Odluka Ustavnog suda o povredi prava na pravično suđenje u izvršnom postupku
Kratak pregled
Ustavni sud je usvojio ustavnu žalbu, utvrdivši povredu prava na pravično suđenje zbog preteranog formalizma i nedostatka obrazloženja. Sud je potvrdio obustavu izvršenja zbog greške u imenu dužnika, ignorišući ključne činjenice i pravnosnažna rešenja.
Tekst originalne odluke
Republika SrbijaUSTAVNI SUD
Už-8171/2016
18.10.2018.
Beograd
Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda Vesna Ilić Prelić, predsednik Veća i sudije Bratislav Đokić, dr Goran P. Ilić, Snežana Marković, dr Tijana Šurlan, dr Jovan Ćirić, Sabahudin Tahirović, dr Tamaš Korhec (Korhecz Tamás), u postupku po ustavnoj žalbi M . A . iz Šapca , na osnovu člana 167. stav 4. u vezi sa članom 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj Veća održanoj 18. oktobra 201 8. godine, doneo je
O D L U K U
1. Usvaja se ustavna žalba M. A . i utvrđuje da je rešenjem Osnovnog suda u Loznici Ipv. I. 298/16 od 16. septembra 2016. godine povređeno pravo podnositeljke ustavne žalbe na pravično suđenje, zajemčeno odredbom člana 32. stav 1. Ustava Republike Srbije, dok se u preostalom delu ustavna žalba odbacuje.
2. Poništava se rešenje Osnovnog suda u Loznici Ipv. I. 298/16 od 16. septembra 2016. godine i određuje da isti sud donese novu odluku o prigovoru izvršnog poverioca izjavljenom protiv zaključka javnog izvršitelja imenovanog za područje Višeg suda u Šapcu i Privrednog suda u Valjevu II. 35/15 od 14. jula 2016. godine.
O b r a z l o ž e nj e
1. M. A . iz Šapca je, 27. oktobra 201 6. godine, preko punomoćnika A. G , advokata iz Krupnja, Ustavnom sudu podnela ustavnu žalbu protiv rešenja Osnovnog suda u Loznici Ipv. I. 298/16 od 16. septembra 2016. godine zbog povrede načela i prava iz čl. 18, 19, 20, 21, 32. i 58. Ustava Republike Srbije, kao i zbog povrede prava na pravično suđenje iz člana 6. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.
U ustavnoj žalbi se navodi: da je javni izvršitelj 14. jula 2016. godine doneo zaključak II. 35/15 kojim je usvojio zahtev za otklanjanje nepravilnosti koji je izjavila J. N a. 9. jula 2016. godine, pa je obustavio postupak izvršenja i ukinuo sve sprovedene radnje; da je Osnovni sud u Loznici , odlučujući o prigovoru, doneo osporeno rešenje, a nije imao u vidu da je izvršni poverilac podneskom precizno označ io izvršnog dužnika u pogledu imena, pa je Osnovni sud u Loznici rešenjem I. 424/14 od 11. jula 2014. godine odredio izvršenje protiv izvršnog dužnika J. N a; da je tačno da je rešenjem o izvršenju I. 424/14 od 24. marta 2014. godine kao izvršni dužnik označena J. N, ali se u toku postupka ispostavilo da je tačno ime izvršnog dužnika Na, a ne N, kao i da se radi o istoj osobi; da je rešenjem o izvršenju I. 424/14 od 11. jula 2014. godine ispravljeno rešenje o izvršenju I. 424/14 od 24. marta 2014. godine u pogledu imena izvršnog dužnika; da je izvršni dužnik navedeno rešenje uredno primio i nije izjavio prigovor; da je izvršni poverilac podneo javnom izvršitelju predlog za sprovođenje izvršenja na osnovu oba rešenja o izvršenju - od 24. marta 2014. godine i 11. jula 2014. godine, što je sud zanemario prilikom donošenja osporenog rešenja; da nije tačna konstatacija suda iz osporenog rešenja da je rešenjem suda kao izvršni dužnik označena N . J, nego je upravo rešenjem od 11. jula 2014. godine koje je postalo pravnosnažno kao izvršni dužnik označena Na . J; da uopšte nije sporno da se postupak sve vreme vodio protiv iste osobe koja duguje novčana sredstva izvršnom poveriocu, te je nesporno da nema zakonskog niti bilo kog drugog osnova za donošenje rešenja o obustavljanju postupka izvršenja.
Od Ustavnog suda se zahteva da utvrdi povredu označenih ustavnih prava, poništi osporeno rešenje, kao i da Republiku Srbiju obaveže da podnositeljki naknadi nematerijalnu štetu zbog nezakonitog postupanja Osnovnog suda u Loznici u iznosu od 100.000,00 dinara, kao i troškove za sastav ustavne žalbe.
2. Saglasno članu 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu.
U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osno vanosti ustavne žalbe u granicama istaknutog zahteva, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnositeljke ustavne žalbe povređeno ili uskraćeno njeno Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.
Ustavni sud konstatuje da je označenim članom 6. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda garantovano pravo na pravično suđenje , čiju zaštitu pruža i Ustav u članu 32. stav 1, te se ocena eventualne povrede ili uskraćivanja ovog prava u postupku po ustavnoj žalbi vrši u odnosu na navedeni član Ustava.
3. Ustavni sud je, na osnovu uvida u osporen o rešenje i dokumentaciju priloženu uz ustavnu žalbu, kao i spise predmeta Osnovnog suda u Loznici I. 424/14, utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za odlučivanje u ovoj ustavnosudskoj stvari:
Podnositeljka ustavn e žalbe je kao izvršni poverilac podnela 13. marta 2014. godine Osnovnom sudu u Loznici predlog za izvršenje protiv izvr šnog dužnika N. J . iz K orenite na osnovu izvršne isprave presude Opštinskog suda u Loznici P. 291/08 od 1. avgusta 2008. godine, koja je postala pravnosnažna 2. marta 2011. godine i koja je dostavljena uz predlog za izvršenje , predlažući da se postupak izvršenja prema izvršnom dužniku sprovede na celokupnoj imovini izvršnog dužnika . Navedenom presudom, donetom u postupku po tužbi tužilje T. T. protiv tuženih J . S . i J . N , prvim stavom izreke, obavezani su tuženi da solidarno tužilji isplate iznos od 11.000 evra, u dinarskoj protivvrednosti , dok je drugim stavom izreke tužbeni zahtev odbijen u delu kojim je traženo da se obavežu tuženi da tužilji isplate još 26.400 evra, u dinarskoj protivvrednosti preko iznosa dosuđenog u stavu prvom izreke presude .
Osnovni sud u Loznici je rešenjem I. 424/14 od 24. marta 2014. godine dozvolio predloženo izvršenje.
Rešenjem Osnovnog suda u Loznici I. 424/14 od 19. marta 2014. godine naloženo je izvršnom dužniku J. N . da u roku od pet radnih dana pristupi u sud radi davanja izjave o imovini. Izvršni dužnik Na . J , čiji je identitet utvrđen na osnovu lične karte , pristupila je u sud dana 3. aprila 2014. godine i izjavila da nema imovine u svom vlasništvu, već prima samo penziju koja je manja od ukupno 4.000 dinara.
Rešenjem Osnovnog suda u Loznici I. 424/14 od 4. aprila 2014. godine određen je upis u knjigu izvršnih dužnika izjave izvršnog dužnika J . N . o njenoj imovini.
Rešenjem Osnovnog suda u Loznici I. 424/14 od 13. maja 2014. godine naloženo je izvršnom dužniku J. N . da u roku od pet radnih dana pristupi u sud radi davanja dopune izjave o imovini , te da se izjasni da li je nasledila imovinu iza smrti pok. supruga S, i da li prima deviznu penziju po osnovu rada u Holandiji. Izvršni dužnik je 23. maja 2014. godine pristupila u sud i ponovo navela da od imovine nema ništa.
Izvršni poverilac je podneskom od 30. maja 2014. godine predložio sudu da odredi sprovođenje izvršenja protiv izvršnog dužnika J. Na . plenidbom novčanih sredstava na deviznom računu izvršnog dužnika koji se vodi kod K. banke AD Beograd i prenosom zaplenjenih sredstava na račun punomoćnika izvršnog poverioca do potpunog namirenja izvršnog poverioca.
K. banka je 25. septembra 2014. godine obavestila sud da je 22. septembra 2014. godine sprovedeno delimično izvršenje po rešenju o izvršenju Osnovnog suda u Loznici I. 424/14 od 24. marta 2014. godine - dužnik J . Na . u iznosu od 40.500,00 dinara, dinarska protivvrednost 347,47 eura sa deviznog računa dužnika u korist označenog računa punomoćnika izvršnog poverioca.
Zaključkom od 29. septembra 2014. godine Osnovni sud u Loznici je naložio izvršnom dužniku da dostavi dopunu izjave o imovini odnosno izjašnjenje kod koje poslovne banke i na koji račun prima porodičnu penziju koja joj je priznata nakon smrti supruga S. Povratnicu o prijemu zaključka je potpisala J. Na . 7. oktobra 2014. godine.
Postupajući po predlogu izvršnog poverioca, Osnovni sud u Loznici se rešenjem I. 424/14 od 12. februara 2015. godine oglasio nenadležnim za dalje sprovođenje postupka izvršenja po rešenju Osnovnog suda u Loznici I. 42/14 od 24. marta 2014. godine i predmet dostavio na nadležnost i dalje sprovođenje postupka izvršenja privatnom izvršitelju D . P.
Izvršni dužnik Na. J . je Osnovnom sudu u Loznici preko angažovanog advokata, 18. aprila 2016. godine, podnela zahtev za otklanjanje nepravilnosti učinjene u toku i povodom sprovođenja izvršenja u kome je istakla da je treće lice izjavilo prigovor 25. avgusta 2015. godine uz koji su priloženi određeni dokazi o postojanju prava trećeg lica na određenim pokretnim stvarima koje su predmet izvršenja, ali po prigovoru trećeg lica nije odlučeno, dok je u međuvremenu u postupku izvršenja kod izvršitelja sprovedena plenidba svih popisanih pokretnih stvari kao i stvari koje su bile predmet prigovora, pa je postupljeno protivno Zakonu o izvršenju i obezbeđenju.
Izvršitelj imenovan za područje Višeg suda u Šapcu i Privrednog suda u Valjevu je doneo zaključak o sprovođenju izvršenja II. 35/15 od 20. marta 2015. godine kojim je određeno sprovođenje rešenja o izvršenju Osnovnog suda u Loznici I. 424/14 od 24. marta 2014. godine protiv izvršnog dužnika J. Na . radi naplate novčanog potraživanja na ime glavnog duga u iznosu od 11.000 evra u dinarskoj protivvrednosti, kao i na ime troškova parničnog i izvršnog postupka i troškova izvršenja nastalih pred izvršiteljem.
Zaključkom javnog izvršitelja imenovanog za područje Višeg suda u Šapcu i Privrednog suda u Valjevu II. 35/15 od 14. jula 2016. godine usvojen je zahtev za otklanjanje nepravilnosti koji je izjavila J. Na . dana 9. jula 2016. godine pa je obustavljen postupak izvršenja i ukinute sve sprovedene radnje. U obrazloženju navedenog zaključka je, između ostalog, navedeno: da je izvršni poverilac javnom izvršitelju podneo predlog za sprovođenje izvršenja na osnovu rešenja o izvršenju Osnovnog suda u Loznici I. 424/14 od 24. marta 2014. godine radi naplate novčanog potraživanja izvršnog poverioca; da je javni izvršitelj doneo zaključak o sprovođenju izvršenja II. 35/15 kojim je određeno sprovođenje izvršenja; da je punomoćnik J. Na . podneo izvršitelju zahtev za otklanjanje nepravilnosti u kome je naveo da je izvršitelj počinio nepravilnosti jer je odredio sprovođenje izvršenja protiv J . Na . iako je u rešenju od 24. marta 2014. godine kao izvršni dužnik navedeno lice J . N; da je izvršitelj ocenio da je zahtev osnovan jer je u rešenju o izvršenju od 24. marta 2014. godine kao dužnik označena J . N . a da je predlogom za sprovođenje izvršenja traženo da se postupak izvršenja sprovede prema J . Na, te je postupak sprovođenja izvršenja morao biti obustavljen u smislu člana 74. i 76. Zakona o izvršenju i obezbeđenju.
Izvršni poverilac je izjavio 27. jula 2016. godine prigovor protiv zaključka javnog izvršitelja imenovanog za područje Višeg suda u Šapcu i Privrednog suda u Valjevu II. 35/15 od 14. jula 2016. godine u kome je između ostalog, navela: da nisu ispunjeni uslovi za donošenje navedenog zaključka; da je tačno da je rešenjem od 24. marta 2014. godine kao dužnik označena J. N; da javni izvršitelj nije imao u vidu da je izvršni poverilac precizirao predlog u pogledu imena izvršnog dužnika, pa je Osnovni sud u Loznici rešenjem I. 424/14 od 11. jula 2014. godine odredio postupak izvršenja protiv izvršnog dužnika J . Na, te je na taj način ispravljeno rešenje od 24. marta 2014. godine u pogledu imena izvršnog dužnika; da je izvršni dužnik navedeno rešenje uredno primila i nije izjavila prigovor; da je izvršni poverilac podnela predlog za sprovođenje izvršenja na osnovu oba rešenja o izvršenju - i onog od 24. marta 2014. godine i onog od 11. jula 2014. godine, te da prema tome nije tačna konstatacija izvršitelja da je rešenjem suda kao izvršni dužnik označena J . N, već je upravo suprotno , rešenjem o izvršenju od 11. jula 2014. godine kao izvršni dužnik označena J . Na; da je izvršnom dužniku J . N . dva puta nalagano da pristupi u sud radi davanja izjave o imovini; da je ona postupala po nalozima i dala izjavu o imovini, ali nije isticala da se ne radi o njoj, kao i da uopšte nije sporno da se postupak izvršenja sve vreme vodi upravo protiv osobe koja duguje novčana sredstva izvršnom poveriocu.
Osporenim rešenjem Osnovnog suda u Loznici Ipv. I. 298/16 od 16. septembra 2016. godine odbijen je kao neosnovan prigovor izvršnog poverioca podnet 27. jula 2016. godine na zaključak javnog izvršitelja II. 35/15 od 14. jula 2016. godine i navedeni zaključak potvrđen u celosti. U obrazloženju osporenog rešenja je navedeno: da, kako je javni izvršitelj zaključak o sprovođenju izvršenja od 20. marta 2015. godine doneo na osnovu predloga za sprovođenje izvršenja izvršnog poverioca u kojem je kao izvršni dužnik označena J. Na, a u rešenju o izvršenju od 24. marta 2014. godine kao izvršni dužnik označena je J . N, to je u svemu pravilan i zakonit zaključak o obustavi sprovođenja izvršenja.
Na. J . je p odneskom od 3. oktobra 2016. godine preko punomoćnika predložila Osnovnom sudu u Loznici da obaveže izvršnog poverioca da Na. J . isplati troškove koje je imala kao učesnik u ovom izvršnom postupku, insistirajući da sud dostavi popis svih iznosa koji su od imenovane prinudno naplaćeni , po datumu naplate, iznosu i osnovu, radi pokretanja postupka protivizvršenja.
Podneskom od 4. novembra 2016. godine punomoćnik Na. J . je zahtevao da sud donese rešenje o brisanju iz knjige izvršnih dužnika Na . J .
Rešenjem Osnovnog suda u Loznici I. 424/14 od 22. novembra 2016. godine, u prvom stavu izreke, odbijen je kao neosnovan zahtev J . Na . od 4. novembra 2016. godine da se iz knjige izvršnih dužnika briše sproveden upis rešenja Osnovnog suda u Loznici I. 424/14 od 4. aprila 2014. godine na ime izvršnog dužnika J . Na, dok je drugim stavom izreke odbijen kao neosnovan zahtev Na . J . da se obaveže izvršni poverilac da joj na ime troškova postupka nastalih pred Osnovnim sudim u Loznici isplati isplati iznos od 55.000 dinara.
4. Odredbama Ustava, na čiju povredu ukazuje podnositeljka ustavne žalbe, utvrđeno je: da se ljudska i manjinska prava zajemčena Ustavom neposredno primenjuju (član 18. stav 1.); da jemstva neotuđivih ljudskih i manjinskih prava u Ustavu služe očuvanju ljudskog dostojanstva i ostvarenju pune slobode i jednakosti svakog pojedinca u pravednom, otvorenom i demokratskom društvu, zasnovanom na načelu vladavine prava (član 19. stav 1.); da ljudska i manjinska prava zajemčena Ustavom mogu zakonom biti ograničena ako ograničenje dopušta Ustav, u svrhe radi kojih ga Ustav dopušta, u obimu neophodnom da se ustavna svrha ograničenja zadovolji u demokratskom društvu i bez zadiranja u suštinu zajemčenog prava, da se dostignuti nivo ljudskih i manjinskih prava ne može smanjivati (član 20. st . 1. i 2. ); da su pred Ustavom i zakonom svi jednaki, da svako ima pravo na jednaku zakonsku zaštitu, bez diskriminacije i da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, po bilo kom osnovu, a naročito po osnovu rase, pola, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, kulture, jezika, starosti i psihičkog ili fizičkog invaliditeta (član 21. st. 1, 2. i 3.); da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.); da se jemči mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih na osnovu zakona (član 58. stav 1.).
Zakonom o izvršenju i obezbeđenju koji se primenjivao u konkretnom slučaju i koji je važio do 1. jula 2016. godine („Službeni glasnik RS“, br. 31/11, 99/11-dr. zakon, 109/13-Odluka US, 55/14 i 139/14), bilo je propisano: da se postupak izvršenja i postupak obezbeđenja pokreću na predlog izvršnog poverioca ili po službenoj dužnosti kada je to zakonom određeno (član 2. stav 1.); da je sud dužan da donese rešenje o izvršenju kada su za to ispunjeni uslovi određeni zakonom, da je sud odnosno izvršitelj dužan da preduzme radnje sprovođenja izvršenja kada su za to ispunjeni uslovi, i da izvršitelj sprovodi izvršenje na osnovu rešenja o izvršenju, osim ako ovim zakonom nije drugačije određeno (član 8. st. 1, 2. i 3.); da se izvršenje određuje na osnovu izvršne ili verodostojne isprave, ako ovim zakonom nije drugačije propisano (član 12.); da je izvršni dužnik dužan da sve razloge pobijanja iznese u prigovoru i sve dokaze na kojima se prigovor zasniva priloži uz prigovor (član 43. stav 1.).
5. Podnositeljka ustavne žalbe smatra da nema zakonskog osnova za donošenje osporenog rešenja, imajući, pre svega, u vidu da je podneskom od 30. maja 2014. godine precizirala predlog za izvršenje u pogledu imena izvršnog dužnika označavajući je kao Na . J , i posebno ističući da tokom postupka nije bilo sporno da se postupak vodi protiv iste osobe koja duguje novčana sredstva izvršnom poveriocu.
Razmatrajući navode podnositeljke, Ustavni sud je utvrdio da je izvršni postupak započeo po predlogu izvršnog poverioca, ovde podnositeljke ustavne žalbe , radi naplate novčanog potraživanja na osnovu izvršne isprave - presude Opštinskog suda u Loznici P. 291/08 od 1. avgusta 2008. godine (pravnosnažna 2. marta 2011. godine), a koja je doneta u postupku koji se vodio protiv tuženih J . S . i J . N . Izvršnom ispravom su obavezani tuženi da tužilji solidarno isplate iznos od 11.000 evra, u dinarskoj protivvrednosti sa pripadajućom kamatom .
Sud je postupajući po predlogu za izvršenje podnetom protiv J. N, doneo rešenje o izvršenju I. 424/14 od 24. marta 2014. godine kojim je dozvolio predloženo izvršenje u odnosu na izvršnog dužnika N . J . na celokupnoj imovini izvršnog dužnika . Međutim, nakon što je izvršni dužnik pred sudom dala izjavu o imovini i upisana u knjigu dužnika, poverilac je podneskom od 30. maja 2014. godine predložio da se odredi sprovođenje izvršenja protiv izvršnog dužnika J . Na, a sud je rešenjem o izvršenju I. 424/14 od 11. jula 2014. godine dozvolio predloženo izvršenje plenidbom novčanih sredstava na deviznom računu izvršnog dužnika i prenosom zaplenjenog iznosa na račun punomoćnika izvršnog poverioca , te su dakle u postupku izvršenja, doneta dva rešenja o izv ršenju - najpre rešenje o izvršenju od 24. marta 2014. godine protiv N. J . koja je bila tužena u parničnom postupku odnosno na čije ime glasi izvršna isprava, a potom je rešenje m od 11. jula 2014. godine određeno sprovođenje izvršenja protiv Na. J . koja je uredno primila oba rešenja o izvršenju i na njih nije izjavljivala prigovor . U daljem toku postupka sud se oglasio nenadležnim i predmet dostavio javnom izvršitelju na dalje sprovođenje postupka izvršenja koji je doneo zaključak 20. marta 2015. godine i odredio sprovođenje izvršenja protiv izvršnog dužnika J . Na . Izvršni dužnik je podnela zahtev za otklanjanje nepravilnosti ističući da je izvršitelj odredio sprovođenje izvršenja protiv Na , iako je u rešenju o izvršenu od 24. marta 2014. godine kao dužnik označena N . J. Izvršitelj je usvojio zahtev zaključkom od 14. jula 2016. godine, koji je potvrđen osporenim rešenjem.
Ustavni sud ukazuje da je izvršni sud prema načelu formalnog legaliteta strogo vezan sadržinom izvršne isprave u kojoj je u konkretnom slučaju kao izvršni dužnik označena J . N, te je ustavnopravno neprihvatljivo da sud po izboru izvršnog poverioca menja sadržinu izvršne isprave u pogledu imena izvršnog dužnika koji je u izvršnoj ispravi označen kao J . N. Naime, izvršni sud nije ovlašćen da ispituje ni menja izvršnu ispravu, niti obaveze koje iz nje proističu, već je dužan da donese rešenje o izvršenju na osnovu priložene izvršne isprave što je i učinjeno rešenjem o izvršenju od 24. marta 2014. godine . Međutim, kako je kao izvršni dužnik pristupila Na. J, sud je bio u obavezi da utvrdi identitet stranaka, odnosno izvršnog dužnika, kako bi se otklonila neizvesnot u pogledu lica koje je dužno da isplati potraživanje određeno izvršnom ispravom. Predlog za izvršenje mora se u potpunosti poklapati sa izvršnom ispravom, što znači da izvršni poverilac predlogom za izvršenje može tražiti samo ono što mu je dosuđeno izvršnom ispravom i u odnosu na onoga ko je prema izvršnoj ispravi u obavezi da ispuni potraživanje, pa je nejasno donošenje rešenja o izvršenju od 11. jula 2014. godine kojim se na predlog izvršnog poverioca određuje sprovođenje izvršenja protiv izvršnog dužnika Na. J . na koju ne glasi izvršna isprava. Sud je mogao prihvatiti samo predlog za izvršenje koji je u svemu u skladu sa izvršnom ispravom, odnosno bio je u obavezi da po službenoj dužnosti utvrdi identitet izvršnog dužnika, što je propustio da učini pozivanjem Na . J . da se izjasni da li se izvršna isprava odnosi na nju ili na drugo lice, što bi bilo ustavnopravno prihvatljivo postupanje suda. Stoga po mišljenju Ustavnog suda, podnositeljka osnovano ističe u ustavnoj žalbi da je sud zanemario njene navode iznete u prigovoru od 27. jula 2016. godine da su u postupku doneta dva rešenja o izvršenju i da su oba pravnosnažna, kao i da u postupku nije bilo sporno da se postupak izvršenja sve vreme vodi upravo protiv lica koje duguje novčana sredstva izvršnom poveriocu.
Takođe za ocenu pravičnosti postupka u kome je doneto osporeno rešenje , i po mišljenju Ustavnog suda, nije bez uticaja okolnost koju sud nije obrazložio, a na koju podnositeljka opravdano ukazuje u prigovoru , da je J . Na . primila oba rešenja o izvršenju, da ni na jedno rešenje nije izjavila prigov or, da je dva puta pred sudom dala izjavu o imovini, pri čemu nije isticala da ona nije dužnik poveriočevog potraživanja odnosno da se izvršna isprava ne odnosi na nju, koje okolnosti su odlučne za izvršni sud kome se izvršni poverilac obratio sa predlogom za izvršenje radi namirenja novčanog potraživanja u visini od 11.000 evra . Izvršni dužnik je dve godine kasnije - tek 9. jula 2016. godine podnela zahtev za otklanjanje nepravilnosti ističući da je izvršitelj počinio nepravilnost tako što je odredio sprovođenje izvršenja protiv J. Na , iako je u rešenju o izvršenju od 24. marta 2014. godine kao izvršni dužnik navedeno lice N. J . Sud je u osporenom rešenju kratko naveo da je javni izvršitelj , zaključak o sprovođenju izvršenja II. 35/15 od 20. marta 2015. godine doneo na osnovu predloga za sprovođenja izvršenja u kojem je kao izvršni dužnik označena J . Na, a u rešenju o izvršenju od 24. marta 2014. godine kao izvršni dužnik je označena J. N, pa je zaključak o obustavi sprovođenja izvršenja u svemu pravilan i zakonit , što po mišljenju Ustavnog suda ukazuje na preterano formalno i ne dovoljno obrazloženo p ostupanje suda, ne odgovarajući na navode izvršnog poverioca da je rešenjem o izvršenju od 11. jula 2014. godine kao dužnik označena upravo Na, niti je pak obrazložio na podlozi kojih pravila su u postupku na snazi dva pravnosnažna rešenja o izvršenju.
Konačno, osporenim rešenjem pravnosnažno je obustavljen postupak, pri čemu nije jasno da li je obustavljen protiv lica koje duguje novčana sredstva izvršnom poveriocu ili protiv trećeg lica koje nije dužnik obaveze. Ovo tim pre što je isto lice učestvovalo u postupku sve do donošenja zaključka o obustavljanju i davalo izjave o imovini , te da je u odnosu na Na. delimično izvršenje već sprovedeno, kao i da li se izvršna isprava odnosi na lice koje je učestvovalo u postupku kao izvršni dužnik, pri čemu podnositeljk i nije data mogućnost da podneti predlog uredi. Naime, ukoliko bi se tokom postupka utvrdilo da se izvršna isprava odnosi na Na, nije bilo smetnji da izvršni poverilac , što bi nalagali zahtevi pravičnosti, nakon ispravke izvršne isprave, uredi predlog za izvršenje.
Stoga, Ustavni sud smatra da je pre svega, osnovano ukazivanje podnositeljke da osporen o rešenje, pre svega u pogledu obrazloženosti, ne ispunjava zahtev pravičnosti. Ustavni sud nalazi da je, u konkretnoj situaciji, sud bio dužan da se o svim navodima izvršnog poverioca konkretno i suštinski izjasni i da razmotri i oceni one navode iz prigovora koji su bili od odlučnog značaja za odluku o prigovoru, i to u onoj meri koja je neophodna da bi sporna činjenična i pravna pitanja bila razjašnjena na jasan i nedvosmislen način, što je u konkretnom slučaju izostalo. Stoga, po oceni Ustavnog suda, osporeno rešenje pre svega u pogledu obrazloženja odluke o zahtevu ne zadovoljava standarde pravičnog suđenja iz člana 32. stav 1. Ustava.
S tim u vezi, Ustavni sud podseća da se prema praksi Evropskog suda za ljudska prava (u daljem tekstu: ESLjP), garancije prava na pravično suđenje odnose i na obavezu sudova da obrazlože svoje odluke, s tim što ova obaveza ne znači da se u odluci moraju dati odgovori na sva postavljena pitanja. Mera u kojoj postoji ova obaveza suda zavisi od prirode odluke, a sudovi su dužni da svoju odluku obrazlože na način da navedu jasne i argumentovane razloge na kojima su tu odluku zasnovali ( s tim u vezi, videti presude Kuznetsov i drugi protiv Rusije, od 11. januara 2007. godine, broj predstavke 184/02 i Ruiz Torija protiv Španije, od 9. decembra 1994. godine, broj predstavke 18390/91). Sud svakako čini povredu prava na pravično suđenje kad iz obrazloženja ispusti bitne navode stranaka (videti presudu Georgiadis protiv Grčke, od 29. maja 1997. godine).
Polazeći od navedenog, Ustavni sud je utvrdio da je osporenim rešenjem povređeno Ustavom zajemčeno pravo podnosi teljke na pravično suđenje iz člana 32. stav 1. Ustava.
Na osnovu svega izloženog, Ustavni sud je saglasno odredbama člana 89. st. 1. i 2. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11,18/13-Odluka US, 40/15-dr. zakon i 103/15), zbog iznetih razloga usvojio ustavnu žalbu kojom se ističe povreda prava na pravično suđenje, poništio rešenje Osnovnog suda u Loznici Ipv. I. 298/16 od 16. septembra 2016. godine i odredio da taj sud donese novu odluku o prigovoru izvršnog poverioca izjavljenom protiv zaključka javnog izvršitelja imenovanog za područje Višeg suda u Šapcu i Privrednog suda u Valjevu II. 35/15 od 14. jula 2016. godine odlučujući kao u prvom delu tačke 1. i u tački 2. izreke, ocenjujući da se štetne posledice učinjene povrede mogu otkloniti jedino poništajem osporenog rešenja Osnovnog suda u Loznici Ipv. I. 298/16 od 16. septembra 2016. godine kako bi u ponovnom postupku taj sud doneo novu odluku o prigovoru izvršnog poverioca izjavljenom protiv zaključka javnog izvršitelja imenovanog za područje Višeg suda u Šapcu i Privrednog suda u Valjevu II. 35/15 od 14. jula 2016. godine.
6. Ustavni sud smatra da su neprihvatljive tvrdnje podnositeljke o povredi prava na imovinu iz člana 58. Ustava, imajući u vidu da se zasnivaju na razlozima i navodima kojima u suštini obrazlaže povredu prava na pravično suđenje iz člana 32. Ustava, te je Ustavni sud, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 7) Zakona o Ustavnom sudu, ustavnu žalbu u ovom delu odbacio, rešavajući kao u drugom delu tačke 1. izreke.
Polazeći od toga da podnositeljka povredu načela iz člana 18, 19, 20. i 21. Ustava obrazlaže u suštini na identičan način kao i povredu prava na pravično suđenje, a imajući u vidu da je utvrđena povreda prava na pravično suđenje, to Sud nije posebno razmatrao navode o povredi označenih ustavnih načela.
7. U pogledu zahteva podnositeljke ustavne žalbe za naknadu troškova postupka pred Ustavnim sudom, Ustavni sud podseća da je u svojoj dosadašnjoj praksi više puta razmatrao navedeno pitanje, te da je zauzeo stav da u smislu člana 6. Zakona o Ustavnom sudu nema osnova za naknadu troškova postupka pred Ustavnim sudom. S tim u vezi, Ustavni sud se poziva na obrazloženje koje je dato , pored mnogih drugih, u Odluci Už-633/2011 od 8. maja 2013. godine (videti internet stranicu Ustavnog suda na: www.ustavni.sud.rs).
8. Na osnovu svega iznetog i odredaba člana 42b stav 1. tačka 1) i člana 45. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, kao i člana 89. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, broj 103/13), Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.
PREDSEDNIK VEĆA
Vesna Ilić Prelić, s.r.