Ustavna žalba zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku

Kratak pregled

Ustavni sud usvaja ustavnu žalbu većeg broja podnosilaca i utvrđuje povredu prava na suđenje u razumnom roku u izvršnom postupku koji je trajao preko 13 godina. Dosuđuje im naknadu nematerijalne štete, dok deo žalbi odbacuje zbog procesnih nedostataka.

Tekst originalne odluke

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda Snežana Marković, predsednik Veća i sudije Miroslav Nikolić, dr Dragana Kolarić, Tatjana Đurkić, dr Milan Škulić, Lidija Đukić, dr Nataša Plavšić i dr Vladan Petrov, članovi Veća, u postupku po ustavnoj žalbi Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G . S, E . S, M . Ma, M . K, S . R, M . E . i V . M , svih iz Novog Sada, S. G, R . R . i Lj . R, svih iz Kaća, Lj . S, M . J . i G . Z, svih iz Teme rina, D. K, V . D . i B . T, svi h iz Petrovaradina , L. P . iz Bukovca, B . P .-R. iz Mošorina i Đ . M . iz Đurđeva, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi sa članom 170. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 3. decembra 2020. godine, doneo je

O D L U K U

1. Usvaja se ustavna žalba Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G . S, E . S, M . Ma, S . R, M . E, S . G, R . R, Lj . R, Lj . S, M . J , G. Z, D. K, V . D , B. T, L. P . i B. P .-R. i utvrđuje da je u izvršnom postupku koji je vo đen pred Osnovnim sudom u Novom Sadu u predmetu I. 3642/15 povređeno pravo podnosilaca ustavne žalbe na suđenje u razumnom roku , iz člana 32. stav 1. Ustava Republike Srbije, dok se u preostalom delu ustavna žalba navedenih podnosilaca odbacuje.

2. Odbacuje se ustavna žalba M. K, V . M . i Đ . M . izjavljena zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku i prava na jednaku zaštitu prava, iz člana 32. stav 1. i člana 36. stav 1. Ustava Republike Srbije, u izvršnom postupku koji j e vođen pred Osnovnim sudom u Novom Sadu u predmetu I. 3642/15.

3. Utvrđuje se pravo podnosilaca ustavne žalbe Lj . M, Lj . M, S . R, D . K, S . G, M . E, E . S, Lj . B, D . V, Lj . S, O . S, R . R, L . P, B . T, V . D, M . Mi, M . M. i G. Z . na naknadu nematerijalne štete svakom u iznosu od po 1.300 evra i pravo podnositeljki ustavne žalbe M. J, G . S, M . Ma, Lj . R. i B . P .-R. svakoj u iznosu od po 1.100 evra, sve u dinarskoj protivvrednosti obračunatoj po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu.

4. Odbacuje se zahtev podnosilaca ustavne žalbe Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G . S, E . S, M . Ma, S . R, M . E, S . G, R . R, Lj . R, Lj . S, M . J , G. Z, D. K, V . D , B. T, L. P . i B . P .-R. za naknadu materijalne štete.

O b r a z l o ž e nj e

1. Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G . S, E . S, M . Ma, M . K, S . R, M . E . i V . M, sve iz Novog Sada, S . G, R . R . i Lj . R, sve iz Kaća, Lj . S, M . J . i G. Z, sve iz Temerina, D . K, V . D . i B . T, svi iz Petrovaradina, L . P . iz Bukovca, B . P .- R . iz Moš orina i Đ. M . iz Đurđeva podneli su Ustavnom sudu, 4. oktobra 2017. godine, preko punomoćnika D. Š .-S, advokata iz Novog Sada, ustavnu žalbu zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku i prava na jednaku zaštitu prava, iz člana 32. stav 1. i člana 36. stav 1. Ustava Republike Srbije, u izvršnom postupku koji j e vođen pred Osnovnim sudom u Novom Sadu u predmetu I. 3642/15.

Podnosioci navode da je usled neefikasnog postupanja Opštinskog suda u Novom Sadu i Osnovnog suda u Novom Sadu predmetni izvršni postupak trajao 13 godina, čime je povređeno njihovo pravo na suđenje u razumnom roku. Predlažu da Ustavni sud usvoji ustavnu žalbu, utvrdi povredu označenih ustavnih prava, kao i pravo podnosilaca na naknadu nematerijalne štete u iznosu od 1.300 evra u dinarskoj protivvrednosti.

Podnosioci Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G . S, E . S, M . Ma, S . R, M . E, S . G, R . R, Lj . R, Lj . S, M . J , G. Z, D. K, V . D , B. T, L. P . i B . P.-R. su podneskom od 27. marta 2018. godine istakli i povredu prava na imovinu iz člana 58. Ustava, kao i zahteve za utvrđenje prava na naknadu materijalne štete, jer u predmetnom izvršnom postupku nisu naplatili svoja potraživanja iz radnog odnosa.

2. Saglasno odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu.

U toku postupka pružanja ustavnosudske zaštite, povodom ispitivanja osnovanosti ustavne žalbe u granicama zahteva istaknutog u njoj, Ustavni sud utvrđuje da li je u postupku odlučivanja o pravima i obavezama podnosilaca ustavne žalb e povređeno ili uskraćeno njihovo Ustavom zajemčeno pravo ili sloboda.

3. Ustavni sud je izvršio uvid u spise predmeta Osnovnog suda u Novom Sadu I. 3642/15, pa je utvrdio sledeće činjenice i okolnosti koje su od značaja za odlučivanje u ovoj ustavnopravnoj stvari:

Izvršni poverilac Lj. M, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 28/04 od 23. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 4. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1128/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac Lj. M, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 33/04 od 25. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 28. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1134/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac S. R, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 22/04 od 23. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 30. aprila 2004. godine doneo rešenje I. 1130/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac D. K, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 31/04 od 25. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 20. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1148/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac S. G, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 23/04 od 23. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 5. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1141/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac M. E, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 32/04 od 25. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 20. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1139/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac E. S, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 30/04 od 25. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 5. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1145/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac Lj. B, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 20/04 od 23. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 20. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1132/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac D. V, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 26/04 od 23. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 5. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1146/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac Lj. S, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 21/04 od 23. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 5. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1140/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac O. S, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 23. aprila 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 25/04 od 23. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 5. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1147/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac R. R, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 14. maja 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 36/04 od 25. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 17. maja 2004. godine doneo rešenje I. 1341/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac L. P, ovde podnosilac ustavne žalbe, podneo je 30. juna 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 53/04 od 19. maja 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 25. oktobra 2004. godine doneo rešenje I. 1781/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac B. T, ovde podnosilac ustavne žalbe, podneo je 30. juna 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 22/04 od 23. marta 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 5. aprila 2005. godine doneo rešenje I. 1780/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac V. D, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 13. septembra 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 62/04 od 11. juna 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 1. marta 2006. godine doneo rešenje I. 501/06, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac M. Mi, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 13. septembra 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 64/04 od 14. juna 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 25. oktobra 2004. godine doneo rešenje I. 2482/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac M. M, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 13. septembra 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 63/04 od 14. juna 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 25. oktobra 2004. godine doneo rešenje I. 2483/04, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac V. M, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 13. septembra 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažnog i izvršnog platnog naloga istog suda Pl. 61/04 od 11. juna 2004. godine, a kojim je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 1. marta 2006. godine doneo rešenje I. 502/06, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac Đ. M, ovde podnosilac ustavne žalbe, podneo je 29. oktobra 2004. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažne i izvršne presude istog suda P. 3523/04 od 28. septembra 2004. godine, a kojom je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 12. decembra 2005. godine doneo rešenje I. 3831/05, kojim je odredio prinudno izvršenje.

Izvršni poverilac M. K, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 7. marta 2005. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažne i izvršne presude istog suda P. 9653/03 od 12. marta 2004. godine, a kojom je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 16. marta 2005. godine doneo rešenje I. 730/05, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac G. Z, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 9. decembra 2005. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažne i izvršne presude istog suda P. 9867/03 od 27. decembra 2004. godine, a kojom je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 12. decembra 2005. godine doneo rešenje I. 3831/05, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac M. J, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 22. februara 2007. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažne i izvršne presude istog suda P1. 3661/04 od 18. decembra 2006. godine, a kojom je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnom poveriocu odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade i naknade zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je istog dana doneo rešenje I. 556/07, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverioci G. S, M . Ma . i Lj . R, ovde podnositeljke ustavne žalbe, podnele su 22. februara 2007. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažne i izvršne presude istog suda P1. 3032/2004 od 26. oktobra 2006. godine, a kojom je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnim poveriocima odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 23. februara 2007. godine doneo rešenje I. 560/07, kojim je odredio izvršenje.

Izvršni poverilac B. P.-R, ovde podnositeljka ustavne žalbe, podnela je 22. februara 2007. godine predlog za izvršenje Opštinskom sudu u Novom Sadu protiv izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin, na osnovu pravnosnažne i izvršne presude istog suda P1. 575/06 od 28. avgusta 2006. godine, a kojom je izvršni dužnik obavezan da isplati izvršnim poveriocima odgovarajući novčani iznos na ime pripadajuće zarade. Opštinski sud u Novom Sadu je 23. februara 2007. godine doneo rešenje I. 557/07, kojim je odredio izvršenje.

Ustavni sud je uvidom u spise predmeta utvrdio da je, u predmetima po predlozima za izvršenje izvršnih poverilaca koji su podneti tokom 2004. godine, određeno da će se izvršenja sprovesti zaplenom novčanih sredstava sa računa izvršnog dužnika i da su rešenja o izvršenju dopunjena u pogledu novih sredstava izvršenja na taj način što je određeno da će se izvršenja sprovesti prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika, odnosno prodajom njegove nepokretnosti koja je upisana u ZKUL br. 2101/2 KO Petrovaradin ( Opštinski sud u Novom Sadu je 15. decembra 2004. godine doneo rešenje I. 3747/04, kojim je dopunio rešenje o izvršenju istog suda I. 1128/04 od 4. maja 2004. godine, doneto u korist izvršnog poverioca Lj. M, u pogledu sredstva izvršenja tako što je odredio da će se izvršenje sprovesti i prodajom navedene nepokretnosti), te da su izvršni poverioci koji su podneli predlog za izvršenje tokom 2007. godine inicijalno tražili da se izvršenje sprovede prodajom te nepokretnosti. Budući da je više izvršnih poverilaca tražilo da se njihova novčana potraživanja namire protiv istog izvršnog dužnika i na istom predmetu izvršenja, Osnovni sud u Novom Sadu je spojio ove postupke i odredio da će se jedinstveni postupak voditi pod brojem I. 3747/04, a koji je formiran po predlogu za izvršenje koji je podnela izvršni poverilac Lj . M.

Prvostepeni sud je rešenjem I. 3747/04 od 19. januara 2005. godine odredio veštačenje u ovoj pravnoj stvari na okolnost tržišne vrednosti nepokretnosti izvršnog dužnika.

Veštak građevinske struke je 21. marta 2005. godine dostavio sudu nalaz i mišljenje na okolnost vrednosti nepokretnosti koja je bila predmet izvršenja.

Opštinski sud u Novom Sadu je 21. aprila 2005. godine doneo rešenje I. 3747/04, kojim je utvrdio vrednost nepokretnosti izvršnog dužnika u iznosu od 11.281.440,00 dinara.

Opštinski sud u Novom Sadu je 27. februara 2006. godine doneo zaključak I. 3747/04, kojim je ročište za javnu prodaju nepokretnosti izvršnog dužnika zakazao za 9. maj 2006. godine.

U zapisniku od 9. maja 2006. godine je konstatovano da nisu ispunjeni procesni uslovi za održavanje ročišta za javnu prodaju nepokretnosti, jer izvršnom dužniku nije uredno dostavljen poziv za ročište, pa je sud doneo zaključak kojim je odložio ročište.

Opštinski sud u Novom Sadu je 14. juna 2006. godine doneo zaključak I. 3747/04, kojim je ročište za javnu prodaju nepokretnosti izvršnog dužnika zakazao za 18. juli 2006. godine.

Izvršni poverioci su podneskom od 22. juna 2006. godine predložili da se ročište za javnu prodaju nepokretnosti odloži, pa je sud zaključkom I. 3747/04 od 3. jula 2006. godine stavio van snage navedeni zaključak i odredio da će sledeće ročište biti zakazano na predlog izvršnih poverilaca.

Izvršni poverioci su podneskom od 15. decembra 2006. godine tražili od prvostepenog suda da hitno zakaže ročište za javnu prodaju. Opštinski sud u Novom Sadu je 27. decembra 2006. godine doneo zaključak I. 3747/04, kojim je ročište za javnu prodaju nepokretnosti izvršnog dužnika zakazao za 13. februar 2007. godine.

U zapisniku od 13. februara 2007. godine je konstatovano da su ispunjeni uslovi za održavanje ročišta za javnu prodaju nepokretnosti izvršnog dužnika i da se niko nije prijavio kao kupac, pa je sud doneo zaključak kojim je zakazao ročište za drugu javnu prodaju za 20. mart 2007. godine.

U zapisniku od 20. marta 2007. godine je navedeno da je privremeni zastupnik izvršnog dužnika tražio da se ročište odloži zbog njegove bolesti, te je prvostepeni sud odložio ročište i sledeće zakazao za 14. maj 2007. godine.

U zapisniku od 14. maja 2007. godine je konstatovano da nisu ispunjeni uslovi za održavanje ročišta, jer nije pristupio veštak, pa je prvostepeni sud odredio da će sledeće ročište biti zakazano nakon što punomoćnik izvršnih poverilaca dostavi adresu založnog poverioca, preduzeća “A.“ iz Milana, Republika Italija.

Punomoćnik izvršnih poverilaca je podneskom od 22. maja 2007. godine obavestio sud da je izvršni dužnik dao založnu izjavu od 12. avgusta 2004. godine u korist navedenog preduzeća u kojoj nije označio njegovu adresu, te je predložio da sud založnom poveriocu postavi privremenog zastupnika.

Osnovni sud u Novom Sadu je rešenjem I. 3747/04 od 5. jula 2007. godine postavio privremenog zastupnika založnom poveriocu.

Opštinski sud u Novom Sadu je 21. marta 2008. godine doneo zaključak I. 3747/04, kojim je odredio da će se ročište za drugu javnu prodaju održati 23. aprila 2008. godine.

U zapisniku od 23. aprila 2008. godine je konstatovano da se kao jedini ponudilac za kupovinu nepokretnosti pojavio V.M, koji je ponudio cenu koja iznosi 2/3 novoutvrđene tržišne vrednosti, pa je prvostepeni sud doneo rešenje kojim je nepokretnost izvršnog dužnika dodelio tom licu i naložio mu da u ostavljenom roku isplati razliku između uplaćenog jemstva i kupoprodajne cene.

V.M. je podneskom od 27. maja 2008. godine obavestio sud da nije u mogućnosti da isplati kupoprodajnu cenu, zbog čega je Osnovni sud u Novom Sadu 2. juna 2008. godine doneo rešenje I. 3747/04, kojim je stavio van snage rešenje o dosuđenju nepokretnosti i poništio drugu javnu prodaju.

Zaključkom suda I. 3747/04 od 26. juna 2008. godine određeno je da će se ročište za drugu javnu prodaju održati 28. jula 2008. godine.

U zapisniku od 28. jula 2008. godine je konstatovano da nisu ispunjeni uslovi za održavanje ročišta, jer nije bilo dokaza da je poziv za ročište uredno dostavljen Poreskoj upravi Novi Sad, te je ročište odloženo za 29. avgust 2008. godine.

U zapisniku od 29. avgusta 2008. godine je istaknuto da ne postoje uslovi za održavanje ročišta iz istih razloga, pa je ročište odloženo za 6. oktobar 2008. godine.

U zapisniku od 6. oktobra 2008. godine je konstatovano da su se stranke saglasile da se ne sprovodi postupak prodaje nepokretnosti na taj dan i da će sud zakazati ročište za drugu javnu prodaju u što kraćem roku.

Osnovni sud u Novom Sadu je 10. novembra 2008. godine doneo zaključak I. 3747/04, kojim je odredio da će se ročište za drugu javnu prodaju održati 18. decembra 2008. godine.

Punomoćnik izvršnih poverilaca je podneskom od 10. decembra 2008. godine predložio sudu da na ročište pozove veštaka građevinske struke radi davanja nalaza i mišljenja na okolnost promene tržišne vrednosti nepokretnosti izvršnog dužnika.

U zapisniku od 18. decembra 2008. godine je konstatovano da je veštak radi davanja nalaza i mišljenja tražio da ponovo izađe na lice mesta, zbog čega je sud odložio ročište i sledeće zakazao za 17. februar 2009. godine.

U zapisniku od 17. februara 2009. godine je konstatovano da je privredno društvo „A.“ d.o.o. Novi Sad dalo najbolju ponudu za kupovinu nepokretnosti izvršnog dužnika, pa je prvostepeni sud doneo rešenje I. 3747/04, kojim je dosudio nepokretnost tom pravnom licu.

Opštinski sud u Novom Sadu je 10. marta 2009. godine doneo rešenje I. 3747/04, kojim je nepokretnost izvršnog dužnika predao privrednom društvu „Agroprom“ d.o.o. Novi Sad i naložio zemljišno-knjižnom odeljenju istog suda da po pravnosnažnosti tog rešenja upiše navedeno preduzeće kao vlasnika u javne knjige.

U zapisniku od 12. maja 2009. godine je konstatovano da punomoćnik izvršnih poverilaca osporava potraživanje založnog poverioca i da je obavestio sud da su izvršni poverioci 6. juna 2007. godine podneli tužbu protiv njega i izvršnog dužnika radi utvrđenja ništavosti založne izjave koju je dao izvršni dužnik.

Trgovinski sud u Novom Sadu je 23. oktobra 2009. godine doneo rešenje St. 27/09, kojim je pokrenuo stečajni postupak nad izvršnim dužnikom AD „S.“ Petrovaradin.

Osnovni sud u Novom Sadu je 8. decembra 2009. godine doneo rešenje I. 4734/09 (u spisu predmeta ne postoji podatak o tome da je predmet dobio novi broj ili da je doneto rešenje o ispravci ovog rešenja u pogledu oznake broja predmeta), kojim je prekinuo izvršni postupak zbog otvaranja stečaja nad izvršnim dužnikom.

Privredni sud u Novom Sadu, koji je preuzeo nadležnost za postupanje u stečajnom postupku koji je vođen nad izvršnim dužnikom, doneo je 11. februara 2010. godine rešenje St. 26/10, kojim je odobrio nastavak predmetnog izvršnog postupka, ističući da je nepokretnost koja je bila predmet izvršenja prodata pre pokretanja stečajnog postupka, te da su ovde izvršni poverioci kao razlučni poverioci stekli pravo da se namire iz navedene nepokretnosti i da postoje uslovi za nastavak izvršnog postupka.

Založni poverilac „A.“ iz Milana, Republika Italija, je podneskom od 5. juna 2014. godine obavestio prvostepeni sud da je presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž. 3937/13 od 26. februara 2014. godine pravnosnažno odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev izvršnih poverilaca radi utvrđenja ništavosti navedene založne izjave, pa je predložio da se nastavi sa sprovođenjem izvršenja u ovoj pravnoj stvari.

Osnovni sud u Novom Sadu, koji je preuzeo nadležnost za postupanje u postupku prinudnog namirenja potraživanja izvršnih poverilaca, doneo je 17. septembra 2014. godine rešenje I. 3900/10, kojim je stavio van snage rešenje o prekidu postupka i odredio da se nastavi sa postupanjem u ovoj pravnoj stvari, zakazujući ročište za deobu iznosa dobijenog prodajom nepokretnosti za 30. septembar 2014. godine.

U zapisniku od 30. septembra 2014. godine je konstatovano da stranke nisu pristupile na ročište za deobu, pa je sud zakazao novo ročište za 12. novembar 2014. godine.

U spisima predmeta ne postoje podaci o tome da je održano ročište za deobu zakazano za navedeni datum.

Založni poverilac „A.“ iz Milana, Republika Italija, je podneskom od 11. juna 2015. godine obavestio sud da je 4. juna 2015. godine zaključio ugovor o cesiji, na osnovu koga je privrednom društvu „S.“ d.o.o. Sremska Kamenica preneo potraživanje koje ima prema izvršnom dužniku, pa da iznos dobijen prodajom nepokretnosti treba raspodeliti prijemniku iz tog ugovora.

Osnovni sud u Novom Sadu je 29. septembra 2015. godine doneo zaključak I. 3900/10, kojim je konstatovao da se umesto izvršnog dužnika AD „S.“ Petrovaradin kao izvršni dužnik označava „Stečajna masa S .“ a.d. iz Petrovaradina i da privredno društvo „S.“ d.o.o. Sremska Kamenica stupa na mesto založnog poverioca.

Osnovni sud u Novom Sadu je 24. decembra 2015. godine doneo rešenje I. 3642/15 (predmet je dobio novi broj), kojim je delimično usvojio zahtev izvršnih poverilaca i založnog poverioca za naknadu troškova izvršenja.

Odlučujući o prigovoru Agencije za licenciranje stečajnih upravnika, kao zastupnika izvršnog dužnika, veće Osnovnog suda u Novom Sadu je rešenjem IPV I. 562/16 od 17. maja 2016. godine ukinulo navedeno prvostepeno rešenje i vratilo predmet sudiji pojedincu na ponovno postupanje. U obrazloženju ovog rešenja je, pored ostalog, navedeno: da je kao izvršni dužnik u ovom predmetu označena „Stečajna masa S.“ a.d. iz Petrovaradina koja u registru ne postoji kao pravno lice pod tim nazivom i da je AD „S.“ Petrovaradin na osnovu rešenja Agencije za privredne registre od 28. septembra 2010. godine brisano iz registra, pa se mora pravilno označiti izvršni dužnik u ovom predmetu; da je izreka pobijanog rešenja nerazumljiva i nejasna, jer izrekom nije utvrđeno ko je obavezan da naknadi troškove izvršenja.

Osnovni sud u Novom Sadu je 29. avgusta 2016. godine doneo zaključak I. 3642/15, kojim je izmenio zaključak I. 3900/10 od 29. septembra 2015. godine, tako što je kao izvršnog dužnika označio “stečajna masa – kupoprodajna cena ostvarena prodajom nepokretnosti S. a.d. iz Petrovaradina, koji je izbrisan iz registra Agencije za privredne registre, koju zastupa Agencija za licenciranje stečajnih upravnika“, dok je privredno društvo „S.“ d.o.o. Sremska Kamenica označio kao sledbenika založnog poverioca.

Prvostepeni sud je 30. avgusta 2016. godine doneo rešenje I. 3642/15, kojim je delimično usvojio zahteve izvršnih poverilaca i privrednog društva „S.“ d.o.o. Sremska Kamenica za naknadu troškova izvršenja.

Odlučujući o prigovoru izvršnih poverilaca, veće Osnovnog suda u Novom Sadu je rešenjem IPV I. 1619/16 od 13. decembra 2016. godine isti odbilo kao neosnovan i potvrdilo prvostepeno rešenje u delu u kome je delimično odbijen kao neosnovan zahtev izvršnih poverilaca za naknadu troškova izvršnog postupka.

Osnovni sud u Novom Sadu je 2. februara 2017. godine doneo zaključak I. 3642/15, kojim je: u stavu prvom izreke utvrdio da deobna masa iznosi 7.504.000,00 dinara; u stavu drugom izreke utvrdio da se izvršni poverioci namiruju za troškove dozvole izvršenja u ukupnom iznosu od 135.576,11 dinara; u stavu trećem izreke utvrdio da se izvršnim poveriocima, sledbeniku založnog poverioca i privremenim zastupnicima izvršnog dužnika i založnog poverioca namiruju troškovi izvršnog postupka koji su bliže opredeljeni; u stavu četvrtom izreke utvrdio da se sledbenik založnog poverioca namiruje u iznosu od 6.229.175,89 dinara, a što predstavlja zakonsku zateznu kamatu i delimično namirenje glavnog potraživanja.

Osnovni sud u Novom Sadu je 6. aprila 2017. godine doneo zaključak I. 3642/15, kojim je ispravio zaključak I. 3642/15 od 2. februara 2017. godine, pored ostalog, u stavu drugom izreke tako što umesto iznosa od 135.576,11 dinara treba da stoji iznos od 147.271,27 dinara, jer je sud propustio da uračuna troškove izvršenja za izvršne poverioce D. V . i O . S.

Osnovni sud u Novom Sadu je zaključkom I. 3642/15 od 25. avgusta 2017. godine dopunio zaključak I. 3642/15 od 2. februara 2017. godine, koji je ispravljen zaključkom I. 3642/15 od 6. aprila 2017. godine, tako što je dodao stav peti i šesti izreke kojim je odlučio da se izvršni postupak zaključuje za novčane iznose za koji su se izvršni poverioci namirili i da se u preostalom delu izvršni postupak obustavlja, imajući u vidu da nema više imovine iz koje bi izvršni poverioci namirili preostalo potraživanje.

4. Odredbama Ustava, na čiju se povredu pozivaju podnosioci ustavne žalbe, utvrđeno je: da svako ima pravo da nezavisan, nepristrasan i zakonom već ustanovljen sud, pravično i u razumnom roku, javno raspravi i odluči o njegovim pravima i obavezama, osnovanosti sumnje koja je bila razlog za pokretanje postupka, kao i o optužbama protiv njega (član 32. stav 1.); da se j emči jednaka zaštita prava pred sudovima i drugim državnim organima, imaocima javnih ovlašćenja i organima autonomne pokrajine i jedinica lokalne samouprave (član 36. stav 1.); da se je mči mirno uživanje svojine i drugih imovinskih prava stečenih na osnovu zakona (član 58. stav 1.).

Odredbama Zakona o izvršnom postupku („Službeni list SRJ“, br. 28/00, 73/00 i 71/01) koji se primenjivao na predmetni izvršni postupak sve do 17. septembra 2011. godine , bilo je propisano: da je u postupku izvršenja i obezbeđenja sud dužan da postupa hitno (član 4. stav 1.); da je o predlogu za izvršenje sud dužan da odluči u roku od tri dana od dana podnošenja predloga (član 10. stav 1. ); da se izvršenje na nepokretnosti sprovodi upisom rešenja o izvršenju u javnu knjigu, utvrđenjem vrednosti nepokretnosti, prodajom nepokretnosti i namirenjem poverilaca iz iznosa dobijenog prodajom (član 135.); da sud, po pravnosnažnosti rešenja o izvršenju i rešenja o utvrđivanju vrednosti nepokretnosti, donosi zaključak o prodaji nepokretnosti kojim se određuju način i uslovi prodaje, kao i vreme i mesto prodaje ako se prodaja vrši putem nadmetanja (član 147. stav 1.).

Odredbama Zakona o izvršenju i obezbeđenju („Službeni glasnik RS“, br. 31/11, 99/11 , 109/13-US, 55/14 i 139/14), koji se od 17. septembra 2011. godine primenjivao na predmetni izvršni postupak, bilo je propisano: da je postupak izvršenja i obezbeđenja hitan (član 6. stav 1.); da se iz iznosa dobijenog prodajom namiruju p rvenstveno, i to sledećim redom – troškovi izvršnog postupka, po traživanja po osnovu zakonskog izdržavanja, ako se dokazuju izvršnom ispravom i ako su prijavljena najkasnije na javnom nadmetanju za prodaju (član 137.); da se po namirenju potraživanja iz člana 137. ovog zakona namiruju potraživanja obezbeđena založnim pravom, potraživanja naknade za lične službenosti i stvarne terete koji se prodajom gase, ako su nastali pre pokretanja izvršnog postupka i potraživanja izvršnih poverilaca po čijem je predlogu određeno izvršenje (član 138. stav 1.); da će se postupci izvršenja i obezbeđenja u kojima je do dana početka primene ovog zakona započeto sprovođenje izvršenja okončati po odredbama ovog zakona (član 358. stav 1.).

Odredbe člana 10. Zakona o parničnom postupku iz 2004. godine, koji se primenjivao na parnični postupak radi utvrđenja ništavosti založne izjave izvršnog dužnika, afirmisale su načelo efikasnog postupanja suda u parnici.

5. Ispitujući navode i razloge ustavne žalbe sa stanovišta Ustavom zajemčenog prava na suđenje u razumnom roku, a polazeći od utvrđenih činjenica i okolnosti koje se odnose na predmetni sudski postupak, Ustavni sud je utvrdio da je isti pokrenut 23. aprila 2004. godine, podnošenjem predloga za izvršenje podnositeljke ustavne žalbe Lj. M i da je, pošto su naknadno pripojeni predmeti koji su formirani po predlozima za izvršenje drugih podnosilaca, okončan pravnosnažnošću zaključka Osnovnog suda u Novom Sadu I. 3642/15 od 25. avgusta 2017. godine, a kojim je obustavljen postupak zbog nepostojanja imovine iz koje bi podnosioci mogli da namire preostalo potraživanje.

S druge strane, ocenjujući period u odnosu na koji je Ustavni sud nadležan da ispituje povredu prava na suđenje u razumnom roku, Sud je utvrdio da je period u kome se građanima Srbije jemče prava i slobode utvrđene Ustavom i obezbeđuje ustavnosudska zaštita u postupku po ustavnoj žalbi počeo da teče 8. novembra 2006. godine, danom stupanja na snagu Ustava Republike Srbije. Međutim, polazeći od toga da sudski postupak po svojoj prirodi predstavlja jedinstvenu celinu koja započinje pokretanjem postupka a završava se donošenjem odluke kojom se postupak okončava, Ustavni sud je ocenio da se radi utvrđivanja opravdanosti dužine trajanja ovog postupka mora uzeti u obzir i stanje predmeta na dan 8. novembra 2006. godine i da su, u konkretnom slučaju, ispunjeni uslovi da se prilikom ocene razumnosti roka uzme u obzir celokupan period trajanja izvršnog postupka.

Uzimajući u obzir da se u konkretnom slučaju radi o postupku prinudnog namirenja potraživanja 26 podnosilaca ustavne žalbe protiv istog izvršnog dužnika, a na istom predmetu izvršenja, zbog čega su spojeni postupci koji su formirani po predlozima za izvršenje podnosilaca koji su podneti u periodu od 23. aprila 2004. do 22. februara 2007. godine, Ustavni sud je utvrdio da su izvršni postupci trajali od deset godina i šest meseci do 13 godina i četiri meseca, a što bi moglo da ukaže na činjenicu da postupci nisu okončani u okviru razumnog roka. Ipak, polazeći od toga da je pojam razumnog trajanja sudskog postupka relativna kategorija koja zavisi od niza činilaca, a pre svega od složenosti činjeničnih i pravnih pitanja u konkretnom predmetu, ponašanja podnosilaca ustavne žalbe kao stranki u postupku, postupanja nadležnih sudova koji vode postupak i prirode zahteva, odnosno značaj a predmetnog prava za podnosioce, Ustavni sud je ispitivao da li su i u kojoj meri navedeni kriterijumi uticali na dugo trajanje postupka.

Ispitujući navedene kriterijume za utvrđivanje povrede prava na suđenje u razumnom roku, Ustavni sud je zaključio da je u ovoj pravnoj stvari bilo određenih složenih činjeničnih i pravnih pitanja koja su uticala na dužinu trajanja izvršnog postupka, jer je 26 podnosilaca ustavne žalbe pokušalo da prinudno ostvari svoja potraživanja prema izvršn om dužniku putem prodaje njegove nepokretnosti, što je uslovi lo i otežano namirenje podnosilaca ustavne žalbe. Takođe, Ustavni sud je konstatovao da je za donošenje odluke izvršnog suda o raspodeli novčanih sredstava dobijenih prodajom nepokretnosti izvršnog dužnika bilo potrebno rešiti prethodno pitanje da li založni poverilac „A.“ iz Milana, Republika Italija, ima punovažan pravni osnov za namirenje potraživanja na toj nepokretnosti, imajući u vidu činjenicu da su podnosioci 6. juna 2007. godine podneli Opštinskom sudu u Novom Sadu tužbu protiv ovde izvršnog dužnika i navedenog privrednog društva, kojom su tražili da se utvrdi da je ništava založna izjava kojom je konstituisana hipoteka na nepokretnosti izvršnog dužnika. Međutim, postojanje prethodnog pravnog pitanja i više izvršnih poverilaca i jednog izvršnog dužnika i istog sredstva izvršenja u više predmeta, po oceni Ustavnog suda, ne mogu predstavljati opravdane razloge za toliko dugo trajanje ovog izvršnog postupka.

Ustavni sud nalazi da su podnosioci ustavne žalbe imali legitiman interes da se predmetni izvršni postupak okonča u što kraćem roku, s obzirom na to da se u konkretnom slučaju radi o prinudnoj naplati njihovih potraživanja na ime zarada i drugih prava iz radnog odnosa.

Ispitujući ponašanje podnosilaca ustavne žalbe, Ustavni sud je ocenio da su podnosioci u određenoj meri doprineli prekomerno dugom trajanju osporenog izvršnog postupka. Naime, Ustavni sud je konstatovao da je tri ročišta za prodaju nepokretnosti izvršnog dužnika i jedno ročište za deobu novčanih sredstava dobijenih prodajom te nepokretnosti odloženo iz razloga koji se mogu pripisati u odgovornost podnosilaca. S tim u vezi, Ustavni sud napominje da se odlaganje ročišta za javnu prodaju nepokretnosti, koje je bilo zakazano za 18. jul 2006. godine, ne može staviti na teret podnositeljkama M. J, G . S, M . Ma, Lj . R . i B . P .-R, uzimajući u obzir da ove podnositeljke u tom momentu nisu imale svojstvo izvršnih poverilaca.

Međutim, Ustavni sud smatra da je pogrešno i nedelotvorno postupanje sudova, koji su bili nadležni za odlučivanje o predlozima za izvršenje i za sprovođenje izvršenja, prvenstveno uticalo na neopravdano i nerazumno dugo trajanje ovog izvršnog postupka. Ustavni sud je najpre konstatovao da Opštinski sud u Novom Sadu, u periodu kada izvršni postupci još nisu bili spojeni, u pojedinim predmetima nije postupao u skladu sa načelom hitnosti iz člana 4. stav 1. Zakona o izvršnom postupku iz 2000. godine (koji se u najvećem delu primenjivao na predmetni izvršni postupak). O neefikasnom postupanju Opštinskog suda u Novom Sadu najbolje govori činjenica da je prvostepenom sudu trebalo između devet meseci i jednu godinu i šest meseci da odluči o predlozima za izvršenje podnosilaca ustavne žalbe B. T . i V . D, iako je prema odredbi člana 10. stav 1. Zakona o izvršnom postupku iz 2000. godine bio dužan da to učini u roku od tri dana od dana podnošenja predloga. Budući da je Opštinski sud u Novom Sadu spojio izvršne postupke radi namirenja potraživanja podnosilaca ustavne žalbe prodajom nepokretnosti izvršnog dužnika, Ustavni sud je ocenio da je načelo hitnog postupanja podrazumevalo i dužnost suda da u najkraćem mogućem roku izvrši zabeležbu rešenja o izvršenju u javnu knjigu, te da pristupi ostalim procesnim radnjama kojima se sprovodi izvršenje – utvrđivanje vrednosti nepokretnosti, zakazivanje i održavanje ročišta za prodaju nepokretnosti i namirenje poverilaca iz iznosa dobijenog prodajom. U tom smislu, Ustavni sud je zaključio da je Opštinski sud u Novom Sadu zakazao ročište za javnu prodaju nepokretnosti izvršnog dužnika nakon skoro jedne godine od dana donošenja rešenja kojim je utvrđena vrednost predmeta izvršenja i da prvostepeni sud u periodu od 5. jula 2007. do 21. marta 2008. godine nije preduzeo nijednu procesnu radnju u cilju sprovođenja izvršenja.

Analizirajući postupanje Opštinskog suda u Novom Sadu i Osnovnog suda u Novom Sadu u predmetnom izvršnom postupku, Ustavni sud je imao u vidu da su postojali objektivni razlozi zbog kojih su sudovi bili sprečeni da sprovedu izvršenje nakon što je realizovana prodaja nepokretnosti izvršnog dužnika, jer je odluka o namirenju potraživanja podnosilaca ustavne žalbe i drugih poverilaca iz cene dobijene prodajom zavisila od odluke parničnog suda po tužbi podnosilaca kojom su tražili da se utvrdi ništavost založne izjave kojom je izvršni dužnik u korist preduzeća „A.“ iz Milana, Republika Italija, konstituisao hipoteku na nepokretnosti koja je imala karakter predmeta izvršenja. Dakle, donošenje odluke o raspodeli novčanih sredstava u predmetnom izvršnom postupku je bilo uslovljeno prethodnim pravnosnažnim okončanjem parnice. S tim u vezi, Ustavni sud konstatuje da prekid jednog postupka do okončanja nekog drugog postupka u kome se rešava o prethodnom pitanju, ne dovodi, a priori, do utvrđivanja povrede prava na suđenje u razumnom roku, ali neopravdano odugovlačenje u drugim postupcima čije se okončanje čeka, uzrokuje povredu prava podnosioca u odnosu na prekinuti postupak. O vakvo pravno stanovište je iskazao Evropski sud za ljudska prava u svojoj praksi (videti presudu u predmetu Smoje protiv Hrvatske, predstavka broj 28074/03 od 11. januara 2007. godine, stav 45.). Polazeći od navedenog, a imajući u vidu da je navedeni parnični postupak koji je vođen pred dve sudske instance pravnosnažno okončan za šest godina i osam meseci, Ustavni sud je ocenio da parnični sudovi u konkretnom slučaju nisu postupali u skladu sa načelom efikasnosti koje je afirmisao Zakon o parničnom postupku iz 2004. godine.

Pored toga, Ustavni sud je utvrdio da je Osnovni sud u Novom Sadu, nakon što su donošenjem presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž. 3937/13 od 26. februara 2014. godine bili ispunjeni procesni uslovi za dalje sprovođenje izvršenja, doneo rešenje I. 3642/15 od 24. decembra 2015. godine, kojim je delimično usvojio zahteve podnosilaca ustavne žalbe i pravnog sledbenika založnog poverioca za naknadu troškova izvršenja, ne označavajući pravilno izvršnog dužnika i ne utvrđujući ko je dužnik obaveze naknade troškova, pa je veće Osnovnog suda u Novom Sadu rešenjem IPV I. 562/16 od 17. maja 2016. godine ukinulo navedeno rešenje i vratilo predmet sudiji pojedincu na ponovno postupanje i odlučivanje. Uzimajući u obzir da je podnosiocu ustavne žalbe i drugim poveriocima tek na osnovu zaključka Osnovnog suda u Novom Sadu I. 3642/15 od 2. februara 2017. godine raspodeljena deobna masa dobijena prodajom predmeta izvršenja, Ustavni sud je ocenio da se odgovornost Osnovnog suda u Novom Sadu za prekomerno dugo trajanje predmetnog izvršnog postupka ogleda i u činjenici da je sudu trebalo dve godine i osam meseci samo za određenje redosleda u namirenju potraživanja, u smislu odredaba čl. 137. i 138. Zakona o izvršenju i obezbeđenju iz 2011. godine, koji se od 17. septembra 2011. godine primenjivao u predmetnom izvršnom postupku.

Iz svih iznetih razloga, Ustavni sud nalazi da je povređeno pravo podnosilaca ustavne žalbe Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G. S, E . S, M . Ma, S . R, M . E, S . G, R . R, Lj . R, Lj . S, M . J , G. Z, D. K, V . D , B. T, L. P . i B . P .-R. na suđenje u razumnom roku iz člana 32. stav 1. Ustava, pa je ustavnu žalbu u ovom delu usvojio, saglasno odredbi člana 89. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07, 99/11, 18/13-US, 40/15-dr. zakon i 103/15), te je odlučio kao u prvom delu tačke 1. izreke.

Ispitujući postojanje procesnih pretpostavki za postupanje po ustavnoj žalbi navedenih podnosilaca u preostalom delu, Ustavni sud je zaključio da se navodi ustavne žalbe o povredi prava na jednaku zaštitu prava, time što su podnosioci 13 godina bili u neizvesnosti, ne mogu dovesti u vezu sa sadržinom odredbe člana 36. stav 1. Ustava, kojom se prvenstveno jemči zaštita stranaka od različitog odlučivanja sudova i drugih organa u istoj činjeničnoj i pravnoj situaciji. Stoga je Ustavni sud u ovom delu odbacio ustavnu žalbu navedenih podnosilaca , saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 7) Zakona o Ustavnom sudu, jer nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka, rešavajući kao u drugom delu tačke 1. izreke.

Ispitujući postojanje procesnih pretpostavki za postupanje po ustavnoj žalbi M. K, V . M . i Đ . M , Ustavni sud je u sprovedenom prethodnom postupku utvrdio da uz ustavnu žalbu nije dostavljeno specijalno punomoćje za izjavljivanje navedenog pravnog sredstva, te je 9. marta 2018. godine, saglasno članu 45. stav 1. Poslovnika o radu Ustavnog suda (“Službeni glasnik RS“, broj 103/13), naložio punomoćniku podnosilaca ustavne žalbe da, u roku od 15 dana od dana prijema dopisa, uredi ustavnu žalbu tako što će otkloniti pomenuti nedostatak. Punomoćnik podnosilaca ustavne žalbe je istovremeno upozoren na posledice propuštanja da postupi po datom nalogu.

Punomoćnik podnosilaca ustavne žalbe je 27. marta 2018. godine dostavio podnesak kojim je samo delimično postupio po nalogu Suda, tako što je dostavio specijalno punomoćje za izjavljivanje ustavne žalbe koje je izdato samo od strane podnosilaca Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G . S, E . S, M . Ma, S . R, M . E, S . G, R . R, Lj . R, Lj . S, M . J , G. Z, D. K, V . D , B. T, L. P . i B . P .-R, a ne i od podnosilaca M. K, V . M . i Đ . M. Polazeći od iznetog, Ustavni sud je odbacio ustavnu žalbu ovih podnosilaca, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, jer nisu otklonjeni nedostaci koji onemogućavaju postupanje Suda, rešavajući kao u tački 2. izreke.

U vezi sa povredom prava na imovinu koju su istakli podnosioci Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G . S, E . S, M . Ma, S . R, M . E, S . G, R . R, Lj . R, Lj . S, M . J , G. Z, D. K, V . D , B. T, L. P . i B . P.-R, Ustavni sud podseća na svoj pravni stav prema kome se samo zahtevi koji su istaknuti nakon podnošenja ustavne žalbe u roku od 30 dana od dana dostavljanja osporenog pojedinačnog akta (odnosno od dana okončanja sudskog postupka) imaju smatrati blagovremenim, saglasno članu 84. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu. Imajući u vidu da je predmetni izvršni postupak pravnosnažno okončan pre 4. oktobra 2017. godine, kada je podneta ustavna žalba, te da je zahtev za utvrđenje povrede prava iz člana 58. Ustava istaknut tek podneskom od 27. marta 2018. godine, Ustavni sud je odbacio navedeni podnesak kao neblagovremen.

6. Na osnovu odredbe člana 89. stav 3. Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je u tački 3. izreke odlučio da se pravično zadovoljenje podnosilaca ustavne žalbe zbog utvrđene povrede prava na suđenje u razumnom roku ostvari utvrđenjem njihovog prava na naknadu nematerijalne štete na taj način što je podnosiocima Lj. M, Lj . M, S . R, D . K, S . G, M . E, E . S, Lj . B, D . V, Lj . S, O . S, R . R, L . P, B . T, V . D, M . Mi, M . M . i G. Z , krećući se u granicama postavljenog zahteva, dosudio svakom iznose od po 1.300 evra, i podnositeljkama M . J, G . S, M . Ma, Lj . R . i B . P .-R. svakoj iznose od po 1.100 evra, sve u dinarskoj protivvrednosti obračunatoj po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan isplate. Naknada se isplaćuje na teret budžetskih sredstava – razdeo Ministarstva pravde, u roku od četiri meseca od dana dostavljanja ove odluke Ministarstvu, saglasno odredbama člana 1. Zakona o dopuni Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 103/15).

Prilikom odlučivanja o visini naknade nematerijalne štete koju su podnosioci ustavne žalbe pretrpeli zbog učinjene povrede ustavnog prava, Ustavni sud je cenio sve okolnosti koje su od uticaja u ovoj ustavnopravnoj stvari. Po oceni Suda, navedeni novčani iznosi predstavlja ju adekvatnu pravičnu naknadu za povredu prava koju su podnosioci pretrpeli zbog neažurnog postupanja sudova . Odlučujući o visini naknade nematerijalne štete, Ustavni sud je imao u vidu doprinos podnosilaca ustavne žalbe dugom trajanju osporenog izvršnog postupka, dužinu trajanja postupka u odnosu na svakog podnosioca ponaosob, postojeću praksu ovog suda, praksu Evropskog suda za ljudska prava u sličnim slučajevima, ekonomske i socijalne prilike u Republici Srbiji, kao i samu suštinu naknade nematerijalne štete kojom se oštećenom pruža odgovarajuće zadovoljenje.

Pored toga, Ustavni sud je uzeo u obzir i noviju praksu Evropskog suda za ljudska prava izraženu u presudi Savić i drugi protiv Srbije (predstavke br. 22080/09, 56465/13, 73656/14, 75791/14, 626/15, 629/15, 634/15 i 1906/15, od 5. aprila 2016. godine), kao i više presuda donetih nakon toga, a koje se odnose na pitanje visine naknade nematerijalne štete dosuđene zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku. Usklađujući svoju dosadašnju praksu sa navedenim stavovima Evropskog suda za ljudska prava, Ustavni sud smatra da navedeni novčani iznosi predstavlja ju adekvatnu kompenzaciju za povredu prava koju su podnosioci ustavne žalbe pretrpeli.

Kako su podnosioci ustavne žalbe Lj. M, D . V, Lj . B, O . S, Lj . M, M . M, M . Mi, G . S, E . S, M . Ma, S . R, M . E, S . G, R . R, Lj . R, Lj . S, M . J , G. Z, D. K, V . D, B. T, L. P . i B . P.-R. zahtev za naknadu materijalne štete postavili istovremeno sa zahtevom za utvrđenje povrede prava na imovinu, to je Ustavni sud iz g ore navedenih razloga odbacio ovaj zahtev, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 7) Zakona o Ustavnom sudu, odlučujući kao u tački 4 . izreke.

7. Na osnovu svega navedenog i odredaba člana 42b stav 1. tačka 1), člana 45. tačka 9) , člana 46. tačka 9) i člana 47. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu, kao i člana 89. Poslovnika o radu Ustavnog suda („ Službeni glasnik RS“, broj 103/13), Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

Snežana Marković, s.r.

Ustavna žalba zbog povrede prava na suđenje u razumnom roku

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti