Odluka Ustavnog suda o žalbama neizabranih sudija na odluke Visokog saveta sudstva

Kratak pregled

Ustavni sud usvojio je žalbe većeg broja neizabranih sudija i poništio odluke Visokog saveta sudstva kojima su odbijeni njihovi prigovori. Utvrđeno je da nije oborena pretpostavka da ispunjavaju uslove za izbor i naložen je njihov izbor na stalnu sudijsku funkciju.

Tekst originalne odluke

Republika Srbija
USTAVNI SUD
VIIIU-486/2012
22.11.2012.
Beograd

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša B. Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, u postupku po žalbi Dragana Kralja iz Kikinde, Mirjane Janković iz Paraćina, Milutina Bakića iz Kosovske Mitrovice, Mitre Dimić iz Lipljan a, Žoli Abravanel iz Beograda, Katarine Ranđelović iz Medoševca, Dušice Dobrosavljević iz Niša, Slađane Pajović iz Kosovske Mitrovice, Gorana Miljkovića iz Kragujevca, Ružice Šejat iz Beograda, Svetomira Cvetkovića iz Pertata, Siniše Mandušića iz Kruševca, Milomira Lazovića iz Kladova, Silvije Kostić iz Mladenovca, Petra Tanasijevića iz Šljivovice i Tomislava Zekovića iz Beograda , na osnovu člana 167. stav 4. u vezi člana 155. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 22. novembra 2012. godine, doneo je

O D L U K U

1. Usvaja se žalba:

- Dragana Kralja izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-01299/2011-01 od 29. maja 2012. godine;
- Mirjane Janković izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-01303/2011-01 od 20. aprila 2012. godine ;
- Milutina Bakića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-1232/2011-01 od 24. maja 2012. godine ;
- Mitre Dimić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-01292/2011-01 od 29. maja 2012. godine ;
- Žoli Abravanel izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-622/2011-01 od 30. marta 2012. godine;
- Katarine Ranđelović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-1267/2011-01 od 26. aprila 2012. godine ;
- Dušice Dobrosavljević izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-001193/2011-01 od 24. maja 2012. godine ;
- Slađane Pajović izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-1191/2011-01 od 28. maja 2012. godine ;
- Gorana Miljkovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-01291/2011-01 od 25. maja 2012. godine ;
- Ružice Šejat izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-001188/2011-01 od 29. maja 2012. godine ;
- Svetomira Cvetkovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-1261/2011-01 od 26. aprila 2012. godine ;
- Siniše Mandušića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-01295/2011-01 od 28. maja 2012. godine ;
- Milomira Lazovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-1294/2011-01 od 25. maja 2012. godine ;
- Silvije Kostić izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00590/2011-01 od 25. maja 2012. godine ;
- Petra Tanasijevića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-01189/2011-01 od 28. maja 2012. godine i
- Tomislava Zekovića izjavljena protiv odluke Visokog saveta sudstva broj 010-01-00130/2011-01 od 23. maja 2012. godine

i utvrđuje da u postupku odlučivanja o prigovorima podnosilaca žalbi nije oborena pretpostavka da podnosioci ispunjavaju uslove za izbor na stalnu sudijsku funkciju.

2. Poništavaju se odluke Visokog saveta sudstva iz tačke 1.

3. Nalaže se Visokom savetu sudstva da, u roku od 60 dana od dana prijema ove odluke, izvrši izbor podnosilaca žalbi u skladu sa članom 30. Pravila za primenu Odluke o utvrđivanju kriterijuma i merila za ocenu stručnosti, osposobljenosti i dostojnosti i za postupak preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva o prestanku sudijske dužnosti („Službeni glasnik RS“, br. 35/11 i 90/11).

O b r a z l o ž e nj e

1. Dragan Kralj iz Kikinde i druga lica navedena u uvodu i izreci ove odluke podnela su Ustavnom sudu žalbe protiv odluka Visokog saveta sudstva donetih u postupku u kome je odlučivano o njihovim prigovorima podnetim protiv odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva kojima je utvrđeno da podnosioci u postupku opšteg izbora sudija nisu izabrani na stalnu sudijsku funkciju u skladu sa Zakonom o sudijama („Službeni glasnik RS“, br. 116/08, 58/09 i 104/09), te da im je sa 31. decembrom 2009. godine prestala sudijska dužnost. Odlukama koje su žalbama osporene pred Ustavnim sudom u postupku preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva odbijeni su prigovori podnosilaca žalbi.

Žalbe su izjavljene zbog bitnih povreda postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja, povrede materijalnog prava, kao i zbog „povrede ustavnog prava i prava garantovanih Evropskom konvencijom“. Podnosioci žalbi, između ostalog, kao jednu od bitnih povreda postupka ističu sastav Visokog saveta sudstva koji je odlučivao o izjavljenim prigovorima i način odlučivanja u tom postupku, ukazujući da su u radu i odlučivanju učestvovali i članovi Visokog saveta sudstva koji su donosili odluke u postupku opšteg izbora, a koje su, upravo zbog značajnih propusta u postupku donošenja, predmet preispitivanja.

2. Ustavni sud je u sprovedenom postupku utvrdio: da su svi podnosioci žalbi do 15. jula 2009. godine, kada je Visoki savet sudstva, u „Službenom glasniku Republike Srbije,“ broj 52/09, objavio oglas za izbor sudija u sudovima opšte i posebne nadležnosti u Republici Srbiji, obavljali sudijsku dužnost u nekom od tada postojećih redovnih sudova; da su blagovremeno podneli prijave na oglas za izbor na stalnu sudijsku funkciju u neki/neke od sudova u Republici Srbiji; da je Visoki savet sudstva 16. decembra 2009. godine doneo Odluku o izboru sudija na stalnu sudijsku funkciju u sudovima opšte i posebne nadležnosti, koja je objavljena u „Službenom glasniku Republike Srbije“, broj 106/09 od 17. decembra 2009. godine i da je 25. decembra 2009. godine isti organ doneo Odluku broj 06-00-37/2009-01 kojom je u stavu I izreke utvrđeno da sudijama koje nisu izabrane u skladu sa Zakonom o sudijama („Službeni glasnik RS“, broj 116/08) prestaje sudijska dužnost sa 31. decembrom 2009. godine, pri čemu su u tač. 1. do 837. navedena imena i prezimena sudija i naziv suda u kome su obavljali sudijsku dužnost, a u stavu II izreke određeno je da navedene sudije imaju pravo na naknadu plate, koju će utvrditi vršilac funkcije predsednika onog suda u kojem to pravo treba da ostvare; da je po osnovu ovih odluka podnosiocima žalbi prestala sudijska dužnost, jer nisu izabrani ni u jedan sud za koji su podneli prijavu. Ustavni sud je takođe utvrdio: da je Visoki savet sudstva tokom 2010. godine u odnosu na većinu podnosilaca žalbi doneo pojedinačne odluke kojima je utvrdio da nisu izabrani za sudije u skladu sa Zakonom o sudijama, u kojima je naveo razloge zbog kojih svaki od podnosilaca ne ispunjava uslove iz člana 45. Zakona u pogledu Zakonom propisanih kriterijuma za izbor sudija (stučnost, osposobljenost, odnosno dostojnost); da su se podnosioci žalbi, povodom donetih odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva, obraćali Ustavnom sudu sa zahtevom za ustavnosudsku zaštitu. Konačno, utvrđeno je da je Visoki savet sudstva u postupku preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva doneo odluke koje se osporavaju podnetim žalbama i da su tim odlukama odbijeni prigovori podnosilaca i potvrđene odluke prvog sastava Visokog saveta sudstva.

Iz do sada održanih rasprava po žalbama neizabranih sudija, kao i uvidom u spise predmeta koje je Ustavnom sudu dostavio Visoki savet sudstva, Sud je utvrdio: da su u stalnom sastavu Visokog saveta sudstva koji je odlučivao o prigovorima neizabranih sudija, kao članovi po položaju bila lica koja su, personalno, u istom svojstvu bila i članovi prvog sastava Visokog saveta sudstva (predsednik Vrhovnog kasacionog suda, ministar nadležan za pravosuđe i predsednik nadležnog odbora Narodne skupštine), te da ova konstatacija važi i za jednog od izbornih članova Visokog saveta sudstva – lice koje se bira iz reda advokata; da ne postoji rešenje Visokog saveta sudstva kojim se ova lica izuzimaju iz rada i odlučivanja o prigovorima; da su navedena lica bila prisutna na sednicama Visokog saveta sudstva na kojima se odlučivalo o prigovorima i da su činila kvorum za rad Visokog saveta sudstva; da su se prilikom odlučivanja uzdržavala od glasanja; da je u toku postupka odlučivanja o prigovorima protiv jednog izbornog člana Visokog saveta sudstva iz reda sudija pokrenut krivični postupak i određen pritvor; da je u toku ovog postupka jedan od izbornih članova iz reda sudija podneo ostavku; da je tokom ovog postupka u odnosu na izbornog člana Visokog saveta sudstva iz reda profesora pravnog fakulteta Agencija za borbu protiv korupcije 9. decembra 2010. godine donela rešenje broj 020-00-002442010-06 kojim je utvrđeno da je Predrag Dimitrijević, na javnoj funkciji dekana Pravnog fakulteta u Nišu prihvatanjem druge javne funkcije - člana Visokog saveta sudstva, postupio suprotno odredbi člana 28. stav 2. Zakona o Agenciji za borbu protiv korupcije, zbog čega mu javna funkcija člana Visokog saveta sudstva prestaje po sili zakona, da je Odbor Agencije za borbu protiv korupcije 9. marta 2011. godine, rešavajući o žalbi Predraga Dimitrijevića izjavljenoj protiv navedenog prvostepenog rešenja, doneo rešenje broj 012-00-00003/2011-02, kojim je odbio žalbu kao neosnovanu, a da Narodna skupština, prema saopštenju sa sednice od 29. decembra 2011. godine, nije prihvatila predlog za prestanak funkcije navedenom članu Visokog saveta sudstva.

3. Odredbama Zakona o Ustavnom sudu („Službeni glasnik RS“, br. 109/07 i 99/11) propisano je: da Ustavni sud odlukom odlučuje u postupku po žalbi sudija na odluku o prestanku funkcije i druge odluke Visokog saveta sudstva (član 45. tačka 12)); da Ustavni sud na sednici Velikog veća, koje čine predsednik Ustavnog suda i sedam sudija, između ostalog, donosi odluke iz člana 45. tačka 12) ovog zakona i da Ustavni sud ima dva velika veća (član 42b stav 1. tačka 1) i stav 4.).

Ustavni sud je ocenio da se u odnosu na sve podnosioce žalbi – neizabrane sudije, postavljaju ista sporna pravna pitanja, pa je iz tog razloga celishodno i racionalno da u predmetima svih podnosilaca navedenih u uvodu spoji postupke i o podnesenim žalbama odluči jednom odlukom. Zbog toga je Ustavni sud, saglasno odredbama člana 42. st. 1. i 4. Poslovnika o radu Ustavnog suda („Službeni glasnik RS“, br. 24/08, 27/08 i 76/11), spojio predmete po žalbama neizabranih sudija navedenih u uvodu i izreci ove odluke, radi vođenja jedinstvenog postupka i donošenja jedne odluke.

4. Ustavni sud je, na sednici održanoj 11. jula 2012. godine, doneo Odluku VIIIU-534/2011 kojom je usvojio žalbe Zorana Jovanovića i drugih neizabranih sudija navedenih u Odluci, podnete protiv odluka Visokog saveta sudstva o odbijanju njihovih prigovora protiv odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva kojima je utvrđeno da im je zbog neizbora na stalnu sudijsku funkciju utvrđen prestanak sudijske dužnosti sa 31. decembrom 2009. godine. Sud je utvrdio da u postupku odlučivanja o prigovorima podnosilaca žalbi nije oborena pretpostavka da podnosioci ispunjavaju uslove za izbor na stalnu sudijsku funkciju, pa je poništio ožalbene odluke Visokog saveta sudstva i naložio mu da, u roku od 60 dana od dana prijema ove odluke, bude izvršen izbor podnosilaca žalbi u skladu sa članom 30. Pravila za primenu Odluke o utvrđivanju kriterijuma i merila za ocenu stručnosti, osposobljenosti i dostojnosti i za postupak preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva o prestanku sudijske dužnosti („Službeni glasnik RS“, br. 35/11 i 90/11).

5. Ustavni sud je iz sadržine žalbi Dragana Kralja i drugih podnosilaca navedenih u uvodu i izreci, dokaza koji su uz njih priloženi i dokumentacije u spisima predmeta koje je dostavio Visoki savet sudstva za sve podnosioce, utvrdio da su podnosioci žalbi u postupku koji se vodio pred Visokim savetom sudstva bili u istoj pravnoj situaciji kao i neizabrane sudije o čijim žalbama je odlučeno u predmetu ovoga suda VIIIU-534/2011.

Polazeći od navedenog, Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci, koja je utemeljena na razlozima navedenim u obrazloženju Odluke Ustavnog suda VIIIU-534/2011 od 11. jula 2012. godine („Službeni glasn ik RS“, broj 71/12).

Ustavni sud je, na osnovu odredb e člana 101. u vezi sa članom 103. Zakona o Ustavnom sudu , usvojio žalbe svih neizabranih sudija označenih u uvodu, poništio sve odluke Visokog saveta sudstva donete u postupku po prigovorima tih lica protiv odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva i naložio Viskokom savetu sudstva da, u skladu sa odred bom člana 30. Pravila za primenu Odluke o utvrđivanju kriterijuma i merila za ocenu stručnosti, osposobljenosti i dostojnosti i za postupak preispitivanja odluka prvog sastava Visokog saveta sudstva o prestanku sudijske dužnosti, nakon stavljanja van snage odluka o prestanku dužnosti podnosilaca žalbi, izabere podnosioce žalbi za sudije u sud koji je preuzeo nadležnost ili deo nadležnosti suda u kome su obavljali sudijsku dužnost, vodeći računa o vrsti suda u kojem su radili, materiji u kojoj su postupali i njihovoj prijavi na oglas za izbor sudija.

S tim u vezi, Visoki savet sudstva je dužan da pre nego što postupi po Odluci Ustavnog suda utvrdi da li određeni podnosilac žalbe ispunjava zakonom propisane uslove za izbor na sudijsku funkciju, odnosno da li u odnosu na određenog podnosioca žalbe postoje razlozi za prestanak sudijske funkcije po sili zakona.

Donošenje ovakve odluke Ustavnog suda, kao ni odluka Visokog saveta sudstva kojom će taj organ postupajući po Odluci Ustavnog suda izabrati žalioce na stalnu sudijsku dužnost, nije smetnja Visokom savetu sudstva da primenom odredbe člana 6. Zakona o izmenama i dopunama Zakona o sudijama („Službeni glasnik RS“, broj 101/10) preispita postojanje razloga koji ukazuju na sumnju u njihovu stručnost, osposobljenost ili dostojnost. On to može učiniti i u odnosu na žalioce, pod uslovima i na način na koji je citiranom odredbom Zakona ovlašćen da preispita postojanje sumnje u stručnost, osposobljenost i dostojnost već izabranih sudija na stalnu sudijsku dužnost.

6. Na osnovu svega navedenog i odredaba člana 42a stav 1. tačka 5) i člana 45. tačka 12) Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud je doneo Odluku kao u izreci.

PREDSEDNIK

USTAVNOG SUDA

dr Dragiša B. Slijepčević

Odluka Ustavnog suda o žalbama neizabranih sudija na odluke Visokog saveta sudstva

Kratak pregled

Tekst originalne odluke

Slični dokumenti