavni sud nalazi da je predmetni postupak ukupno trajao jedanaest godina i osam meseci, što predstavlja nerazumno dugo trajanje parničnog postupka kako po stavovima ovoga suda, tako i po kriterijumima i merilima međunarodnih organizacija za zaštitu ljudskih prava, koje se ne može opravdati nijednim od prethodno navedenih činilaca koji mogu opredeljujuće uticati na njegovu dužinu.

Po oceni Ustavnog suda, odgovornost za prekomerno trajanje postupka snosi prvostepeni sud koji je u ponovnom prvostepenom postupku odlučio za četiri godine i sedam meseci, i u dva navrata je donosio rešenja o ispravci presude zbog očigledne greške u pisanju. Dalje, prvostepeni sud je imao period neaktivnosti u trajanju dužem od godinu dana kada nije zakazao nijedno ročište (od 26. novembra 2009. do 7. decembra 2010. godine). Međutim, nakon pravnosnažnog odlučivanja drugostepenog suda o glavnoj stvari i ukidanja odluke o troškovima postupka, prvostepeni sud je o troškovima postupka rešio veoma brzo, u roku od mesec dana, a drugostepeni sud je takođe bio efikasan i o žalbi je odlučio za šest meseci.

Ustavni sud, i u ovom predmetu, konstatuje da je primarna dužnost sudova da postupak sprovedu bez odugovlačenja, da pravovremeno i efikasno reaguju u vršenju svojih procesnih ovlašćenja i da blagovremeno preduzmu sve raspoložive zakonske mere u cilju okončanja svakog pokrenutog postupka. Ustavni sud naglašava da je u pravnoj državi od izuzetne važnosti donošenje, a zatim i sprovođenje sudskih odluka bez odlaganja, kako se ne bi ugrozila delotvornost sudske zaštite Ustavom zajemčenih prava i sloboda i kako bi se održalo poverenje građana u sudove kao organe državne vlasti.

Po oceni Suda, predmet spora je za podnosioce bio od nesumnjivog materijalnog značaja i podnosioci su kao tuženi imali legitiman interes da se postupak okonča u razumnom roku.

Ispitujući ponašanje podnosilaca ustavne žalbe, Ustavni sud nalazi da su podnosioci doprineli dužem trajanju predmetne parnice, imajući u vidu da jedno ročište nije bilo održano na zahtev njihovog punomoćnika, dok tri ročišta nisu bila održana zbog odsustva punomoćnika podnosilaca.

Ustavni sud nalazi da je predmetni spor bio složen jer je u svojstvu parničnih stranaka učestvovalo više lica, sud je odlučivao o zahtevu za naknadu raznih vidova štete, a tokom trajanja postupka sud je pre donošenja odluke morao da razjasni veliki broj spornih činjeničnih i pravnih pitanja, i to izvođenjem veštačenja od strane većeg broja veštaka medicinske struke raznih specijalnosti, što ukazuje i na određenu procesnu složenost ove parnice, a što je takođe nužno uticalo na njeno duže trajanje.

S obzirom na navedeno, Ustavni sud nalazi da je podnosiocima ustavne žalbe povređeno pravo na suđenje u razumnom roku, zajemčeno članom 32. stav 1. Ustava, u postupku koji je vođen pred Osnovnim sudom u Loznici u predmetu P. 1861/10 (ranije predmet Opštinskog suda u Loznici P. 1342/03), te je, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS”, br. 109/07, 99/11, 18/13-Odluka US, 40/15-dr.zakon i 103/15), u tački 1. izreke usvojio ustavnu žalbu.

U pogledu navoda podnosilaca o povredi prava iz člana 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, Ustavni sud ukazuje da se navedeno pravo sadržinski ne razlikuje od člana 32. stav 1. Ustava, te je povreda tog prava cenjena u odnosu na ustavne odredbe.

6. Na osnovu odredbe člana 89. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je u tački 2. izreke odlučio da se pravično zadovoljenje podnosilaca ustavne žalbe zbog konstatovane povrede prava ostvari utvrđenjem prava na naknadu nematerijalne štete svakom u iznosu od po 800 evra, u dinarskoj protivvrednosti obračunatoj po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate, na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu, saglasno odredbama člana 1. Zakona o dopuni Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 103/15).

Prilikom odlučivanja o visini nematerijalne štete koju su pretrpeli podnosioci ustavne žalbe zbog utvrđene povrede prava na suđenje u razumnom roku, Ustavni sud je cenio sve okolnosti od značaja za njeno utvrđenje u konkretnom slučaju, a posebno dužinu trajanja predmetnog postupka, doprinos podnosilaca trajanju postupka, kao i složenost predmeta spora. Ustavni sud smatra da navedeni novčani iznos predstavlja adekvatnu pravičnu naknadu za povredu prava koju su podnosioci ustavne žalbe pretrpeli usled neefikasnog postupanja nadležnog suda. Odlučujući o visini naknade nematerijalne štete, Ustavni sud je imao u vidu kako sopstvenu, tako i praksu Evropskog suda za ljudska prava u sličnim slučajevima, ekonomske i socijalne prilike u Republici Srbiji, kao i samu suštinu naknade nematerijalne štete koja oštećenim licima treba da pruži odgovarajuće zadovoljenje.

7. Saglasno iznetom, Ustavni sud je, na osnovu odredaba člana 42b stav 1. tačka 1) i člana 45. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

Vesna Ilić Prelić, s.r.