Odluka o žalbama neizabranih sudija i poništaj odluka Visokog saveta sudstva

Kratak pregled

Ustavni sud usvaja žalbe neizabranih sudija, poništava osporene odluke Visokog saveta sudstva (VSS) i utvrđuje da nije oborena pretpostavka da podnosioci ispunjavaju uslove za izbor. Nalaže se VSS da izvrši njihov izbor na stalnu sudijsku funkciju.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
VIIIU-420/2012
24.10.2012.
Beograd

Ustavni sud, Veliko veće, u sastavu: predsednik Suda dr Dragiša B. Slijepčević, predsednik Veća i sudije dr Bosa Nenadić, Katarina Manojlović Andrić, dr Olivera Vučić, Predrag Ćetković, Milan Stanić, Bratislav Đokić i mr Tomislav Stojković, članovi Veća, u postupku po žalbama Elizabete Ranković iz Požarevca, Dragane Todorović iz Kučeva, Javorke Petrović iz Vladičinog Hana, Ljiljane Sofronić iz Šapca, Vladislave Sajkov Baroj iz Pančeva, Dragane Radojčić iz Požarevca, Slavke Milisavljević Stojčić iz Šapca, Ljubinke Milisavljević iz Brusa, Marije Nešić iz Srbobrana, Dragana Stefanovića iz Vranja, Marine Savić iz Velike Plane, Biljane Mraović iz Šapca, Borislava Rakinića iz Rume, Tamare Čegar iz Subotice, Vuksana Joksimovića iz Tutina, Miloša Miletića iz Ćuprije, Borka Igića iz Niša, Maje Dinčić iz Prokuplja, Milana Pajtaševa iz Zrenjanina, Nade Gavrić iz Gaja, Dragana Marjanovića iz Sokobanje, Biljane Veljković iz Požarevca, Biljane Nast asić iz Sombora, Ružice Stojanović iz Jagodine, Verice Smiljanić iz Požarevca, Slobodana Dražića iz Bogatića, Živana Đurišića iz Velike Plane, Dragana Petkovića iz Kraljeva, Zejnepe Kavraić iz Novog Pazara, Jordana Bogdanovića iz Vlasotinca, Nataše Jakšić iz Beograda, Zorana Arsenijevića iz Kragujevca, Ilije Veljovića iz Jagodine, Miljana Ljušića iz Beograda, Milorada Lapčevića iz Blaca, Mirjane Mitrović iz Niša, Danijele Obradović iz Jagodine, Mirjane Drljačić Sudarević iz Beograda, Danila Nikolića iz Niša, Bogdanke Prodanović iz Trebinja, Bosna i Hercegovina, Biljane Miladinović iz Niša, Petra Nešića iz Niša, Ljubiše Radulovića iz Zlatibora, Gordane Sokić iz Prokuplja, Branke Popović iz Novog Sada, Milana Ćurčića iz Čačka, Milene Tasić iz Jagodine, Velije Kojčina iz Beograda, Sonje Prostran iz Beograda, Slobodanke Kalezić iz Beograda, Ilije Zindovića iz Kraljeva, Momčila Stankovića iz Kragujevca, Dejana Cvetkovića iz Zaječara, Ljiljane Hrečuk Mihaljev iz Sente i Ljiljane Stošić iz Pančeva, na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 155. Ustava Republike Srbije, na sednici Veća održanoj 24. oktobra 2012. godine, doneo je

O D L U K U

Usvaja se žalba:

- Elizabete Ranković izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-60/2011-01 od 26. aprila 2012. godine;
- Dragane Todorović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-834/2011-01 od 23. aprila 2012. godine;
- Javorke Petrović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00569/2011-01 od 26. aprila 2012. godine;
- Ljiljane Sofronić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-1281/2011-01 od 24. aprila 2012. godine;
- Vladislave Sajkov Baroj izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00828/2011-01 od 27. aprila 2012. godine;
- Dragane Radojčić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01- 00410/2011-01 od 26. aprila 2012. godine;
- Slavke Milisavljević Stojčić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00260/2011-01 od 25. aprila 2012. godine;
- Ljubinke Milisavljević izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01 -00396/2011-01 od 19. aprila 2012. godine;
- Marije Nešić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-560/2011-01 od 23. aprila 2012. godine;
- Dragana Stefanovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-378/2011-01 od 14. maja 2012. godine;
- Marine Savić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01- 1288/2011-1 od 19. aprila 2012. godine;
- Biljane Mraović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01- 00283/2011-01 od 15. maja 2012. godine;
- Borislava Rakinića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 117-00-00082/2011-01 od 24. maja 2012. godine;
- Tamare Čegar izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-375/2011-01 od 14. maja 2012. godine;
- Vuksana Joksimovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-872 /2011-01 od 25. aprila 2012. godine;
- Miloša Miletića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00830/2011-01 od 24. maja 2012. godine;
- Borka Igića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 017-00-00103/2011-01 od 19. aprila 2012. godine;
- Maje Dinčić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00534/2011-01 od 26. aprila 2012. godine;
- Milana Pajtaševa izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01- 345/2011-01 od 19. aprila 2012. godine;
- Nade Gavrić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 117-00-32/2011-01 od 16. maja 2012. godine;
- Dragana Marjanovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00104/2011-01 od 23. maja 2012. godine;
- Biljane Veljković izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00543/2011-01 od 25. aprila 2012. godine;
- Biljane Nastasić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-791/2011-01 od 14. maja 2012. godine;
- Ružice Stojanović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-457/2011-01 od 26. aprila 2012. godine;
- Verice Smiljanić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-682/2011-01 od 20. aprila 2012. godine;
- Slobodana Dražića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-001280 /2011-01 od 29. marta 2012. godine;
- Živana Đurišića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-535/2011-01 od 23. aprila 2012. godine;
- Dragana Petkovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-739/2011-01 od 24. maja 2012. godine;
- Zejnepe Kavraić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00350/2011-01 od 15. maja 2012. godine;
- Jordana Bogdanovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-01096/2011-01 od 25. aprila 2012. godine;
- Nataše Jakšić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-516/2011-01 od 30. maja 2012. godine;
- Zorana Arsenijevića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-501/2011-01 od 25. aprila 2012. godine;
- Ilije Veljovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-0 715/2011-01 od 28. maja 2012. godine;
- Miljana Ljušića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010 -01-00975/2011-01 od 29. maja 2012.
godine;
- Milorada Lapčevića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-449/2011-01 od 21. oktobra 2011 . godine;
- Mirjane Mitrović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-61 /2011-01 od 29. maja 2012. godine;
- Danijele Obradović izjavljena protiv odl uke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00097/2011-01 od 27. aprila 2012. godine;
- Mirjane Drljačić Sudarević izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 117-00-00067/2011-01 od 23. marta 2012. godine;
- Danila Nikolića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-0064/2011-01 od 23. maja 2012. godine;
- Bogdanke Prodanović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-518/2011-01 od 23. maja 2012. godine;
- Biljane Miladinović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-1021/2011-01 od 25. maja 2012. godine;
- Petra Nešića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00505/2011-01 od 15. maja 2012. godine;
- Ljubiše Radulovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-460/2011-01 od 26. aprila 2012. godine;
- Gordane Sokić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-517/2011-1 od 27. aprila 2012. godine;
- Branke Popović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-265/2011-01 od 16. maja 2012. godine;
- Milana Ćurčića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-831/2011-01 od 29. maja 2012. godine;
- Milene Tasić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00038/2011-01 od 23. maja 2012. godine;
- Velije Kojčina izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00525/2011-01 od 25. maja 2012. godine;
- Sonje Prostran izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-614/2011-1 od 21. marta 2012. godine;
- Slobodanke Kalezić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-294/2011-01 od 23. maja 2012. godine;
- Ilije Zindovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-491/2011-01 od 25. maja 2012. godine;
- Momčila Stankovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00707/2011-01 od 30. maja 2012. godine;
- Dejana Cvetkovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-115/2011-01 od 12. aprila 2012. godine;
- Ljiljane Hrečuk Mihaljev izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 117-00-00073/2011-1 od 27. aprila 2012. godine i
- Ljiljane Stošić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-01277/2011-01 od 5. aprila 2012. godine,

i utvrđuje da u postupku odlučivanja o prigovorima podnosilaca žalbi nije oborena pretpostavka da podnosioci ispunjavaju uslove za izbor na stalnu sudijsku funkciju.

2. Poništavaju se odluke Visokog saveta sudstva iz tačke 1.

3. Nalaže se Visokom savetu sudstva da, u roku od 60 dana od dana prijema ove odluke, izvrši izbor podnosilaca žalbi u skladu sa članom 30. Pravila za primenu Odluke o utvrđivanju kriterijuma i merila za ocenu stručnosti, osposobljenosti i dostojnosti i za postupak preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva o prestanku sudijske dužnosti („Službeni glasnik RS“, br. 35/11 i 90/11).

O b r a z l o ž e nj e

1. Elizabeta Ranković iz Požarevca i druga lica navedena u uvodu i izreci ove odluke podneli su Ustavnom sudu žalbe protiv odluka Visokog saveta sudstva donetih u postupku u kome je odlučivano o njihovim prigovorima podnetim protiv odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva kojima je utvrđeno da podnosioci u postupku opšteg izbora sudija nisu izabrani na stalnu sudijsku funkciju u skladu sa Zakonom o sudijama („Službeni glasnik RS“, br. 116/08, 58/09 i 104/09), te da im je sa 31. decembrom 2009. godine prestala sudijska dužnost. Odlukama koje su žalbama osporene pred Ustavnim sudom u postupku preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva odbijeni su prigovori podnosilaca žalbi.

Žalbe su izjavljene zbog bitnih povred a postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja, povrede materijalnog prava, kao i zbog „povrede ustavnog prava i prava garantovanih Evropskom konvencijom“. Podnosioci žalbi, između ostalog, kao jednu od bitnih povreda postupka ističu sastav Visokog saveta sudstva koji je odlučivao o izjavljenim prigovorima i način odlučivanja u tom postupku, ukazujući da su u radu i odlučivanju učestvovali i članovi Visokog saveta sudstva koji su donosili odluke u postupku opšteg izbora, a koje su, upravo zbog značajnih propusta u postupku donošenja, predmet preispitivanja.

2. Ustavni sud je u sprovedenom postupku utvrdio: da su svi podnosioci žalbi do 15. jula 2009. godine, kada je Visoki savet sudstva, u „Službenom glasniku Republike Srbije,“ broj 52/09, objavio oglas za izbor sudija u sudovima opšte i posebne nadležnosti u Republici Srbiji, obavljali sudijsku dužnost u nekom od tada postojećih redovnih sudova; da su blagovremeno podneli prijave na oglas za izbor na stalnu sudijsku funkciju u neki/neke od sudova u Republici Srbiji; da je Visoki savet sudstva 16. decembra 2009. godine doneo Odluku o izboru sudija na stalnu sudijsku funkciju u sudovima opšte i posebne nadležnosti, koja je objavljena u „Službenom glasniku Republike Srbije“, broj 106/09 od 17. decembra 2009. godine i da je 25. decembra 2009. godine isti organ doneo Odluku broj 06-00-37/2009-01, kojom je u stavu I izreke utvrđeno da sudijama koje nisu izabrane u skladu sa Zakonom o sudijama („Službeni glasnik RS“, broj 116/08) prestaje sudijska dužnost sa 31. decembrom 2009. godine, pri čemu su u tač. 1. do 837. navedena imena i prezimena sudija i naziv suda u kome su obavljali sudijsku dužnost, a u stavu II izreke određeno je da navedene sudije imaju pravo na naknadu plate, koju će utvrditi vršilac funkcije predsednika onog suda u kojem to pravo treba da ostvare; da je po osnovu ovih odluka podnosiocima žalbi prestala sudijska dužnost, jer nisu izabrani ni u jedan sud za koji su podneli prijavu. Ustavni sud je takođe utvrdio: da je Visoki savet sudstva tokom 2010. godine u odnosu na većinu podnosilaca žalbi doneo pojedinačne odluke kojima je utvrdio da nisu izabrani za sudije u skladu sa Zakonom o sudijama, u kojima je naveo razloge zbog kojih svaki od podnosilaca ne ispunjava uslove iz člana 45. Zakona u pogledu Zakonom propisanih kriterijuma za izbor sudija (stučnost, osposobljenost, odnosno dostojnost); da su se podnosioci žalbi, povodom donetih odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva, obraćali Ustavnom sudu sa zahtevom za ustavnosudsku zaštitu. Konačno, utvrđeno je da je Visoki savet sudstva u postupku preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva doneo odluke koje se osporavaju podnetim žalbama i da su tim odlukama odbijeni prigovori podnosilaca i potvrđene odluke prvog sastava Visokog saveta sudstva.

Iz do sada održanih rasprava po žalbama neizabranih sudija, kao i uvidom u spise predmeta koje je Ustavnom sudu dostavio Visoki savet sudstva, Sud je utvrdio: da su u stalnom sastavu Visokog saveta sudstva koji je odlučivao o prigovorima neizabranih sudija, kao članovi po položaju bila lica koja su, personalno, u istom svojstvu bila i članovi prvog sastava Visokog saveta sudstva (predsednik Vrhovnog kasacionog suda, ministar nadležan za pravosuđe i predsednik nadležnog odbora Narodne skupštine), te da ova konstatacija važi i za jednog od izbornih članova Visokog saveta sudstva – lice koje se bira iz reda advokata; da ne postoji rešenje Visokog saveta sudstva kojim se ova lica izuzimaju iz rada i odlučivanja o prigovorima; da su navedena lica bila prisutna na sednicama Visokog saveta sudstva na kojima se odlučivalo o prigovorima i da su činila kvorum za rad Visokog saveta sudstva; da su se prilikom odlučivanja uzdržavala od glasanja; da je u toku postupka odlučivanja o prigovorima, protiv jednog izbornog člana Visokog saveta sudstva iz reda sudija pokrenut krivični postupak i određen pritvor; da je u toku ovog postupka jedan od izbornih članova iz reda sudija podneo ostavku; da je tokom ovog postupka u odnosu na izbornog člana Visokog saveta sudstva iz reda profesora pravnog fakulteta Agencija za borbu protiv korupcije 9. decembra 2010. godine donela rešenje broj 020-00-002442010-06 kojim je utvrđeno da je Predrag Dimitrijević, na javnoj funkciji dekana Pravnog fakulteta u Nišu, prihvatanjem druge javne funkcije - člana Visokog saveta sudstva, postupio suprotno odredbi člana 28. stav 2. Zakona o Agenciji za borbu protiv korupcije, zbog čega mu javna funkcija člana Visokog saveta sudstva prestaje po sili zakona , da je Odbor Agencije za borbu protiv korupcije 9. marta 2011. godine, rešavajući o žalbi Predraga Dimitrijevića izjavljenoj protiv navedenog prvostepenog rešenja, doneo rešenje broj 012-00-00003/2011-02, kojim je odbio žalbu kao neosnovanu , a da Narodna skupština, prema saopštenju sa sednice od 29. decembra 2011. godine, nije prihvatila predlog za prestanak funkcije navedenom članu Visokog saveta sudstva.

3. Odredbama Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07 i 99/11) propisano je: da Ustavni sud odlukom odlučuje u postupku po žalbi sudija na odluku o prestanku funkcije i druge odluke Visokog saveta sudstva (član 45. tačka 12 )); da Ustavni sud na sednici Velikog veća, koje čine predsednik Ustavnog suda i sedam sudija, između ostalog, donosi odluke iz člana 45. tačka 12) ovog zakona i da Ustavni sud ima dva velika veća (član 42b stav 1. tačka 1) i stav 4.).

Ustavni sud je ocenio da se u odnosu na sve podnosioce žalbi – neizabrane sudije, postavljaju ista sporna pravna pitanja, pa je iz tog razloga celishodno i racionalno da u predmetima svih podnosilaca navedenih u uvodu ove odluke spoji postupke i o podnesenim žalbama odluči jednom odlukom. Zbog toga je Ustavni sud, saglasno odredbama člana 42. st. 1. i 4. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, br. 24/08, 27/08 i 76/11), spojio predmete po žalb ama neizabranih sudija naveden ih u uvodu i izreci ove odluke, radi vođenja jedinstvenog postupka i donošenja jedne odluke.

4. Ustavni sud je, na sednici održanoj 11. jula 2012. godine, doneo Odluku VIIIU-534/2011 kojom je usvojio žalbe Zorana Jovanovića i drugih neizabranih sudija navedenih u Odluci, podnete protiv odluka Visokog saveta sudstva o odbijanju njihovih prigovora protiv odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva kojima je utvrđeno da im je zbog neizbora na stalnu sudijsku funkciju utvrđen prestanak sudijske dužnosti sa 31. decembrom 2009. godine. Sud je u toj odluci utvrdio da u postupku odlučivanja o prigovorima podnosilaca žalbi nije oborena pretpostavka da podnosioci ispunjavaju uslove za izbor na stalnu sudijsku funkciju, pa je poništio ožalbene odluke Visokog saveta sudstva i naložio mu da, u roku od 60 dana od dana prijema Odluke, bude izvršen izbor podnosilaca žalbi u skladu sa članom 30. Pravila za primenu Odluke o utvrđivanju kriterijuma i merila za ocenu stručnosti, osposobljenosti i dostojnosti i za postupak preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva o prestanku sudijske dužnosti („Službeni glasnik RS“, br. 35/11 i 90/11).

5. Ustavni sud je iz sadržine žalbi Elizabete Ranković i drugih podnosilaca navedenih u uvodu i izreci ove odluke , dokaza koji su uz njih priloženi i dokumentacije u spisima predmeta koje je dostavio Visoki savet sudstva za sve podnosioce, utvrdio da su podnosioci žalbi u postupku koji se vodio pred Visokim savetom sudstva bili u istoj pravnoj situaciji kao i neizabrane sudije o čijim žalbama je odlučeno u predmetu ovoga suda VIIIU-534/2011.

Polazeći od navedenog, Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci, koja je utemeljena na razlozima navedenim u obrazloženju Odluke Ustavnog suda VIIIU-534/2011 od 11. jula 2012. godine („Službeni glasnik RS“, broj 71/12).

Ustavni sud je na osnovu odredbe člana 101. u vezi sa članom 103. Zakona o Ustavnom sudu usvojio žalbe svih neizabranih sudija označenih u uvodu, poništio sve odluke Visokog saveta sudstva donete u postupku po prigovorima tih lica protiv odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva i naložio Visokom savetu sudstva da, u skladu sa odredbom člana 30. Pravila za primenu Odluke o utvrđivanju kriterijuma i merila za ocenu stručnosti, osposobljenosti i dostojnosti i za postupak preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva o prestanku sudijske dužnosti, nakon stavljanja van snage odluka o prestanku dužnosti podnosilaca žalbi, izabere podnosioce žalbi za sudije u sud koji je preuzeo nadležnost ili deo nadležnosti suda u kome su obavljali sudijsku dužnost, vodeći računa o vrsti suda u kojem su radili, materiji u kojoj su postupali i njihovoj prijavi na oglas za izbor sudija.

S tim u vezi, Visoki savet sudstva je dužan da pre nego što postupi po Odluci Ustavnog suda utvrdi da li određeni podnosilac žalbe ispunjava zakonom propisane uslove za izbor na sudijsku funkciju, odnosno da li u odnosu na određenog podnosioca žalbe postoje razlozi za prestanak sudijske funkcije po sili zakona.

Donošenje ovakve odluke Ustavnog suda, kao ni odluka Visokog saveta sudstva kojom će taj organ postupajući po Odluci Ustavnog suda izabrati žalioce na stalnu sudijsku dužnost nije smetnja Visokom savetu sudstva da primenom odredbe člana 6. Zakona o izmenama i dopunama Zakona o sudijama („Službeni glasnik RS“, broj 101/10) preispita postojanje razloga koji ukazuju na sumnju u njihovu stručnost, osposobljenost ili dostojnost. On to može učiniti i u odnosu na žalioce, pod uslovima i na način na koji je citiranom odredbom Zakona ovlašćen da preispita postojanje sumnje u stručnost, osposobljenost i dostojnost već izabranih sudija na stalnu sudijsku dužnost.

6. Na osnovu svega navedenog i odredaba člana 42b stav 1. tačka 1) i člana 45. tačka 12) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK VEĆA

dr Dragiša B. Slijepčević

Odluka o žalbama neizabranih sudija i poništaj odluka Visokog saveta sudstva

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti