Rešenje Ustavnog suda o odbacivanju ustavne žalbe u izvršnom postupku
Kratak pregled
Ustavni sud odbacuje ustavnu žalbu izjavljenu protiv rešenja o izvršenju radi naplate troškova parničnog postupka. Sud ocenjuje da se sprovođenjem izvršenja na osnovu pravosnažne sudske odluke ne vrši diskriminacija, niti se povređuju druga ustavna prava podnosioca, ratnog veterana.
Tekst originalne odluke
Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, u postupku po ustavnoj žalbi Stanka Petkovića iz Bačke Palanke, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 170. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 12. maja 2011. godine, doneo je
R E Š E Nj E
Odbacuje se ustavna žalba Stanka Petkovića izjavljena protiv rešenja Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 630/09 od 26. marta 2009. godine.
O b r a z l o ž e nj e
1. Stanko Petković iz Bačke Palanke je, preko punomoćnika iz advokatske kancelarije Katanić, 3. juna 2009. godine Ustavnom sudu izjavio ustavnu žalbu protiv rešenja Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 630/09 od 26. marta 2009. godine, zbog povrede načela zabrane diskriminacije iz člana 21. Ustava Republike Srbije, povrede prava na život, prava na nepovredivost fizičkog i psihičkog integriteta, prava na imovinu i prava na socijalnu zaštitu iz čl. 24, 25, 58. i 64. Ustava.
Podnosilac ustavne žalbe navodi da je presudom Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 1316/07 od 18. oktobra 2007. godine pravosnažno odbijen njegov tužbeni zahtev za naknadu nematerijalne štete pretrpljene zbog teških telesnih povreda zadobijenih prilikom učešća u borbenim operacijama na području Republike Srpske, nakon čega je presudom Vrhovnog suda Srbije Rev. 197/08 od 10. jula 2008. godine odbijena i revizija koju je izjavio protiv navedene presude, a protiv kojih pojedinačnih akata je izjavio ustavnu žalbu povodom koje je u Ustavnom sudu formiran predmet Už-1376/2008. Dalje navodi da je na osnovu predloga tuženog - izvršnog poverioca Opštinski sud u Bačkoj Palanci doneo rešenje I. 875/07 od 28. novembra 2007. godine kojim je usvojio predlog da se prinudna naplata pravosnažno dosuđenih troškova parničnog postupka izvrši popisom, plenidbom, procenom i prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika, te da je protiv ovog rešenja izjavio žalbu koja je osporenim rešenjem Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 630/09 od 26. marta 2009. godine odbijena kao neosnovana. Podnosilac ustavne žalbe smatra da je „insistiranje ... izvršnog poverioca na sprovođenju izvršenja radi naplate iznosa koji ... za podnosioca predstavlja ogromnu sumu novca ... akt diskriminacije prema licu kod koga je utvrđen invaliditet“ i da je „usvajanjem takvog, pre svega nehumanog predloga tuženog“ sud povredio njegova zajemčena prava na život, na fizički i psihički integritet, na imovinu i na pružanje posebne socijalne zaštite invalidima, ratnim veteranima i žrtvama rata, te da je Okružni sud u Novom Sadu prilikom donošenja osporenog rešenja trebalo da ima u vidu zdravstveno i imovno stanje podnosioca i da utvrdi da postoje razlozi iz člana 15. tačka 7) Zakona o izvršnom postupku, a koji sprečavaju izvršenje.
2. Saglasno odredbi člana 170. Ustava Republike Srbije, ustavna žalba se može izjaviti protiv pojedinačnih akata ili radnji državnih organa ili organizacija kojima su poverena javna ovlašćenja, a kojima se povređuju ili uskraćuju ljudska ili manjinska prava i slobode zajemčene Ustavom, ako su iscrpljena ili nisu predviđena druga pravna sredstva za njihovu zaštitu. Postupak po ustavnoj žalbi se, u smislu člana 175. stav 3. Ustava, uređuje zakonom.
Odredba člana 82. stav 1. Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, broj 109/07) je po svojoj sadržini istovetna odredbi člana 170. Ustava.
Iz navedenih odredaba Ustava i Zakona proizlazi da je Ustavni sud u postupku po ustavnoj žalbi nadležan jedino da ispituje postojanje povrede ili uskraćivanja označenih ustavnih prava i sloboda, te se stoga i navodi ustavne žalbe moraju zasnivati na ustavnopravnim razlozima kojima će se, sa stanovišta Ustavom utvrđene sadržine svakog od označenih prava ili sloboda, potkrepiti tvrdnje o njihovoj povredi ili ugrožavanju.
3. Ustavni sud je u sprovedenom prethodnom postupku izvršio uvid u osporeno rešenje Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 630/09 od 26. marta 2009. godine i drugu dostavljenu dokumentaciju i utvrdio sledeće činjenice i okolnosti od značaja za odlučivanje u ovoj ustavnosudskoj stvari:
Rešenjem Opštinskog suda u Bačkoj Palanci I. 875/07 od 28. novembra 2007. godine, po predlogu izvršnog poverioca, a na osnovu presude Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 1316/07 od 18. oktobra 2007. godine, određeno je izvršenje radi naplate troškova parničnog postupka u iznosu od 27.000,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 18. oktobra 2007. godine do isplate i troškova izvršenja u iznosu od 4.208,00 dinara, i to popisom, plenidbom, procenom i prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika, ovde podnosioca ustavne žalbe.
Osporenim rešenjem Okružnog suda u Novom Sadu Gž. 630/09 od 26. marta 2009. godine odbijena je žalba izvršnog dužnika i potvrđeno navedeno prvostepeno rešenje. U obrazloženju ovog rešenja je navedeno da je prvostepeno rešenje doneto u svemu saglasno odredbama Zakona o izvršnom postupku na osnovu izvršne isprave priložene uz predlog, a da žalbeni navodi izvršnog dužnika o njegovom lošem zdravstvenom i materijalnom stanju, po oceni drugostepenog suda, ne utiču na zakonitost rešenja, niti postojanje ovih okolnosti predstavlja razlog iz člana 15. Zakona o izvršnom postupku koji sprečava izvršenje.
Ustavni sud takođe konstatuje da je na sednici održanoj 28. oktobra 2010. godine doneo Rešenje kojim je, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, odbacio ustavnu žalbu Stanka Petkovića izjavljenu protiv presude Vrhovnog suda Srbije Rev. 197/08 od 10. jula 2008. godine, jer je ocenio da nisu ispunjene Ustavom i Zakonom utvrđene pretpostavke za vođenje postupka i odlučivanje.
4. Odredbom člana 145. stav 3. Ustava utvrđeno je, između ostalog, da su sudske odluke obavezne za sve.
Odredbom člana 15. tačka 7) Zakona o izvršnom postupku („Službeni glasnik RS“, broj 125/04) je propisano da se žalba protiv rešenja o izvršenju može izjaviti iz razloga koji sprečavaju izvršenje, a naročito ako je izvršenje određeno na stvarima, novčanom potraživanju i drugim pravima koji su izuzeti od izvršenja, odnosno na kojima je mogućnost izvršenja ograničena. Odredbama člana 70. istog zakona propisano je da predmet izvršenja ne mogu biti: 1) odeća, rublje i drugi predmeti lične upotrebe, posteljne stvari, posuđe, deo nameštaja koji je neophodan izvršnom dužniku i članovima njegovog domaćinstva, kao i štednjak i hladnjak; 2) hrana i ogrev za potrebe izvršnog dužnika i članova njegovog porodičnog domaćinstva za tri meseca; 3) gotov novac izvršnog dužnika koji ima stalna mesečna primanja do mesečnog iznosa koji je po zakonu izuzet od izvršenja, srazmerno vremenu, do sledećeg primanja; 4) ordeni, medalje, ratne spomenice i drugi znaci odlikovanja i priznanja, lična pisma, rukopisi i drugi lični spisi izvršnog dužnika, kao i porodične slike; 5) pomagala koja su invalidu ili dugom licu sa telesnim nedostacima neophodna za obavljanje njegovih životnih funkcija, 6) poštanska pošiljka ili poštanska novčana doznaka upućena izvršnom dužniku, pre nego što mu se uruči. Konačno, odredbama člana 79. Zakona je predviđeno da će sud, nakon što sprovede propisani postupak, obustaviti izvršenje ako se prilikom procene ne nađu stvari koje mogu biti predmet izvršenja.
5. Polazeći od, sa jedne strane navoda ustavne žalbe i sadržine osporenog rešenja i, sa druge strane, navedene odredbe člana 145. stav 3. Ustava, Ustavni sud ukazuje da pravosnažne sudske odluke obavezuju pre svega stranke na koje se odnose, ali i nadležni sud koji je dužan da u izvršnom postupku obezbedi prinudno izvršenje pravosnažno utvrđene obaveze koju dužnik nije dobrovoljno izvršio. U tom smislu, Sud ocenjuje da se navodi ustavne žalbe ne mogu dovesti u ustavnopravnu vezu sa istaknutim povredama načela zabrane diskriminacije, prava na imovinu i prava na nepovredivost fizičkog i psihičkog integriteta, a s obzirom na njihovu Ustavom utvrđenu sadržinu, jer ni sam podnosilac ustavne žalbe ne spori da mu je obaveza plaćanja troškova parničnog postupka koji su predmet prinudnog izvršenja utvrđena pravosnažnom sudskom presudom i da on tu obavezu nije izvršio. Takođe, Ustavni sud je ocenio da se navedenim odredbama Zakona o izvršnom postupku obezbeđuje da se prinudnim izvršenjem na pokretnim stvarima ne dovede u pitanje egzistencija izvršnog dužnika i članova njegovog porodičnog domaćinstva, te da se stoga ni navodi podnosioca ustavne žalbe o učinjenim povredama prava na život i prava na socijalnu zaštitu ne zasnivaju na ustavnopravnim razlozima kojima bi se iznete tvrdnje potkrepile. Ustavni sud je pri tome imao u vidu da zdravstveno stanje i imovinske prilike dužnika nisu zakonski razlozi koji sprečavaju izvršenje, već okolnosti o kojima sud vodi računa u fazi popisa pokretnih stvari kada se izvršenje sprovodi na pokretnim stvarima izvršnog dužnika.
U skladu sa iznetim ocenama, Ustavni sud je, saglasno odredbi člana 36. stav 1. tačka 4) Zakona o Ustavnom sudu, odbacio ustavnu žalbu, jer ne postoje pretpostavke utvrđene Ustavom i Zakonom za vođenje postupka i odlučivanje.
6. S obzirom na navedeno, Ustavni sud je, na osnovu odredbe člana 46. tačka 9) Zakona o Ustavnom sudu, rešio kao u izreci.
PREDSEDNIK
USTAVNOG SUDA
dr Dragiša Slijepčević